English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
هیوا و گەشبینی‮ ‬بۆ ئایندە،‮ ‬ئەو ئامانجە بوو كە شەهید ئیدریس بارزانی‮ ‬لە پێناویدا تێدەكۆشا
2019-01-31 [10:25 AM]

نوسینی : رێبوار حەمەلاو شوانی‮ ‬


ئەگەر مرۆڤ لە ناو ژیانێكی‮ ‬ئاڵۆز و پڕ‮ ‬كارەسات و وڵاتێكی‮ ‬غەدر لێكراوی‮ ‬دەستی‮ ‬داگیركەران و دوژمنان و مێژوو لەدایك بوو،‮ ‬هەم‮ ‬وڵاتی‮ ‬و نەتەوەیەكی‮ ‬پارچە پارچەكراوی‮ ‬وەكو كوردستانی‮ ‬خۆمان لە دایك بوو‮.

‬بێگومان دەربەدەری‮ ‬و ژیانی‮ ‬كۆڵەمەرگی‮ ‬هەندەران و خۆڕاگری‮ ‬و گیانفیدایی‮ ‬و قوربانیدانێكی‮ ‬لە رادەبەدەری‮ ‬گەرەكە، ئەگەر مرۆڤ لەسەر هەمان هەڵوێستە نەگۆڕەكەی‮ ‬نەتەوایەتی‮ ‬و رێبازە پیرۆزەكەی‮ ‬بەردەوام بوو سەریشی‮ ‬لەپێناو نایەوە بۆ مێژووی‮ ‬گەلەكەی‮ ‬و خودی‮ ‬مرۆڤەكەش جێگای‮ ‬فەخرو شانازیی‮ ‬و سەربەرزییەو بۆ هەمیشە دەبێتە وانەی‮ ‬ناو بەرپەڕەكانی‮ ‬مێژووی‮ ‬نەتەوەكەیدا بە گەشی‮ ‬دەدرەوشێتەوە و بە زیندوویی‮ ‬دەمێنێتەوەو نەوەی‮ ‬داهاتوشیان بەوپەڕی‮ ‬سەربەرزیی‮ ‬و فەخەرەوە‮ ‬یادیان دەكەنەوە بوئایندی‮ ‬نەتەوایەتی‮ ‬وانەو سودیان لی‮ ‬وەردەگرن‮ ...‬
شەهید‮ "‬ئیدرئیس بارزانی‮"‬،‮ ‬كوڕی‮ ‬رابەری‮ ‬مەزنی‮ ‬كورد‮ "‬مستەفا بارزانی‮" ‬نەمر لە ساڵی ‮ ‬1944 ‬لە گوندی‮ "‬بارزان‮"‬ی‮ ‬مەڵبەندی‮ ‬خواپەرستی‮ ‬و كوردایەتی‮ ‬و بەرخودان لە دایكبووە،‮ ‬كوڕی‮ ‬رابەری‮ ‬مەزنی‮ ‬كورد‮ "‬مستەفا بارزانی‮" ‬نەمرە و لە نێو هەلومەرجی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬سێهەمی‮ ‬بارزان ‮ ‬1943-‬ 1945 و بارودۆخی‮ ‬ئاڵۆزی‮ ‬ئەو كات و دامەزراندنی‮ ‬كۆماری‮ ‬كوردستان لە مەهاباد و رووداوەكانی‮ ‬دوای‮ ‬جوانە مەرگ كردنی‮ ‬ئەو كۆمارە هاتۆتە دنیا و هەناسەی‮ ‬داوە و چاوەكانی‮ ‬پشكەوتوون، ساڵی‮ ‬1947"‮ ‬بارزانی‮ ‬نەمر‮" ‬لەگەڵ ‮ ‬500 لە هەڤاڵانی‮ ‬كە لە رێڕەوێكی‮ ‬مێژووی‮ ‬دا توانیویانە داستانێكی‮ ‬گەورە لە مێژوودا تۆمار بكەن و وەك پێویستی‮ ‬و وەڵامدانەوەیەكی‮ ‬واقیعی‮ ‬ئەو كات‮ ‬خۆیان بگەیەننە‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤیەتی‮ ‬جاران،‮ ‬كاك‮ "‬ئیدریس بارزانی‮ " ‬ئەو كات تەمەنی ‮ ‬4‬ ساڵان دەبێت،‮ ‬لەگەڵ بنەمالەكەیاندا دووچاری‮ ‬مشەختی‮ ‬و دەربەدەری‮ ‬دەكرێن و بە دەست سەری‮ ‬بۆ خوارووی‮ ‬عێراق دوور دەخرێنەوە و لە لایەن رژێمی‮ ‬ئەو كاتی‮ ‬عێراق بۆ ماوەی ‮ ‬11ساڵ تووشی‮ ‬ژیانێكی‮ ‬پڕ‮ ‬ئەستەم دەبن لە شارەكانی‮ ‬بەسراو موسڵ و بەغدا، لەگەڵ ئازارو زەحمەتەكانی‮ ‬ژیان ئاوارەییدا درێژە بە خوێندن دەدات تا گەڕانەوە سەر بەرزانەكەی‮ "‬بارزانی‮ ‬نەمر‮" ‬بۆ عێراق و كوردستان پاش شۆرشی‮ ‬14 ی‮ ‬تەمموزی‮ ‬ساڵی ‮ ‬1958كە ئەو كات كاك‮ "‬ئیدریس بارزانی‮" ‬لە شاری‮ ‬بەغدا خەرێكی‮ ‬خوێندن دەبێت،‮ ‬دوای‮ ‬ئەو دابڕانە زۆرە بە دیداری‮" ‬بارزانی‮ "‬باوك و رابەر شاد دەبێت و دواتر دەگەڕێنەوە زێدی‮ ‬باوو باپیران لە خاكی‮ ‬كوردستان، لە ساڵی ‮ ‬1961كە شۆرشی‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬مەزن بەرپا دەبێت بە رابەرایەتی‮ "‬بارزانی‮ ‬نەمر‮" ‬و پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان كاك‮ "‬ئیدریس بارزانی‮" ‬وەكو پێشمەرگەیەكی‮ ‬ئەو شۆرشە مەزنە دەچێتە ئامێزی‮ ‬سەنگەرەكانەوە و ژیان و تێكۆشانی‮ ‬دەست پێ دەكات كە هەر لە سەرەتاوە وەك كەسێكی‮ ‬دیار لە نێو شۆرشی‮ ‬ئەیلوول دا بەدەر دەكەوێ? بە هۆی‮ ‬لێهاتوویی‮ ‬و ئەو توانانا دارییەی‮ ‬هەیبووە هەر زوو لە نێو شۆرش و پارتی‮ ‬دا ئەركێكی‮ ‬زۆری‮ ‬بۆ دێننە ئارا و ئەویش بۆیرانە دەچێتە پێش و رۆڵ و جێگەیەكی‮ ‬بەرچاوی‮ ‬دەبێت،‮ ‬كاك‮ "‬ئیدریس بارزانی‮" ‬یەكێك دەبێ كە جێگەی‮ ‬ئومێدی‮" ‬بارزانی‮ ‬نەمر"ە بوووە بۆیە‮ "‬بارزانی‮"‬ش بە تەنگیەوە هاتووە و ویستویەتی‮ ‬دەیەوێ وەك خۆی‮ ‬ئاوها پێی‮ ‬بگیەنێ، كە درك بە تواناداری‮ ‬دەكات و لێی‮ ‬رادەبینێ كە كاك‮ "‬ئیدریس‮" ‬گەیشتۆتە ئاستێ پلە و پێ سپاردنی‮ ‬ئەركی‮ ‬لایەقە،‮ ‬راستەوخۆ تێكەڵی‮ ‬كاروبارەكانی‮ ‬دەكات و زۆر ئەركی‮ ‬قورسی‮ ‬پێدەسپێری‮ ‬كە بەسەركەوتوویی‮ ‬كاك‮ "‬ئیدریس‮" ‬لە جێبەجێ كردنیاندا بەدیار دەكەوێت ئیتر دەبێتە جێی‮ ‬متمانە‮ ‬ی‮ ‬زیاتری‮" ‬بارزانی‮ ‬نەمر‮" ‬و‮ ‬یەكێ لەو كەسانەی‮ ‬كە پڕ‮ ‬بە دڵی‮" ‬بارزانی‮ ‬نەمر"دەبن‮، لەدوای‮ ‬نسكۆی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬مەزنی‮ ‬ئەیلوول شەهید ئیدریس بارزانی‮،‮ ‬چۆن توانی‮ ‬هاوكاری‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬بێت بۆ بەردەوامیدان بە شۆڕش،‮ ‬لە دوای‮ ‬نسكۆی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬مەزنی‮ ‬ئەیلوولیش ئیدریس بارزانی‮ ‬یەكێك لەو سەركردانە بوو كە دوای‮ ‬نەخۆش كەوتنی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بە هاوكاری‮ ‬سەرۆك مەسعود بارزانی‮ ‬لە هەوڵی‮ ‬بەردەوامدا بوون بۆ درێژە پێدان بە شۆڕش،‮ ‬بۆیە لە ماوەیەكی‮ ‬كورتدا بە هاوكاری‮ ‬چەند ئەندامێكی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬و كۆمەڵێك لە كادیری‮ ‬پێشكەوتووی‮ ‬پارتیمان شۆڕشیك بە بەرگێكی‮ ‬نوێ هاتە دامەزراندن وەك درێژەپێدەری‮ ‬شۆڕشی‮ ‬مەزنی‮ ‬ئەیلوول كە ئەویش شۆڕشی‮ ‬گوڵانی‮ ‬پیرۆز بووو‮، ‬لە ساڵی‮ ‬1979 ‮ ‬لە دوای‮ ‬10 ‮ ‬ساڵ كۆنگرەی‮ ‬نۆیەمی‮ ‬پارتیمان بەسترا و لەم كۆنگرەیە ئیدریس بارزانی‮ ‬وەك ئەندامی‮ ‬مەكتەبی‮ ‬سیاسی‮ ‬و بەرپرسی‮ ‬بەشی‮ ‬سەربازی‮ ‬دەستنیشان كرا،‮ ‬كە ئەمەش رێگەخۆشكەر بوو بۆ دووبارە رێكخستنەوەی‮ ‬پارتایەتی‮ ‬و‮ ‬یەكخستنەوەی‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بۆ ئەنجامدانی‮ ‬چالاكی‮ ‬زیاتر لە ناو قوڵایی‮ ‬خاكی‮ ‬كوردستان و بە هێز كردنی‮ ‬رێكخستنە نهێنیەكانی‮ ‬ناو شار و دەورێكی‮ ‬بەرچاوی‮ ‬هەبوو لە ناردنەوەی‮ ‬سەدان ماڵی‮ ‬پەنابەران بۆ شارەكانی‮ ‬كوردستانی‮ ‬ئێران بۆ ئەوەی‮ ‬لە نزیكەوە ئاگاداری‮ ‬بارودۆخی‮ ‬كوردستان بن بە مەبەستی‮ ‬ئەنجامدانی‮ ‬چالاكی‮ ‬كاریگەر و بەهێز دژ بە رژێمی‮ ‬عێراق،‮ ‬بەوەی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد هەموو كاتێك دەتوانێت بەرگری‮ ‬لە خاكی‮ ‬كوردستان بكات‮، ‬ئیدریس بارزانی‮ ‬مرۆڤیكی‮ ‬خونەویست و دڵ گەورە بوو و لە دڵی‮ ‬هەموو كورد جێگای‮ ‬خۆی‮ ‬كردبۆوە،‮ ‬لە بەر ئەوەی‮ ‬خەمخۆری‮ ‬هەژار، هەرچەند رێبازێكی‮ ‬سەخت و دژوار و بەئازارو بە ژان و پڕ‮ ‬هەڵدێرو لەمپەریش بێت و هەرچی‮ ‬قوربانیدانێكی‮ ‬گەرەك بێ، ئامادەیە لەپێناویدا ببەخشێت و پاشگەزبوونەوە و دەستبەرداریشی‮ ‬مەحاڵە، واتە ئەگەر زۆر بەوردی‮ ‬چوبایە ناو هزرو بیری‮ ‬قوڵی‮ ‬ئەم سەركردە ئاشتی‮ ‬خوازە و كوردپەروەرە،‮ ‬ئەوجا بۆت روون و ئاشكرا دەبوو كە ئەو چ گەنجینەیەكی‮ ‬پڕ‮ ‬بەنرخ و فراوان و بەهێز بوو،‮ ‬عەوداڵی‮ ‬بەدەستهێنانی‮ ‬مافە نەتەوایەتییەكانی‮ ‬كورد و كوردستانیان و عێراق و ناوچە و جیهان و مرۆڤایەتی‮ ‬و پێكەوە ژیان و ژینگە بوو، ئەگەر كەسایەتی‮ ‬شەهیدی‮ ‬سەركردە ئیدریس بارزانی‮ ‬بۆ ئێستامان بخوێنینەوە،‮ ‬دەبینین بەرهەمی‮ ‬هاوكاری‮ ‬و هاوخەباتی‮ ‬نێوان سەرۆك بارزانی‮ ‬و ئیدریسی‮ ‬هەمیشە زیندوو،‮ ‬رۆژانی‮ ‬پێش كۆچی‮ ‬ناوەختیەتی‮ ‬كە توانی‮ ‬بەردی‮ ‬بناخەی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬دابنێت و پرۆسەی‮ ‬ئاشتبوونەوەی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان و‮ ‬یەكێتی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬بگەیەنێتە رێككەوتنێكی‮ ‬گرنگ و هەر ئەم رێككەوتنەش بووە سەرەتای‮ ‬دامەزراندنی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی،‮ ‬هەر ئەم بەرەی‮ ‬كوردستانییەش بوو توانی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬راپەڕینی‮ ‬بەھاری‮ ‬ساڵی ‮ ‬1991بكات و پاشانیش هەر ئەم بەرەیە‮ ‬یاسای‮ ‬ژمارە‮ ‬1و2ی‮ ‬دەركرد بۆ ھەڵبژاردنی‮ ‬پەرلەمان و رێبەری‮ ‬بزووتنەوەی‮ ‬رزگاریخوازی‮ ‬كوردستان و لە سەر ئاكامی‮ ‬ئەم هەڵبژاردنەش بۆ‮ ‬یەكەمین جار لە مێژوودا كورد توانی‮ ‬پەرلەمان و حكومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان دابمەزرێنێت‮. ‬لەمەش زیاتر واقعبینی‮ ‬سیاسیی‮ ‬ئیدریس بارزانی‮ ‬لەو خاڵەدا دەردەكەوێت كە زۆر باش لەناو ئەو واقیعەدا دەستنیشانی‮ ‬هۆكارەكانی‮ ‬كردووە،‮ ‬ئەویش ئەوەیە‮ ‬یەكڕیزی‮ ‬و‮ ‬یەكەهەڵوێستی‮ ‬تەواوی‮ ‬لایەنە سیاسییەكان لە ئاشتبوونەوەی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان و‮ ‬یەكێتی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬كوردستانەوە دەستپێدەكات‮. ‬بێگومان لەگەڵ ئەوەی‮ ‬تەمەن رێگەی‮ ‬نەدا خۆی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬ببینێت،‮ ‬بەڵام ئەم پێشبینییەی‮ ‬ئیدریس بارزانی‮ ‬راست دەرچوو،‮ ‬رێككەوتنی‮ ‬نێوان پارتی‮ ‬و‮ ‬یەكێتی‮ ‬بووە بەردی‮ ‬بناخەی‮ ‬دامەزراندنی‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی،‮ ‬بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬لەو رۆژە سەخت و قەیراناوییانەدا بووە جێگەی‮ ‬ئومێدی‮ ‬تەواوی‮ ‬خەڵكی‮ ‬كوردستان،‮ ‬لەمەش زیاتر بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬تەنیا نەبووە ھۆكار بۆ‮ ‬یەكڕیزی‮ ‬نێوان لایەنە سیاسییەكان لەشاخ،‮ ‬بەڵكو بووە هەوێنی‮ ‬یەكڕیزی‮ ‬لە ویژدانی‮ ‬ھەر تاكێكی‮ ‬كوردستاندا،‮ ‬ئەمەش لە راپەڕینی ‮ ‬1991بە كردەیی‮ ‬بەرجەستە بووو، ئەمڕۆ دوای ‮ 2‬3 ساڵ لە كۆچی‮ ‬ناوەختی‮ ‬ئەم سەركردەیەی‮ ‬گەلەكەمان لە كاتێكدا‮ ‬یادی‮ ‬دەكەینەوە و كە هەرێمی‮ ‬كوردستان بە قۆناخێكی‮ ‬هەستیار تێدەپەڕێت،‮ ‬جێگەی‮ ‬خۆیەتی‮ ‬بۆ تێپەڕاندنی‮ ‬ئەم ئەو رەوشە هەستیارە و رێكخستنەوەی‮ ‬نیوماڵی‮ ‬كوردستان،‮ ‬سوودێكی‮ ‬گەورە لە ئەزموونی‮ ‬ئیدریسی‮ ‬هەمیشە زیندوو وەربگرین‮، ‬ئیدریس مستەفا بارزانی‮ ‬ئەو سەركردەو سیاسەتوانە كارامەیەیە كە مێژوو شانازی‮ ‬پێ دەكات و خاوەن خەباتنامەیەكی‮ ‬زێڕینە لە پێناو كوردو كوردستاندا‮، ‬شەهیدی‮ ‬هەمیشە لە‮ ‬یاد ئیدریس بارزانی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬قوتابخانەی‮ ‬رێبازی‮ ‬باوكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬كورد بارزانیی‮ ‬نەمر بوو،‮ ‬كە هەموو ژیانی‮ ‬خۆی‮ ‬لە بزاڤی‮ ‬رزگاریخوازی‮ ‬كوردستان و بۆ سەرفرازی‮ ‬میللەتێكەی‮ ‬تەرخان كردبوو‮. ‬
ئەمڕۆ ئایندەش وەك سیمبووڵێكی‮ ‬نێو قوتابخانەی‮ ‬كوردایەتی‮ ‬بە سیفات و ئەدگارە باڵاو نمونەییەكانی‮ ‬رۆشنایی‮ ‬دەبەخشێتە هزرو روانینەكانی‮ ‬نەوەكانمان‮، ‬كاكە ئیدریس كەسایەتی‮ ‬و سەركردەیەك بوو كە هەرگیز مێژوو لە بیری‮ ‬ناكات‮..‬





ئەم هەواڵە 430جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
بەدڵنایی دوو جار سەیری دەکەیەوە ، منداڵێکی زۆر قشە
چەند دیمەنێکی لافاوی شاری شیراز لە ئێران
لە رووداوێکی ھاتووچۆ ئۆتۆمبێلێک دەفڕێت
منداڵێک لە ناو ئۆتۆمبێلی دایکی دەکەوێتە خوارەوە
ڤیدیۆیی .... بە ئاگر و شمشێر قژی ئافرەتان رێکدەخات
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad