English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
جینۆسایدکرنا هەشت هزار بارزانیان تاوانەکە ل دژی مڕۆڤایەتیێ
2018-07-30 [09:19 AM]

نڤیسینا: دلۆڤان ئەمجەد بارزانی


"ئـەنـفـالـێـن بــارزانــیــیـان "

 

_ پـێـنـاسـا ئـەنـفـالـێ :-

 

" ئەنفال ب زۆری رح کێشانا ھزارەھا کەسانە بێی کو خودایێ مەزن بڕیارا مرنا وان دابیت ، ئەنفال یەعنی ب زۆری مراندن ".

 

 

_ پــەیــڤـا ئــەنـفــال :-

 

پەیڤا ئەنفال جھەکێ زۆرێ تایبەت و جوانێ ل ناڤ کۆمەلگەھا کوردستانێ دا و د ھزر و بیر و لێکڤەدانێن خەلکیدا یێ ب خوەڤە گرتی .

مەزناھی و دڕندەھی کارەساتەکە ل بیرەوەریا مرۆڤان دا کارەساتەکا مەزنە و ئێشەکا ھەتا ھەتایی یە یا دگەل مە خەلکێ کوردستانێ دا .

ژبەر ھندێ ژی ڤەگێران و باسکرنا ڤێ کارەساتێ دناڤ کەسانێن کۆمەلگەھا کوردستانێ دا یا ھەتا ھەتایی یە .

خەلکێ کوردستانێ لێکڤەدانێن تایبەت ب خوە سەربارەت ب رامانا ڤان چەمکا یێت پێك ئینای .

ئەو رامان و لێکڤەدانێن کو گەلەك بەرچاڤ و دووبارە دبنەڤە ، ڤێجا چ ب نڤیسین بن یان گۆتن .

 

ئەڤەیە پەیڤا ئەنفال ب رامانا ( کـورد کـوشـتـن ) یان ژی ( ژنـاڤـبـرنـا کـوردان ) یا وەرگرتی یان رێك ل جیاتی پەیڤا ( کـوشـتـن یان کـومـەلـکـوژی )دھێتە بکارئینان ب رەنگەکێ چەمکێ ئەنفال بۆ ھەمی  کورد کوژییەك یان کومەلکوژییەکا کوردان بکاردھێت ..

 

 

_ کـۆرتـیـەك ل سـەر ئـەنـفـالـێـن بــارزانــیـیـان بـەری ئـەنـفـالـێ و دەسـت پـێـکـا ئـەنـفـالـێ و پـشـتـی ئـەنـفـالـێ :-

 

وەکی دھێتە گۆتن ئەنفال ، کو حزبا بەعس ل دژی کوردا ئەنجامدای .

ئارمانجا وان قیرکرن و بن برکرنا مللەتێ کورد بوو  ب تەمامی و سوتاندن و کاڤلکرن و خراپکرنا گوندێن کوردستانێ و ھەرفاندنا ژێرخانا ئابووری و بێھێزکرن و نەھێلانا کلتۆرێ رەسەنێ کوردی یێ باب و باپیران بوو .

کو تێدا ب ھزاران خێزان تێکشکاندن و ژناڤبرن و ئەندامێت خێزانێ پەرتەوازە و بەربەلاڤ کرن و مال و سامانێ وان ب تالان بر و مال وێران و دەربەدەرکرن .

کو ژ وان  ژی (٨)ھەشت ھەزار خێزانێت بارزانییان بوون .

 

_ ئەنفالێت بارزانییان ب ئینان و برنان و ڤەگوھاستنان دەست پێکر ، مللەتێ بارزان ل جھێ رەسەنێ وان ڤەگوھاستن بۆ بیابانێن باشورێ عیراقێ و دەست ب وێرانکرن و تالانکرنا گوندان و سوتاندنا دار و زەڤیێن ب بەر و یێت چاندی ژ بەروبوومان و تێکدانا ژینگەی کو بارزان نموونە بوو بۆ ژینگە پارێزیێ بۆ ھەمی جیھانێ و تالانکرنا مەر و مالاتی و بەرھەمێن کشتۆکالی کر .

 

_ مللەتێ بارزان بەری ژبەر ھەرەشا ئەنفالێ بکەڤن ژ سالێن حەفتێیان بۆ باشورێ عیراقێ ملکێش کران .

پشتی ھنگی ژی ل سالێن (١٩٨٠) یان  ئینابوون بۆ ئۆردوگایێن زۆرداریێ و بندەستیێ ل قۆشتەپە  ل ھەردوو کومەلگەھێن قودس و قادسیە نیشتەجێ کرن .

بەری ئەڤێ ژی ل سالێن  (١٩٧٨) ێ ھندەکێن دژی ئەڤێن ل جھێ رەسەنێ باب و باپیرێن خوە مابوون لسەر زێدێ خوە ملکێشکران بۆ ئوردوگایێن بن دەستی و زۆرداریێ  ل ( دیانا و بەحرکە و گۆرەتۆ و ھەریرێ و ...ھتد ..) .

بارزانی  ژ وان ئۆردوگایان ل بن کۆنتڕۆلا تۆندا سەربازێن عیراقا زۆردار و فاشست دا کۆمڤەکربوون .

 

ب ڤی رەنگی ئەڤ کۆمەلە مرۆڤە کو ب بوچوونا ڕژێما بەعسا  فاشستا ژناڤ چوویی ڤە پێدڤی بوو بھێنە ژناڤبرن کو ئەو ژی مللەتێ بارزان بوو ھاتبوونە دیارکرن .

 

_ پشتی ب دۆماھیك ھاتنا قوناغا ئێکێ و دیارکرنا ئەڤ کومەلا خەلکی کو  مەبەستا وان بوو ژناڤببەن ، ل قوناغا دووێ دا گرتن و کومڤەکرن و راپێچکرنێ دەست پێکر .

 

ژ دوماھیکا مەھا تەمموزێ و دەستپێکا مەھا ئابێ ژ سالا (١٩٨٣)یێ دەست ب گرتنا زەلام و کورێن بارزانییان کر ، ئەڤێن بەری ھنگی ل کومەلگەھێن زۆرداریێ دا نیشتەجێ کرین .

مللەتێ بارزان  پشتی گرتنا وان ڤەگوھاستن بۆ ژێریا عیراقێ و برنە پارێزگەھا موسەنا .

 

پشتی ئەڤێ ژی ژ ناڤەراستا مەھا ئابێ ل سالا (١٩٨٣)یێ جارەکا دی ھەردوو کومەلگەھێن قودس و قادسیە ژ ئوردوگایێن قۆشتەپە دووبارە کونترول کرنەڤە و ھێزێن ئەمنی و سیخوران مال ب مال گەریان و ئەڤ مێر مندالێن ل ژییەکێ گەلەك بچیك دا ئەڤێن دایکێن وان جارا پێشیێ ژناڤ  کەنتۆر و تەنۆر و سەلاجا و بەرمیل و جھێن نەدیار دا ڤەشارتی ژ ترسێن رژێما بەعس  ئەو ژی ڤێ جارێ دەستە سەرکرن و بێ سەرو شوینکرن .

 

_ پێدڤیە بێژم کو ئەڤرۆ سالڤەگەرا مەزنترین تاوانا ل دژی مڕۆڤاییەتیێ یە ئەو تاوانا بەرامبەری بارزانییان ھاتیە ئەنجام دان کو بێ سەبەب وبێ گونەھ بوون لەوما دێ رونتر باس کەم :-

 

کو رۆژەکا وەکی ئەڤرۆ  بوو(٣١/٧/١٩٨٣) رژێما بەعسا ژناڤ چوویی ب سەروکاتیا دکتاتۆر (سەدام حسێن) ب ڕەنگەکێ زۆرێ ھۆڤ و دڕندانە ( ٨٠٠٠ ) ھەشت ھزار  بارزانی ل ڕەگەزێ نێر ، کو دناڤ واندا زارۆك و گەنج و دان عەمر ھەبوون ، ھەر ل ژیێ (٩) نەھ سالیێ ھەتا پیرەمێرێت (٩٠) نۆەت سالیێ ژی دناڤ دا بوون . کو ب زۆری  ملکێشێت  بیابانێت باشورێ عیراقێ کرن و ب ڕەنگەکێ نەمرۆڤانە کۆم کۆژ کرن و بێ سەروشوین کرن ..

 

ئەڤڕۆ (٣٥) سھی و پێنج  سال لسەر  کارەساتا بێ سەروشۆین کرن کوم کۆژ کرنا بارزانیان را دەربازبوون ،  کو دڤێ کارەساتێ دا چەند دایك  مانە بێ کۆر ،چەندەھا ژن مانە بێ ھەڤژین ، بووك مانە بێ زاڤا ھەر چاڤەرێ بوون ، چەندەھا زارۆك بوونە ھێتیم و سووی بێ حەژێ کرنا بابی مەزن بوون  ، بەلێ ل ھەمان دەم دا دایکێ ھەم رۆلێ بابی ھەم رۆلێ دایکێ دگێرا ، ب شەڤ و رۆژ کار دکر دا زارۆکیت وان ھەست ب چ کێم و کاسیا نەکەن و ھەست ب نەبوونا بابی نەکەن ، و بسەر بڵندی بژین چونکێ بابیت وان ژ پێخەمەتی ئازاد کرن و سەرخەبوونا کوردستانێ دا ھاتنە ئەنفال کرن و بێ سەروشۆین کرن .

_  ئەگەر ئەز بەحسێ ئەنفالێت بارزانیان بکەم دڤێت ئەز مالا خۆب نموونە وەرگرم کو ژ ھەمیان زێدەتر کەس یێل ل مالا من ھاتیە ئەنفال کرن و بێ سەروشووین کرن مال نەك  مالباتێ  .

شەش مامێت من دگەل باپیرێ من و دوو خالێت من و دگەل باپیرێ من یێ دایکێ ھاتینە ئەنفالکرن .

ب راستی ئەڤە کارەساتەکا زۆرا مەزن ودلھەژین و جەرگ برە د دیروکا کوردستانێ دا و جیھانا مرۆڤایەتیێ دا ئەڤ تاوانا ئەنفالان ب مەزنترین تاوان ل دژی مرۆڤایەتیێ دھێتە ھەژمارتن .

 

_ ئەگەر پسیار ژ ھەوە ھەمیان  بھێتەکرن و بێژن ئەو دایکا جگەر سووتیا شەش کورێت وێ دگەل ھەڤژینێ وێ کو دبنە "٧" حەفت ژ ئەندامێت نێرینە ، ل پێش چاڤێت وێ رژێما بەعسا فاشیستا ژناڤچوویی برن و بۆ مرنێ ، د وی دەمی دا ھەستێ ڤێ دایکێ چ بوو ؟

چ کارتێکرن ل وێ دایکا ب شەرەفا کوردستانێ ھاتە کرن ؟

شەش کور ژ جەگەرا دایکەکێ دگەل ھەڤژینێ وێ ب راستی نە تشتەکێ کێمە بێ سۆچ و سەبەب و بێ ھەمی بەرەڤ مرنێ برن .

" ئەز بخوە دایکا خوەدانا "٧" حەفت ئەنفالا ب مەزنترین و شەرەفترین و سەربەرزترین دایك ل ھەمی جیھانێ ب گشتی و ل ھەڕێما کوردستانێ ب تایبەتی داتنێم .

کوردستان دڤێت شانازیێ بخوەڤە ببەت کو خودانا کەسێن وەسا ھێژا و ب قەدر و قیمەت بۆیە .

ھەرێما کوردستانێ ب خەلکێ خوەڤە سەربلندن ب ڤێ دایکێ و کەس و کارێن ھەمی ئەنفالکریان و شەھیدێن سەربەرزێن کوردستانێ .

 

_ئەز وەکی "دلــۆڤــان "  کەسەکم کو ژ ھەبوونا (مام _ خال_باپیرا) بێبەھر بوویمە ، ھەتا نوکە ژی نزانم دلوڤانی و حەژێکرن و ڤیانا مام و خال و باپیرا  چیە چونکێ  من نەدیتینە .

 

_ ئەگەر ئەم باسێ ئافرەتێ بکەین دڤێت ئەم وەکی ھەڕێما کوردستانێ و ھەمی جیھان ئافرەتا بارزانی ب نموونە وەربگرین .

چونکێ ئافرەتا بارزانی ھەر ل دەستپێکا سەرھەلدانا کوردینیێ ھەتا نوکە ژی مل ب ملێ پێشمەرگا بێ جوداھی شەر بۆ ئازادکرنا کوردستانێ کریە .

ھاریکار بوونە ل ھەمی کاودانا دا بێ گوھ دانە ژیانا خوە ل چەپەرێت بەرگریێ دا .

 

_ ئەگەر باسێ وەفایی و شەرەف و کەرامەتێ بھێتە کرن دیسان دڤێت و پێدڤیە لسەر مە و ھەمی جیھانێ ئافرەتا بارزانی ب نموونە بھێتە وەرگرتن .

چونکێ پشتی ئەنفالکرنا (٨٠٠٠) ھەشت ھزار بارزانیان ل ڕەگەزێ نێر ، دایك و ھەڤژینێن وان ب خوە راگرانە و سەر بلندی ڕۆژانە وەکی زەلامان دچوونە شولی و شولێت گران وەکی بلوك کێشان و چیمەنتو ،ئەڤ شولێت زەلام دکەن وان دکرن بۆ خودانکرنا زارۆیێن خوە و نەھێلان چ کێم و کاسی لێ بن و ئێخستنە بەر خاندنێ .

ھەروەسا ھەڤژینێن ئەنفالکریان پێل ل خوشیێت ژیانا خوەدانان و لسەر زارۆیێن خوە راوەستان و نەھێلان ھەست ب بێ بابیێ بکەن ، چ ل وان زارۆیێن خوە نەھێلان بۆ حەزەکا ژیانا خوە .

لەوما ئافرەتا بارزانی ب وەفاترین و شەرەفترین و کەرامەترین ئافرەت دھێتە ھەژمارتن ل ھەمی جیھانێ .

 

_ ھەردەمێ باسێ ئەنفالێن بارزانیان بھێتەکرن دڤێت باسێ مەردایەتی و مرۆڤایەتیا خەلکێ  ب شەرەفێ ھەولێرێ ژی بھێتەکرن ، چونکێ خەلکێ  سەربلندێ ھەولێرێ ب ھەمی ڕەنگان ھاریکاریا خێزانێن ئەنفالکریان کر .

سەراری ھندێ ژی کو رژێما بەعسا ژناڤچوویی  بریارا مرنێ بۆ وان کەسان دابوو ئەوێن ھاریکاریا خێزانێن ئەنفالکریێن بارزانیان دکەن .

لێ ڤێ بریارێ کارتێکرن ل خەلکێ ب شەرەفێ ھەولێرێ نەکر وان  ژیانا  خوە ئێخستە د مەترسیێ دا و ھەر بەرداوام بوون ل ھاریکاریکرنا بارزانیان  ،چونکێ ئەو خودان وژدان و ھەستێ مرۆڤایەتیێ بوون ، ھەتا ھاتایێ خێزانێن ئەنفالکریێن بارزانیان  باشی و مەردایەتی و ھاریکاریا خەلکێ  ھەولێرێ ژبیرناکەن .





ئەم هەواڵە 3097جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
چەند دیمەنێک لە لافاوەکە فەرەنسا
ڤیدیۆیی .. شەقامی خۆت و چانسی خۆت
ڤیدیۆیی .. ساتی کوشتنی تارا فارس
ھەڵۆیەک ھەوڵی رفاندنی منداڵێک دەدات
چەند دیمەنێکی سامناکی زریان و گەردەلوولەکەی ئەمریکا
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad