English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
ڕووداوه‌كانی ناوچه‌كه‌ و گرنگی پێكهێانی حكومه‌ت وكارا كردنه‌وه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم
2019-01-12 [07:09 AM]

نووسینی: نەزهەت حالی


زیاتر له‌ سێ مانگ به‌سه‌ر هه‌ڵبژاردنی په‌ڕله‌مانی كوردستان تێده‌په‌ڕێت، تاكو ئێستا گفتوگۆیەكانی پێكهێنانی حكومه‌ت زۆر بەسستی بەڕیوە چوون ولە‌ ئاستی خواستی خه‌ڵكی كوردستان دا نین.
هاووڵاتیانی كوردستان ئه‌ركی خۆیان له‌هەڵبژاردنی  نوێنه‌ره‌كانیاندا به‌جێ گه‌یاند، ئیستا چاوه‌ڕوانن نوێنه‌ره‌كانیان له‌ په‌ڕله‌مان و له‌ حكومه‌تی ئایندەدا ئه‌وه‌ی له‌ توانایاندا هەبێت بۆ خزمه‌تی گه‌ل و نیشتمان و چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌ و گرفته‌كان ئه‌نجامی بده‌ن.
 ئەگه‌ر ئاوڕێك له‌ مێژووی حوكمڕانی هه‌رێمی كوردستان بده‌ینەوە دەبینین لەسەرەتای نەوەدەکانەوە تاكو ئێستا،  پاش تێبەڕبوونی بیست و حەوت ساڵ ئەو هەرێمە شێوازێکی  تایبەت بەخۆی لە پراکتیککردنی دیموكراسیدا هه‌یه‌، بۆنموونە تائێستاش بەهەمان شێوە زۆربه‌ی پارته‌ سیاسییه‌كان تاكو بتوانن هەوڵی  دواخستنی هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌ده‌ن ، لەسەرئەنجامی هەڵبژاردن ناکۆکن و  ته‌نانه‌ت گه‌ر هه‌ڵبژاردنیش بكرێت له‌به‌ر نه‌بوونی پلان و به‌رنامه‌ی پێشوه‌خته‌ وە زۆر جاریش له‌ به‌ر پێكنه‌هێنانی هاووپه‌یمانی به‌ر له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان،  پێكهێنانی حكومه‌ت دەبێتە ئاستەنگ و دوا ده‌كه‌وێت ، پێم وایه‌ ئه‌و شێوه‌یه‌ شیاوی گه‌لی كوردستان نیه‌،چونكه‌  هه‌رێم له‌ بواری فره‌ حزبی و پلوڕالیزم، و یه‌كتر قبوڵ كردنی نه‌ته‌وه‌یی و ئاینی له‌ ئاستی عێڕاق و ناوچه‌كه‌ و له‌ ئاستێكی باش دایه‌، كه‌ سیمایه‌كی جوانی به‌ هه‌رێم به‌خشیووه‌، هه‌روه‌ها له‌ بواری دابین  كردنی  ئاسایش به‌ شێوه‌یه‌كی گشتی هه‌رێم ئاستێكی پێوانه‌ی به‌ به‌راورد له‌  گه‌ڵ به‌شه‌كانی تری عێڕاق تۆمار كردووه‌.
ئه‌و ئەزموونەی‌ ئێستا گه‌لی كورد لە كوردستانی باشور له‌ شێوازی حوكمڕانی خۆیی دا شتێكی ناوازه‌یه‌ و كورد لە میژوودا شتی هاوشێوه‌ی وەهای به‌ خۆیه‌وه‌ نه‌بینیووه‌، سه‌رەڕای كه‌مووكوڕی و كێماسییه‌كانی بەلام ئەو ئەزموونەی باشوور جێگای ستایشه‌، به‌ڵام ئایا ئه‌و شێوازه‌ له‌ به‌ڕێوه‌بردنی هه‌رێم له‌ ڕووی سیاسی جێگای رازی بوونی هاووڵاتیانه‌ ؟ بێگومان وڵامه‌كه‌ی نه‌خێره‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شیان و تواناكانی نێوخۆی له‌وه‌ زیاترن گه‌ر به‌ شێوازی دامه‌زراوه‌ی كار بكه‌ین.
 هه‌موو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان لافی دیموكراسییه‌ت و نیشتمانپه‌وه‌ری لێ ده‌ده‌ن به‌ڵام گه‌ر كار گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی كه‌ دیموكراسییه‌ت له‌ به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌وان یان كه‌سانێك نه‌بێت ئەوا ڕاستەوخۆ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ به‌ كار هێنانی هه‌ندێ وشه‌ و ده‌سته‌ واژه‌ی نه‌گونجاو و نادیموكراسییانه‌، كه‌ حساب بۆ ڕێژه‌ی كورسییه‌كان ناكه‌ن و باس له‌ شه‌ڕعیه‌تی شۆڕشگێری و هێز ده‌كه‌ن، پێم وایه‌ ئه‌و جۆره‌ له‌ بیر كردنه‌وه‌ شیاوی ئه‌وانه‌ نیه‌ كه‌ شۆڕشیان كردووه‌ و قوربانیان داوه‌ و خۆیان به‌ شۆڕشگێڕ ده‌زانن، به‌ یه‌كێتی و به‌ پارتیه‌وه‌ش، بێگومان گه‌ر حزبه‌ مێژوویی و شۆڕشگێره‌كان توانای خۆ گونجاندنیان له‌ گه‌ڵ بارودۆخی نوێ نه‌بێت و هه‌ڵه‌یان زۆر بێت، ساڵ له‌ دوای ساڵ ڕێژه‌ی ده‌نگه‌كانیان له‌ كه‌می ده‌دات، ئه‌و كات شه‌ڕعیه‌تی شۆڕشگێری دادیان نادات و به‌ فریایان ناكه‌وێت، هه‌ر ئه‌و بنه‌ما سیاسی و دیموكراسییانه‌ی كه‌ ئه‌وان بۆی تێكۆشاون و بۆده‌سته‌به‌ر بونیان قوربانیان بۆ داوه‌ ، ده‌بنه‌ هۆی لادانیان له‌ ده‌سه‌ڵاتداری، چونكه‌ پێوه‌ر له‌ دیموكراسییه‌ت ڕازی بوون و ده‌نگی خه‌ڵكه‌. 
 ئه‌گه‌رچی له‌به‌ر چاو گرتنی بارودۆخی هه‌رێم و بارودۆخی هه‌ندێ لایه‌نی سیاسی له‌ لایه‌ن براوه‌ی یه‌كه‌م كه‌ پارتییه‌ كارێكی خراب نیه‌، به‌ڵام  له‌ ڕاستیدا بۆ خودی پارتیش ئاسان نیه‌ حساب بۆ ده‌نگی ده‌نگده‌رانی خۆی نه‌كات، هه‌ر بۆیه‌ لایه‌نه‌ به‌شدار بووه‌كانی حكومه‌تی داهاتوو حه‌ق وایه‌ ڕه‌چاوی پارتی و جه‌ماوه‌ره‌كه‌ی بكه‌ن.
دواخستنی پێك هێنانی حكومه‌ت و كارا نه‌كردنه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم به‌ خێرایی (كه‌ پێم وایه‌ ئه‌و دامه‌زراوه‌یه‌ش یه‌كێكه‌ له‌ سه‌روه‌رییه‌كانی هه‌رێم له‌ ڕوی دامه‌زراوییه‌وه‌، كه‌ له‌كارخستنی كارێكی دروست نه‌بوو ) كارێكی ناڕه‌وا و نا نیشتمانییه‌ ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی مه‌شروعیه‌تی سیاسی هه‌رێم لاواز ده‌بێت، هه‌روه‌ها كاتێكی زۆر به‌ خۆڕایی له‌ ده‌ست ده‌درێت و ئه‌ركی حكومه‌تی داهاتوو قورستر ده‌كرێت.
 زۆر جار گوێ بیستی به‌كار هێنانی وشه‌ی خائین و خۆفرۆش ده‌بین و زۆربه‌ی لایه‌نه‌كان یه‌كتری پێ تاوانبار ده‌كه‌ن، هه‌ر ئه‌و لایه‌نانه‌ش دوایی پێكه‌وه‌ كۆده‌بنه‌وه‌، هه‌رچه‌نده‌ هه‌میشه‌ دیالۆگ و كۆبونه‌وه‌ باشترین ڕێگان بۆ چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌ سیاسییه‌كان ، به‌ڵام من پێموایه‌ نه‌بوونی یاسایه‌كی ڕوون و دیاری نه‌كردنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌ نیشتمانییه‌كان ، هاوكات لاوازی دامه‌زراوه‌كانی فه‌رمی بۆ وه‌رگرتنی اجرائات بووه‌ته‌ هۆكاری ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ جیاتی وه‌رگرتنی اجرائات، زیاتر لایه‌نه‌كان یه‌كتری تاوانبار بكه‌ن ، به‌كار هێنانی ئه‌و ده‌سته‌واژانه‌ش بوونه‌ته‌ كه‌ره‌ستەی سیاسی نه‌ك تاوانێكی نیشتمانی، حكومه‌ت و په‌ڕله‌مانی داهاتوو ده‌توانن زۆر بایه‌خ به‌و بابه‌ته‌ بده‌ن و چاره‌سه‌رێكی ڕیشه‌ی و هه‌میشه‌ی بۆ بدۆزنه‌وه‌.
 به‌ داخه‌وه‌ دۆخی نه‌خوازراو بۆ گه‌لی كوردستان له‌ شێوه‌ی دوو ئیداره‌ی و خوازراو بۆ ئه‌وانه‌ی سودمه‌ندن له‌و شێوازه‌ كه‌شێكی وایهێناوه‌ته‌ ئاراوه‌ كه‌ هه‌ندێ كه‌س و لایه‌ن به‌ مافی خۆیان بزان، به‌ ئاشكرا و بێ سڵ كردنه‌وه‌ باسی به‌رده‌وامی دان به‌ دۆخی دوو ئیداره‌ی بده‌ن، ئه‌و دۆخه‌ی كه‌ ڕێگر بووه‌ له‌وه‌ی هه‌رێم به‌ هێزه‌وه‌ بتوانێت سیاسه‌ت و ستراتیژی خۆی دابڕێژێت و جێبه‌جێی بكات.
 گه‌لی كورد مێژوویه‌كی درێژی هه‌بووه‌ له‌ پارچه‌ پارچه‌ بوون ، بارزانی نه‌مر تاكه‌ سه‌ركرده‌ و ڕێبه‌ری كورده‌ كه‌ توانی به‌ دڵسۆزی و زیره‌كی و شاره‌زایی خۆی له‌ كۆمه‌ڵگاكه‌ی له‌ شۆڕشی ئه‌یلول سنوری عه‌شایەری ، شاره‌كان و ناوچه‌كان و دیالكته‌كان تێپه‌ڕ بكات ، شۆڕشێكی سه‌رتاسه‌ری به‌رپا بكات، له‌ دوای سه‌رهه‌ڵدان دۆخێكی زۆر باش بۆ پارتی و یه‌كێتی هاتبووه‌ پێش كه‌ به‌رده‌وامی به‌و نه‌هجه‌ی بارزانی نه‌مر بده‌ن، به‌ڵام له‌ فۆڕمێكی جیاوازتر كه‌ فۆڕمی دامه‌زراوه‌یی و حوكمه‌تداریی بوو، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن سنور و به‌ربه‌سته‌ نێوخۆییه‌ عه‌شایری و شارچیه‌تی و ناوچه‌گه‌راییه‌كان تێپه‌ڕ بكه‌ن ،  به‌داخه‌وه‌ نه‌یان توانی ئه‌و كاره‌ مه‌زنه‌ بكه‌ن، له‌ ئێستادا دۆخێكی زۆر خراب هاتووه‌ته‌ پێش كه‌ مه‌ترسی زۆری له‌سه‌ر ئاسایش و سه‌قامگیری هه‌رێم هه‌یه‌ ، ئه‌ویش پارچه‌ پاڕجه‌ بوونێكی تونده‌ له‌سه‌ر بنه‌مای حزبایه‌تی، كه‌ هه‌ر كه‌س و لایه‌نێك خۆی پێ ڕاست و له‌سه‌ر حه‌ق بێت و ئه‌ویتری پێ ناڕاست و نا نیشتمانی بێت.
ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌ ئێستادا به‌دۆخێكی زۆر هه‌ستیار تێ ده‌په‌ڕێت، هه‌رێمی كوردستانیش وه‌كو به‌شێك له‌و ناوچه‌یه‌ پێویستی به‌ گرتنه‌ به‌ری سیاسه‌تێكی ڕاست و دروست و پڕاگماتیانه‌ هه‌یه‌، كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای خوێندنه‌وه‌ی دروستی بارودۆخ و پێشهاته‌كان و پاراستنی هه‌رێم و گه‌له‌كه‌ی بونیاد نرا بێت، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش پێكهێنانی حكومه‌تی هه‌رێم و كارا كردنه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم، به‌ر له‌ هه‌موو لایه‌نه‌كان ئه‌ركی سه‌ره‌كی  سێ براوه‌ی سه‌ه‌ره‌كی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌یه‌، كه‌ بریتین له‌ پارتی و یه‌كێتی و گۆڕان، هه‌روه‌ها گه‌ر بیانه‌وێت ئه‌و لایه‌نانه‌ ده‌توانن به‌رده‌وامی به‌ نه‌هجی بارزانی نه‌مر بده‌ن و مێژوویه‌كی پڕ له‌ سه‌روه‌ری بۆ خۆیان تۆمار بكه‌ن، دامه‌زراوه‌كان دامه‌زراوه‌ی نیشتمان بن بۆ ئه‌وه‌ی سیاسه‌ت و ستراتیژیه‌تی نیشتمانی دابڕێژن و جێبه‌جێی بكه‌ن .





ئەم هەواڵە 5773جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
چەند بیرۆکەیەک بۆ ڕزگاربوون لە گەرمای ھاوین
بەدڵنایی دوو جار سەیری دەکەیەوە ، منداڵێکی زۆر قشە
چەند دیمەنێکی لافاوی شاری شیراز لە ئێران
لە رووداوێکی ھاتووچۆ ئۆتۆمبێلێک دەفڕێت
منداڵێک لە ناو ئۆتۆمبێلی دایکی دەکەوێتە خوارەوە
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad