English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
ديندار زێباری: تا ئێستا زیاتر لە 72 گۆڕ لە ناوچەی شنگال دۆزراوەتەوە ته‌نها 62 روفات ناسراون
2020-11-10 [11:53 AM]

ZNA - هه‌ولێر


رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان لە پرێس کۆنفرانسێکدا تیشکی خستە سەر رەوشی پێکهاتەکان، تیرۆر، هەماهەنگی لەگەڵ یونیتاد، پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان، بێسەروشوێنکردنی زۆره‌مڵی، رەوشی ئاوارە و پەنابەران، ناوچە جێناکۆکەکان، ئازادی رادەربڕین، خۆپیشاندان و ناوچە سنوورییەکان، له‌مباره‌یه‌وه‌ رایگه‌یاند، تا ئێستا زیاتر لە (٧٢)  گۆڕ لە ناوچەی شنگال دۆزراوەتەوە، لەوانە  کاری هەڵدانەوە و کردنەوەی (١٦) گۆڕی بەکۆمەڵ لە گوندی کۆجۆ تەواو کراوە و لە كۆی (٣٢٥) روفات (٦٢) روفات ناسراون، (٣٢٥) روفات نێردراوە بۆ بەغدا بۆ ناسينەوەی ناسنامەيان.

رۆژی ١٠/١١/٢٠٢٠ دیندار زێباری رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەنووسیدا، تیشکی خستە سەر چەند بابەتێکی تایبەت بە بوارەکانی ئازادی ئایینی، رەوشی پێکهاتەکان، تیرۆر، بازرگانی کردن بە مرۆڤ، هەماهەنگی لەگەڵ تیمی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ لێپێچینەوە لە تاوانەکانی داعش (یونیتاد)، هەماهەنگی لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی لە بارەی رێککەوتننامە و پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان، بێسەروشوێنکردنی زۆره‌مڵی، رەوشی ئاوارە و پەنابەران ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی لە  ناوچە جێناکۆکەکان، ئازادی رادەربڕین لە کوردستان، مافی گردبوونەوە وخۆپیشاندان و لە دواییشدا سەقامگیری ناوچە سنوورییەکان.

سەرەتا رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان تیشکی خستە سەر بەدواداچوون بۆ راپۆرتی رێکخراو و لایەنە نێودەوڵەتییەکان و وتی: لە ماوەی رابردوو توانیمان بەدواداچوون و روونکردنەوەی حکومەت بە لایەنە بیانی و ناوخۆییەکان بگەیەنین دوای بڵاو کردنەوەی تێڕوانین و هەڵسەنگاندنی جیاجیا بەتایبەتی لەلایەن ئەمنستی ئینتەرناشناڵ، هیومان رایتس وۆچ، کۆمیتەی پاراستنی مافی رۆژنامەنووسان، گروپی قەیرانی نێودەوڵەتی، بڵاوکراوە وەرزییەکانی یۆنامی و سکرتێری گشتی نەتەوەیەکگرتووەکان، رۆژنامە بیانییەکان، هەروەها وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە بارەی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، ئازادی ئایینی و بازرگانی کردن بە مرۆڤ.

ئاوارە و پەنابەران بەشێکی دیکەی وتەکانی رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان بوو لەم رووەوە وتی: سەرەڕای نەمانی دەسەڵاتی راستەوخۆی داعش، بەڵام تا ئێستا ژمارەیەکی زۆری ئاوارە و پەنابەر لە هەرێمی کوردستان ماون، بەپێی دوایین ئاماری ئاوارە و پەنابەران لە ئێستادا نزیکەی (٩٩٦,٨٦١) ئاوارە و پەنابەران لە هەرێم لەوانە (٧٣٧,٣٦٥) ئاوارە و (٢٥٩,٤٩٦) پەنابەر بەم شێوەیە: (٢٣٩,٧٤٠) سوری، (٨,٤٤٠) تورکی، (١٠,٦١١) ئێرانی و (٧٠٥) فەلەستینی لە هەرێم هەن، و لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٠ نزیکەی (٨٥٣) ئاوارە و پەنابەر هاتوونەتە هەرێم. هەروەها نزیکەی (١٧٤) خێزان و (٨٢٧) کەس دووبارە گەڕاونەتەوە بۆ هەولێر و (٤١) خێزان و(١٩٤) کەس بۆ سلێمانی و (٩٢) خێزان و (٣٣٢) کەس بۆ دهۆک. لەلایەکی دیکەوە  نزیکەی (١,١٣٣) خێزان و (٥,٥٦٠) کەس لە ئاوارە و پەنابەران گەڕاونەتەوە شوێنی خۆیان.

زێباری ئاماژەی بە هەماهەنگی نێوان حکومەتی هەرێم و تیمی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ لێپێچینەوە لە تاوانەکانی داعش (یونیتاد) کرد و وتی: بەپێی میکانیزمی نێوانمان لەگەڵ یونیتاد ژمارەیەک وۆرکشۆپیان لە هەرێم ئەنجامداوە بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکان لە بواری بە دیجتاڵ کردنی داتا و بەڵگەکانی ئەو تاوانانەی داعش ئەنجامیداوە، لێپێچنەوە و لێکۆڵینەوە لە تاوانە نێودەوڵەتییەکان و یاساکان و بڕیار وایە بەم نزیکانە مەشقی تایبەت بۆ بەهێزکردنی توانای دادوەران و پسپۆران لە لێکۆڵینەوە لە تاوان و یاسا نێودەوڵەتییەکان دەستپێدەکات بەتایبەتی لە بواری تاوانەکانی جەنگ، تاوان دژی مرۆڤایەتی و کۆمەڵکوژی کە داعش ئەنجامیانداوە، لەلایەکی دیکەوە بڕێکی زۆر زانیاری و وتەی شایەدحاڵەکان لەسەر تاوانەکان لەلایەن یونیتادەوە وەرگیراوە.

زێباری لە بارەی ئەم هەماهەنگییە زیاتر وتی :تا ئێستا زیاتر لە (٧٢)  گۆڕ لە ناوچەی شنگال دۆزراوەتەوە، لەوانە  کاری هەڵدانەوە و کردنەوەی (١٦) گۆڕی بەکۆمەڵ لە گوندی کۆجۆ تەواو کراوە و لە كۆی (٣٢٥) روفات (٦٢) روفات ناسراون، (٣٢٥) روفات نێردراوە بۆ بەغدا بۆ ناسينەوەی ناسنامەيان. و بڕیارە تیرۆریستانی داعش دادگایی بكرێن و یەکەم دادگاییش لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٢١ دا دەبێت.

سەبارەت بە بێسەروشوێنبوونی زۆرەملێ رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان وتی: لە حکومەتی ئیتیحادی لیژنەیەکی باڵا دامەزراوە بەدواداچوون لە چارەنووسی (١٦٤٢٠) کەسی بێسەروشوێنبووی سەردەمی رژێم  کە (٩٥) یان چارەنووسیان ئاشکرا بووە و لە هەرێم تۆمار کراون وەک وەجبەی یەکەم، هەروەها هەماهەنگی بەردەوام هەیە بۆ زانینی چارەنووسی بێسەروشوێنبووانی دەستی داعش و  چارەنوسی ژمارەیەکی زۆریان ئاشکرا کراوە.

زێباری تیشکی خستە سەر ژمارەیەک لە دانیشتوانی گوندەنشینەکانی دەوروبەری موسڵ کە تۆمەتباران بە هاوکاری کردنی داعش و وتی: بەشێک لە دانیشتوانی هەندێک لە گوندەکان چەکداری داعش بوون پێویستە وردبوونەوەی ئەمنییان بۆ بکرێت لەوانە:  گوندی قاهیرە (٣٧) خێزان،  گوندی سوفییە زیاتر لە (٢٠) خێزان پەیوەندییان، گوندی سعودیە نزیکەی (٧٠) خێزان، گوندی مەحمودیە زیاتر لە (٨٠) پەیوەندییان بە داعشەوە هەبووە و بەشێکی زۆریان خۆکوژ بوون. سەبارەت بە گیراوانی داعش گیراوان بە تۆمەتی تیرۆر لە ساڵی ٢٠٢٠ نزیکەی ٤٤٦ کەس هەبوون لەوانە (٣٩٨) یان دادگایی کراون و سزایان بۆ دەرچووە و  (٤٨) گومانلێکراو بەهۆی نەبوونی بەڵگەوە ئازاد کراون و  (٢٩ )  نەوجەوان  و (٢٣) ئافرەت لەنێو گیراوەکاندان بوون.

دیندار زێباری باسی لە ئازادی رادەربڕی رۆژنامەنووسی کرد و وتی: لە هەرێمی کوردستان کاری رۆژنامەنووسی و گردبوونەوە و خۆپیشاندان بە یاسا رێکخراوە و رۆژنامەنووسان و دەزگاکانیان دەتوانن بە ئازادی کارەکانی خۆیان بکەن لە چوارچێوەی یاسا و رێنماییەکان و رۆژنامەنووس مافی دەستەبەرکراوە، بەڵام ئەگەر لە چوارچێوەی کاری رۆژنامەنووسی دەربچێت و پیشەکەی بۆ مەرامی تایبەت بقۆزێتەوە و ببنەوە هۆی تێکدانی سەقامگیری و ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی و زیان گەیاندن بە موڵکی گشتی و تایبەت، ئەوا وەک هەر هاووڵاتییەکی دیکە بەپێی یاسا بەرکارەکان مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت لەوانەش یاسای سزاکانی عێراق ژمارە (١١١) ی ساڵی (١٩٦٩) و  یاسای خراپ بەكارهێنانی ئامێرە ئەلیكترۆنییەكان ژمارە (٦)ی ساڵی ٢٠٠٨ . لە هەمان کاتدا وەک هەر راگیراوێکی تر گشت مافێکی دەبێت وەک سەردانی خزم و کەس و بوونی پارێزەر.

سەبارەت بە هەماهەنگی نێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی ئیتیحادی لە بارەی ئەو رێککەوتننامە و پەیماننامانەی کە عێراق ئەندامە تێیدا و و راسپاردە و ئیلتیزام دەخاتە سەر هەرێم و عێراق رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان وتی: لە ماوەی رابردوودا ژمارەیەک راپۆرتمان پێشکەش کردووە تایبەت بە رێککەوتننامەکانی: رێککەوتننامەی پاراستنی هەموو کەسەکان لە شوێنبزربوونی زۆرەملێ. پەیماننامەی نێودەوڵەتی تایبەت بە  مافە ئابووری و کەلتووری و کۆمەڵایەتییەکان،  رێککەوتننامەی مافەکانی منداڵان، بەڵێننامەی عەرەبی بۆ مافەکانی مرۆڤ، هەروەها بەشداری کردن لە کۆبوونەوەکانی خولی (١٩) لیژنەی نەتەوەیەکگرتووەکان تایبەت بە پاراستنی هەموو کەسەکان لە شوێنبزرکردنی زۆرەملێ.

دیندار زێباری سەبارەت بە پاراستنی مافی پێکهاتەکانەوە وتی: لە دوای هێرشی تیرۆریستانی داعش حکومەتی هەرێم بەپێی توانای خۆی هاوکاری هەمەلایەنەی پێشکەش بە ئاوارەکان کرد کە زۆربەیان لە پێکهاتەکان بوون، بۆ نموونە (٣٥٤٠) رفێندراو ئازادکراون لەوانە (١٢٠٣) ئافرەت، (٣٣٩) پیاو، (١٠٤٣) کچ (٩٥٥) کوڕ، ئەوانەی ئازادنەکراون (٢٨٧٧) لەوانە (١٣٠٢) ئافرەت و (١٥٧٥) پیاو. هەروها تاوەکو ئێستا تەنھا ٦ لە منداڵانی ئێزیدی لە ھەرێمی کوردستان دەستنیشان کراون باوکەکانیان ئەندامانی سەر بەداعشن و نەناسراون، تا ئێستا (٢٦٠٠) کەیسی رفێندراوانی ئێزیدی، کریستیان، شەبەک و تورکمان تەواو بووە و زیاتر لە (٣٠٠٠) کەیسیش لە لێکۆڵینەوە دایە.





ئەم هەواڵە 316جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
لێدانی سەدە ، تا ئێستا لێدانی وانەبووە
شه‌قامێك رۆده‌چێت و دوو ژن ده‌خوات
بەھرەیەکی سەرنج راکێشە
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad