English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
ڕۆژی جیهانی نەخۆشی ئایدز
2020-12-01 [12:56 PM]

ZNA ــ هەولێر


ڕۆژی یەكەمی مانگی دیسەمبەر وەك ڕۆژی جیهانیی نەخۆشی ئایدز دیاریكراوە و لەو ڕۆژەدا چەندین چالاكی جۆراو جۆر بەڕێوە دەچێت بە مەبەستی هۆشیاركردنەوەی زیاتری هاوڵاتیان بەرامبەر نەخۆشییەكە.

 

 
لەژێر دروشمی (پشتیوانی جیهانیی بەرپرسیارێتی هەمووانە) ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی یادی ڕۆژی جیهانی ئایدزی دەكاتەوە، لە ساڵَێكی تەواو جیاوازدا بەو پێیەی بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا هەمووانی بەخۆیەوە سەرقاڵكرد و سەرنجی هەمووانی بۆ خۆی ڕاكێشا.

 

WHO لەم ڕۆژەدا ئاماژەی بەوە كردووە، كۆڤید 19 جارێكی دیكە دەریخست نەخۆشی و تەندروستی بابەتێكە پەیوەندی بەچەندین بابەت و دۆسیەی دیكەوە هەیە وەك، یەكسانی و مافەكانی مرۆڤ، پاراستنی كۆمەڵایەتی و گەشەی ئابوری.

 

ڕێكخراوەكە باسی لەوەش كردووە، بەهۆی كۆرۆناوە دەركەوتوو هیچ كەسێك پارێزراو نییە، بۆیە پێویستە هەمووان هاوكاری یەكتربین بۆ كۆتایی هێنان بە ئایدز و كۆرۆنا و نەخۆشییەكانی دیكەی هاوشێوەیان.

 

نەخۆشی ئایدز كە بەهۆی ڤایرۆسی (HIV) توشی كۆئەندامی بەرگری لەش دەبێت، بەیەكێك لە مەترسیدارترین نەخۆشییەكانی جیهان دادەنرێت كە تائێستا چارەسەری بنەبڕكەری بۆ نەدۆزراوەتەوە، ساڵانە كەسانێكی زۆر توشی نەخۆشییەكە دەبن و ژمارەیەكی زۆریشیان گیان لەدەست دەدەن.

 

بەپێی ئامارەكانی ساڵی 2019 ژمارەی ئەو كەسانەی لەئێستادا لەگەڵ ڤایرۆسەكەدا ژیان بەسەردەبەن، گەیشتووەتە 38 ملیۆن كەس كە 1.7 ملیۆنیان توشبوی نوێن، ساڵی ڕابردووش زیاتر لە 690 هەزار كەس بەهۆی ڤایرۆسەكەوە گیانیان لەدەستداوە.

 

ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان ئاشكرای كردووە تا كۆتای مانگی حوزەیرانی 2020 نزیكەی 26 ملیۆن توشبوو چارسەری دژە ڤایرۆسیان وەرگرتووە  كە تەمەنیان لەگەڵ نەخۆشییەكەدا درێژ دەكات، بەڵام ملیۆنان كەسیش هەن كە دەستیان بەو چارەسەرانە ناگات، تەنانەت بەشێكیان نازانن كە هەڵگری ڤایرۆسەكەن.

 

هەر بەپێی ئامارەكان لە سەرەتای دۆزینەوەی نەخۆشییەوە لە ساڵی 1983 تا كۆتایی 2019، 75.7 ملیۆن كەس توشبوون هەروەها 32.7 ملیۆن كەسیش بەهۆی (HIV) و نەخۆشییەكانی پەیوەندیدار پێوەی مردوون.

 

تەندروستی جیهانی لە ساڵانی ڕابردوودا  ئاماژە بەوەكردووە، بەهۆی ئەو هەڵمەتی هۆشیارییانەی بەڕێوە دەچێت، ڕێژەی توشبوون و مردن بە نەخۆشییەكە كەمی كردووە بەجۆرێك لە ساڵی 2005 زیاتر لە دوو ملیۆن كەس بە ئایدز گیانیان لەدەستداوە، بەڵام ئەو ڕێژەیە لە 2015دا دابەزیوە بۆ 1 ملیۆن و 100 هەزار كەس، لەئێستاشدا كەمترە لە 700 هەزار كەس، هەروەها بەراورد بە ساڵی 2000 ڕێژەی توشبوون بە نەخۆشییەكە %35 كەمیكردووە، بەجۆرێك ژمارەی توشبووان 2.1 ملیۆن كەس دابەزیوە.





ئەم هەواڵە 262جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
لێدانی سەدە ، تا ئێستا لێدانی وانەبووە
شه‌قامێك رۆده‌چێت و دوو ژن ده‌خوات
بەھرەیەکی سەرنج راکێشە
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad