English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
گورانکاریێن جیھانی وڤەژاندنا ھزرا نەتەوەیی
2016-04-13 [09:33 AM]

نووسینی: نازم ستوونی


جیھان ودەروبەرێن مە ب لەزاتیەکا مەزن دگورانکاریان دانە چ یێن سیاسی یان تەکنولوژی یان ژینگەھی، پێدڤیە ئەم ژی دەم ودەلیڤێ ژ دەست نەدین وخۆە دگەل وان گورانکاریان بگونجینین وکەرب و کینێ ودووبەرەکیا ناڤخوی بدەینە لایەکی وژ خۆە ب پرسین:
ئایا دەمێ وێ چەندێ نەھاتیە خۆە دوێ ڕاستیێ بگەھینین کو سەردەمێ شەرکرن ب شیری وکلاشینکوفێ وئاخفتنێن نەشیرن وشکاندنا ئێک ودوو دوماھیێ پێ ھاتیە؟ و ژ بۆ سەرکەفتنا ل سەر دۆژمنان و تێپەراندن وچارەسەرکرنا گیروگرفتان دەستێ دوستانیێ وبراتیێ بۆ ئێک درێژ بکەین ول بەرامبەری وان مەترسی و گورانکاریێن روی ددەن ئێک رێز و ئێک دەست بین وبزاڤێ بکەین بچینە دناڤ دلێ ھەڤولاتیێن خۆەدا ودل، دلێ وان بدەین داکو پێکڤە بەرامبەری مەترسیان راوستین.
ئێک ژ مەزنترین گیروگرفتێن نوکە دناڤ خەلکیدا ھەین، نەبون ولاوازیا پێڤە گرێدانا ب نیشتیمانی ڤەیە، واتە وولاتەکێ دیاریکری وگەلەکێ دیاریکری مەنینە،"ببورن کو ڤێ د بێژم".
ل وولاتێن پێشکەفتیێن جیھانێ تاک (تاکێن دناڤ چڤاکیدا)بیر وبۆچون وھزرێن تایبەتێن خۆەھەنە، چ ئەو کەس د ناڤ بازنەکێ بچویک یان مەزنتر دناڤ ھێزەکا سیاسی یان گروپەکا دیارکری یان رێکخراوەکاجڤاکێ سفیلدا کاربکەت،بیروبوچون وھزرێن خۆ دئێخنە کار ژبۆ خزمەتکرنا وولاتێ خۆە وھەمیان پێکڤە دبازنەکێ مەزنتردا کوم دکەن ودەنە کاری کو ئەڤە ژی ژێبون(انتماء)وھەڤولاتیبون نشتیمانیبونە ب نیشتیمانپەروەریێ ڤە.
ئەگەر دیروکا ئوروپا ب خوینین بەری ببنە دەولەت،دێ بینین ئەوان ھندەک تایبەتمەندی ھەبون، بەلێ پێشی وان تایبەتمەندیان رەسانایەتی ھەبوو ب ناڤێ سامان ودەستھەلات وئەڤێ رەسەنایەتیێ گرنگی وتایبەتمەندیا خۆە ھەبوو ژبۆ پێشڤە برنا وولاتی، وان کەسان ئەڤ تایبەتمەندییە ھەمی ئێخستنە دخزمەت پێشڤەبرنا وولاتێ خۆەدا.
ئەلمانیا ویابان،ھەتا ھاڤینا سالا١٩٤٥ ژ ئەگەرێ شەرێ جیھانیێ دووێ،دوو ولاتێن وێرانکری و کاڤلکری بون، بەلێ پشتی٢٠-٣٠ سالان بەرپرسێن ھەردوو ولاتان ب ھاریکاریا ھەڤولاتیێن خۆە وولاتێ خۆە پێشڤە برن و چارەسەریا ھەمی کێم وکاسیان کر وبونە دوومین وسێیەمین ولاتێن زلھێزا ئابوری د جیھانێدا.
نەھێنیا ئەڤێ سەرکەفتنێ ڤەدگەریت بۆ رێزگرتنا وان ل ئەردوخاک وسروشتی وراگرتناپاقژیا ژینگەھێ وھەستکرن ب بەرپرسیایەتیێ،ھەستکرن کو کورێن وی نیشتیمانینە،ورێزگرتن ل داب ونەریت ویاسایێن وولاتی خۆە ویاژھەمیان گرنگتر پشتەڤانیاھەڤولاتیان بۆ،ژبو دەولەتێ ئەڤە بون ستونێن سەرکەفتناوان،نەک وەکی مە خەلکێ کوردستانێ ھەر بۆنمونە،نمونەکا گەلەک بچویک دێ بەرچاڤ کەین کورۆژانە ل بەرچاڤێن مەھەمیان دھێتەکرن،گەلەک جاران دێ بینین ھەڤولاتییەک بێی رێزێ ل داب ونەریت ویاسایێن وولاتێ خۆە بگریت،دێ پەنجەرا ئوتومبێلا خۆە ڤەکەت وگلێش وپیساتی ھاڤێتە سەر جادێ، ھەرئەوکەس دێ ل جڤاتەکێ بەحسێ پاقژیا ئوروپا وجادە وبازار وژینگەھا وێ کەت، ئەڤ رەفتارە چەند رامانەکان ھەلدگریت، ئێکەم پەروەردەیا رەفتارێن وی تاکەکەسینە،ورامانا ژ وێ مەزنتر ئەوە ئەڤ کەسە خۆە ب خودانێ ئەڤی وولاتی نزانیت.
نوکە مە ل کوردستانێ دوو ناسیونالیزم (نەتەوەگەری) ھەنە: ئێک ناسیونالیزما ھەستیار ویادی ناسیونالیزما ھوشمەند (عقلانی).دناسیونالیزمی ھەستیاردا ئەم گەلەک بھێزین،ئەڤ ناسیونالیزما ھەستیار واتە،ئەم کورد ھەست ب خوارن وجلوبەرگ وموزیک وزمان ومالباتێ دکەین، دڤی بواریدا ئەم گەلەک شانازیێ ب کوردبون وداب ونەریتێن خۆە دبەین،بەلێ ئەگەر مەزنتر وبلندتر بەرێ خو بدەینێ وژ خۆە ب پرسین وبێژین،ئەزدڤی وولاتیدا ژدایک بویمە وھەڤولاتیێ ڤی وولاتیمە وئەرک وبەرپرسایەتیا من چیە بەرامبەر وولات وحکومەتێ؟،ل ڤێرە ئەم خۆە ژ بەرپرسایەتیێ وبەرسڤدانێ ڤەدزین وبێ دەنگیێ ھەلدبژێرین،ئەڤە ڕامانا نەبونا ناسیونالیزما ھوشمەند ددەت،ژبەر ھندێ ل دەمێ دەرچونا مە ژمال دگەل خەلک وھەڤنیاسینێن خۆە،چونکە ئەم ئێک ودوودنیاسین رێزێ ل ئێک ودوودگرین ژ دەرڤە ودجاداندا،بەلێ ئەگەر ئەم ئێک ودوو نەنیاسین ئەم رێزێ ل ئێک ناگرین وھەر بۆ نمونە،ل دەمێ ئەم ئوتومبێلێ دھاژوین رێ ل ئێک ودوودگرین ورێ نادینە ئێک ودوو.چونکە مە ناسیونالیزما ھەستیار وژێبون(انتما) بۆئێک ودوو نینە، ئەڤە ژ ئەگەرێ ھندێ یە چونکە ھێزا تێگەھشتنامە یا لاوازە،دیسان ئەم ھەمی بزاڤێ دکەین ودبێژین گوتنێن من دراستن ویێن خەلکێ دیتر ناراستن،چونکە ئەم کورد دبازنێ ئێکێ یان دبازنێ ژوێ مەزنتریێ دووێ یێ گروپ ولایەنان داینە،بازنێ ژ ھەمیان گرنگتر بازنێ سێیە، کو نیشتیمانە وھەمی بازنێن دیتر پێکڤە گرێددەت،ھەرچەندە نێزیکە دھێتە ژبیر کرن وکەس نینە نیشانی مە بدەت وبێژیتە مە کو پێشەرۆژا مە وھەوە بازنێ ئێکێ ودووێ ب بازنێ سێی ڤە گرێدایە ئەو ژی نیشتیمانە وپێویستە ب پارێزین، چونکە ئەگەر ژناڤ چوو ھەردوو بازنێن دیتر ژی دێ ژ ناڤچن ومرۆڤ و پارت ولایەنان چ واتا و ڕامان نامینیت، وبھێزکرنا ئەڤان بازنان پێدڤی ب کەسێن شارەزا وخەمخور ھەیە، ژ بەر ھندێ دڤێت رێ بھێتە دان بۆ کەسێن نیشتیمان پەروەر ئەوێن بزاڤێ دکەن بازنێ سیێ بپارێزن وبەرەڤ دەولەتبونێ ببەن کار بکەن، وگەل پیشتەڤانیێ لێ بکەت، داکو بشێن گەندەلیێە و گەندەلکاران بنبر بکەن ، ھەتا ئەم ھزرا چارەسەریا گیروگرفتان نەکەین و رێ نەدەینە خەلکێ بسپوروخەمخور و شارەزا و نیشتیمانپەروەر کاربکەن چ گورانکاریێن راست ودورست روی نادەن وکێشێن مە دێ کویرتر لێ ھێن و دێ میننە بێ چارەسەری، دڤێت ھزرا خۆە مێشکێ خۆە بگورین، داکو بشێین گورانکاریان بکەین و ھزرا نەتەوەیی و پاراستنا نەتەوە و ووەلاتێ خۆە دمێشکێ گەلێ خۆەدا ب چەسپینین و فێرخوازان ل خواندنگەھاندا فێری پەرەسندنا ھزرا نەتەوەیی بکەین ، داکو وەلاتێ خۆە بەرەف پێش ببەین .
 





ئەم هەواڵە 14812جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
چەند دیمەنێک لە لافاوەکە فەرەنسا
ڤیدیۆیی .. شەقامی خۆت و چانسی خۆت
ڤیدیۆیی .. ساتی کوشتنی تارا فارس
ھەڵۆیەک ھەوڵی رفاندنی منداڵێک دەدات
چەند دیمەنێکی سامناکی زریان و گەردەلوولەکەی ئەمریکا
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad