English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
جینۆسایدکرنا هەشت هزار بارزانیان تاوانەکە ل دژی مڕۆڤایەتیێ
2018-07-30 [09:19 AM]

نڤیسینا: دلۆڤان ئەمجەد بارزانی


"ئـەنـفـالـێـن بــارزانــیــیـان "

 

_ پـێـنـاسـا ئـەنـفـالـێ :-

 

" ئەنفال ب زۆری رح کێشانا ھزارەھا کەسانە بێی کو خودایێ مەزن بڕیارا مرنا وان دابیت ، ئەنفال یەعنی ب زۆری مراندن ".

 

 

_ پــەیــڤـا ئــەنـفــال :-

 

پەیڤا ئەنفال جھەکێ زۆرێ تایبەت و جوانێ ل ناڤ کۆمەلگەھا کوردستانێ دا و د ھزر و بیر و لێکڤەدانێن خەلکیدا یێ ب خوەڤە گرتی .

مەزناھی و دڕندەھی کارەساتەکە ل بیرەوەریا مرۆڤان دا کارەساتەکا مەزنە و ئێشەکا ھەتا ھەتایی یە یا دگەل مە خەلکێ کوردستانێ دا .

ژبەر ھندێ ژی ڤەگێران و باسکرنا ڤێ کارەساتێ دناڤ کەسانێن کۆمەلگەھا کوردستانێ دا یا ھەتا ھەتایی یە .

خەلکێ کوردستانێ لێکڤەدانێن تایبەت ب خوە سەربارەت ب رامانا ڤان چەمکا یێت پێك ئینای .

ئەو رامان و لێکڤەدانێن کو گەلەك بەرچاڤ و دووبارە دبنەڤە ، ڤێجا چ ب نڤیسین بن یان گۆتن .

 

ئەڤەیە پەیڤا ئەنفال ب رامانا ( کـورد کـوشـتـن ) یان ژی ( ژنـاڤـبـرنـا کـوردان ) یا وەرگرتی یان رێك ل جیاتی پەیڤا ( کـوشـتـن یان کـومـەلـکـوژی )دھێتە بکارئینان ب رەنگەکێ چەمکێ ئەنفال بۆ ھەمی  کورد کوژییەك یان کومەلکوژییەکا کوردان بکاردھێت ..

 

 

_ کـۆرتـیـەك ل سـەر ئـەنـفـالـێـن بــارزانــیـیـان بـەری ئـەنـفـالـێ و دەسـت پـێـکـا ئـەنـفـالـێ و پـشـتـی ئـەنـفـالـێ :-

 

وەکی دھێتە گۆتن ئەنفال ، کو حزبا بەعس ل دژی کوردا ئەنجامدای .

ئارمانجا وان قیرکرن و بن برکرنا مللەتێ کورد بوو  ب تەمامی و سوتاندن و کاڤلکرن و خراپکرنا گوندێن کوردستانێ و ھەرفاندنا ژێرخانا ئابووری و بێھێزکرن و نەھێلانا کلتۆرێ رەسەنێ کوردی یێ باب و باپیران بوو .

کو تێدا ب ھزاران خێزان تێکشکاندن و ژناڤبرن و ئەندامێت خێزانێ پەرتەوازە و بەربەلاڤ کرن و مال و سامانێ وان ب تالان بر و مال وێران و دەربەدەرکرن .

کو ژ وان  ژی (٨)ھەشت ھەزار خێزانێت بارزانییان بوون .

 

_ ئەنفالێت بارزانییان ب ئینان و برنان و ڤەگوھاستنان دەست پێکر ، مللەتێ بارزان ل جھێ رەسەنێ وان ڤەگوھاستن بۆ بیابانێن باشورێ عیراقێ و دەست ب وێرانکرن و تالانکرنا گوندان و سوتاندنا دار و زەڤیێن ب بەر و یێت چاندی ژ بەروبوومان و تێکدانا ژینگەی کو بارزان نموونە بوو بۆ ژینگە پارێزیێ بۆ ھەمی جیھانێ و تالانکرنا مەر و مالاتی و بەرھەمێن کشتۆکالی کر .

 

_ مللەتێ بارزان بەری ژبەر ھەرەشا ئەنفالێ بکەڤن ژ سالێن حەفتێیان بۆ باشورێ عیراقێ ملکێش کران .

پشتی ھنگی ژی ل سالێن (١٩٨٠) یان  ئینابوون بۆ ئۆردوگایێن زۆرداریێ و بندەستیێ ل قۆشتەپە  ل ھەردوو کومەلگەھێن قودس و قادسیە نیشتەجێ کرن .

بەری ئەڤێ ژی ل سالێن  (١٩٧٨) ێ ھندەکێن دژی ئەڤێن ل جھێ رەسەنێ باب و باپیرێن خوە مابوون لسەر زێدێ خوە ملکێشکران بۆ ئوردوگایێن بن دەستی و زۆرداریێ  ل ( دیانا و بەحرکە و گۆرەتۆ و ھەریرێ و ...ھتد ..) .

بارزانی  ژ وان ئۆردوگایان ل بن کۆنتڕۆلا تۆندا سەربازێن عیراقا زۆردار و فاشست دا کۆمڤەکربوون .

 

ب ڤی رەنگی ئەڤ کۆمەلە مرۆڤە کو ب بوچوونا ڕژێما بەعسا  فاشستا ژناڤ چوویی ڤە پێدڤی بوو بھێنە ژناڤبرن کو ئەو ژی مللەتێ بارزان بوو ھاتبوونە دیارکرن .

 

_ پشتی ب دۆماھیك ھاتنا قوناغا ئێکێ و دیارکرنا ئەڤ کومەلا خەلکی کو  مەبەستا وان بوو ژناڤببەن ، ل قوناغا دووێ دا گرتن و کومڤەکرن و راپێچکرنێ دەست پێکر .

 

ژ دوماھیکا مەھا تەمموزێ و دەستپێکا مەھا ئابێ ژ سالا (١٩٨٣)یێ دەست ب گرتنا زەلام و کورێن بارزانییان کر ، ئەڤێن بەری ھنگی ل کومەلگەھێن زۆرداریێ دا نیشتەجێ کرین .

مللەتێ بارزان  پشتی گرتنا وان ڤەگوھاستن بۆ ژێریا عیراقێ و برنە پارێزگەھا موسەنا .

 

پشتی ئەڤێ ژی ژ ناڤەراستا مەھا ئابێ ل سالا (١٩٨٣)یێ جارەکا دی ھەردوو کومەلگەھێن قودس و قادسیە ژ ئوردوگایێن قۆشتەپە دووبارە کونترول کرنەڤە و ھێزێن ئەمنی و سیخوران مال ب مال گەریان و ئەڤ مێر مندالێن ل ژییەکێ گەلەك بچیك دا ئەڤێن دایکێن وان جارا پێشیێ ژناڤ  کەنتۆر و تەنۆر و سەلاجا و بەرمیل و جھێن نەدیار دا ڤەشارتی ژ ترسێن رژێما بەعس  ئەو ژی ڤێ جارێ دەستە سەرکرن و بێ سەرو شوینکرن .

 

_ پێدڤیە بێژم کو ئەڤرۆ سالڤەگەرا مەزنترین تاوانا ل دژی مڕۆڤاییەتیێ یە ئەو تاوانا بەرامبەری بارزانییان ھاتیە ئەنجام دان کو بێ سەبەب وبێ گونەھ بوون لەوما دێ رونتر باس کەم :-

 

کو رۆژەکا وەکی ئەڤرۆ  بوو(٣١/٧/١٩٨٣) رژێما بەعسا ژناڤ چوویی ب سەروکاتیا دکتاتۆر (سەدام حسێن) ب ڕەنگەکێ زۆرێ ھۆڤ و دڕندانە ( ٨٠٠٠ ) ھەشت ھزار  بارزانی ل ڕەگەزێ نێر ، کو دناڤ واندا زارۆك و گەنج و دان عەمر ھەبوون ، ھەر ل ژیێ (٩) نەھ سالیێ ھەتا پیرەمێرێت (٩٠) نۆەت سالیێ ژی دناڤ دا بوون . کو ب زۆری  ملکێشێت  بیابانێت باشورێ عیراقێ کرن و ب ڕەنگەکێ نەمرۆڤانە کۆم کۆژ کرن و بێ سەروشوین کرن ..

 

ئەڤڕۆ (٣٥) سھی و پێنج  سال لسەر  کارەساتا بێ سەروشۆین کرن کوم کۆژ کرنا بارزانیان را دەربازبوون ،  کو دڤێ کارەساتێ دا چەند دایك  مانە بێ کۆر ،چەندەھا ژن مانە بێ ھەڤژین ، بووك مانە بێ زاڤا ھەر چاڤەرێ بوون ، چەندەھا زارۆك بوونە ھێتیم و سووی بێ حەژێ کرنا بابی مەزن بوون  ، بەلێ ل ھەمان دەم دا دایکێ ھەم رۆلێ بابی ھەم رۆلێ دایکێ دگێرا ، ب شەڤ و رۆژ کار دکر دا زارۆکیت وان ھەست ب چ کێم و کاسیا نەکەن و ھەست ب نەبوونا بابی نەکەن ، و بسەر بڵندی بژین چونکێ بابیت وان ژ پێخەمەتی ئازاد کرن و سەرخەبوونا کوردستانێ دا ھاتنە ئەنفال کرن و بێ سەروشۆین کرن .

_  ئەگەر ئەز بەحسێ ئەنفالێت بارزانیان بکەم دڤێت ئەز مالا خۆب نموونە وەرگرم کو ژ ھەمیان زێدەتر کەس یێل ل مالا من ھاتیە ئەنفال کرن و بێ سەروشووین کرن مال نەك  مالباتێ  .

شەش مامێت من دگەل باپیرێ من و دوو خالێت من و دگەل باپیرێ من یێ دایکێ ھاتینە ئەنفالکرن .

ب راستی ئەڤە کارەساتەکا زۆرا مەزن ودلھەژین و جەرگ برە د دیروکا کوردستانێ دا و جیھانا مرۆڤایەتیێ دا ئەڤ تاوانا ئەنفالان ب مەزنترین تاوان ل دژی مرۆڤایەتیێ دھێتە ھەژمارتن .

 

_ ئەگەر پسیار ژ ھەوە ھەمیان  بھێتەکرن و بێژن ئەو دایکا جگەر سووتیا شەش کورێت وێ دگەل ھەڤژینێ وێ کو دبنە "٧" حەفت ژ ئەندامێت نێرینە ، ل پێش چاڤێت وێ رژێما بەعسا فاشیستا ژناڤچوویی برن و بۆ مرنێ ، د وی دەمی دا ھەستێ ڤێ دایکێ چ بوو ؟

چ کارتێکرن ل وێ دایکا ب شەرەفا کوردستانێ ھاتە کرن ؟

شەش کور ژ جەگەرا دایکەکێ دگەل ھەڤژینێ وێ ب راستی نە تشتەکێ کێمە بێ سۆچ و سەبەب و بێ ھەمی بەرەڤ مرنێ برن .

" ئەز بخوە دایکا خوەدانا "٧" حەفت ئەنفالا ب مەزنترین و شەرەفترین و سەربەرزترین دایك ل ھەمی جیھانێ ب گشتی و ل ھەڕێما کوردستانێ ب تایبەتی داتنێم .

کوردستان دڤێت شانازیێ بخوەڤە ببەت کو خودانا کەسێن وەسا ھێژا و ب قەدر و قیمەت بۆیە .

ھەرێما کوردستانێ ب خەلکێ خوەڤە سەربلندن ب ڤێ دایکێ و کەس و کارێن ھەمی ئەنفالکریان و شەھیدێن سەربەرزێن کوردستانێ .

 

_ئەز وەکی "دلــۆڤــان "  کەسەکم کو ژ ھەبوونا (مام _ خال_باپیرا) بێبەھر بوویمە ، ھەتا نوکە ژی نزانم دلوڤانی و حەژێکرن و ڤیانا مام و خال و باپیرا  چیە چونکێ  من نەدیتینە .

 

_ ئەگەر ئەم باسێ ئافرەتێ بکەین دڤێت ئەم وەکی ھەڕێما کوردستانێ و ھەمی جیھان ئافرەتا بارزانی ب نموونە وەربگرین .

چونکێ ئافرەتا بارزانی ھەر ل دەستپێکا سەرھەلدانا کوردینیێ ھەتا نوکە ژی مل ب ملێ پێشمەرگا بێ جوداھی شەر بۆ ئازادکرنا کوردستانێ کریە .

ھاریکار بوونە ل ھەمی کاودانا دا بێ گوھ دانە ژیانا خوە ل چەپەرێت بەرگریێ دا .

 

_ ئەگەر باسێ وەفایی و شەرەف و کەرامەتێ بھێتە کرن دیسان دڤێت و پێدڤیە لسەر مە و ھەمی جیھانێ ئافرەتا بارزانی ب نموونە بھێتە وەرگرتن .

چونکێ پشتی ئەنفالکرنا (٨٠٠٠) ھەشت ھزار بارزانیان ل ڕەگەزێ نێر ، دایك و ھەڤژینێن وان ب خوە راگرانە و سەر بلندی ڕۆژانە وەکی زەلامان دچوونە شولی و شولێت گران وەکی بلوك کێشان و چیمەنتو ،ئەڤ شولێت زەلام دکەن وان دکرن بۆ خودانکرنا زارۆیێن خوە و نەھێلان چ کێم و کاسی لێ بن و ئێخستنە بەر خاندنێ .

ھەروەسا ھەڤژینێن ئەنفالکریان پێل ل خوشیێت ژیانا خوەدانان و لسەر زارۆیێن خوە راوەستان و نەھێلان ھەست ب بێ بابیێ بکەن ، چ ل وان زارۆیێن خوە نەھێلان بۆ حەزەکا ژیانا خوە .

لەوما ئافرەتا بارزانی ب وەفاترین و شەرەفترین و کەرامەترین ئافرەت دھێتە ھەژمارتن ل ھەمی جیھانێ .

 

_ ھەردەمێ باسێ ئەنفالێن بارزانیان بھێتەکرن دڤێت باسێ مەردایەتی و مرۆڤایەتیا خەلکێ  ب شەرەفێ ھەولێرێ ژی بھێتەکرن ، چونکێ خەلکێ  سەربلندێ ھەولێرێ ب ھەمی ڕەنگان ھاریکاریا خێزانێن ئەنفالکریان کر .

سەراری ھندێ ژی کو رژێما بەعسا ژناڤچوویی  بریارا مرنێ بۆ وان کەسان دابوو ئەوێن ھاریکاریا خێزانێن ئەنفالکریێن بارزانیان دکەن .

لێ ڤێ بریارێ کارتێکرن ل خەلکێ ب شەرەفێ ھەولێرێ نەکر وان  ژیانا  خوە ئێخستە د مەترسیێ دا و ھەر بەرداوام بوون ل ھاریکاریکرنا بارزانیان  ،چونکێ ئەو خودان وژدان و ھەستێ مرۆڤایەتیێ بوون ، ھەتا ھاتایێ خێزانێن ئەنفالکریێن بارزانیان  باشی و مەردایەتی و ھاریکاریا خەلکێ  ھەولێرێ ژبیرناکەن .





ئەم هەواڵە 2530جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
سەگێک کچێک لە خنکان رزگار دەکات
سەمایەکی کیکی بەکارەسات کۆتایی پێدێت
ببینە ھاندەرانی بەرازیل چۆن بەرد بارانی ھەڵبژاردەکەیان دەکەن
وانەی وەرزش لە ژاپۆن
به‌ ڤيديۆ.. جيهانى ئه‌مڕۆمان چى به‌سه‌ردا هاتووه‌
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad