English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
پەروەردە قەلغانێك بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەییمان
2019-09-06 [06:18 AM]

نووسینی: کاروان جەلال بەگ


لەسەردەمی جیهانگیری و پێشکەوتن و زانیاری، پەروەردە و فێرکردن لە قۆناغی کلاسیك هەنگاوی ناوە بۆ کاریگەری ڕاستەوخۆ لەسەر سیاسەت و ستراتیژیەتی هەر ولاتێك .

کاتێك جیهان بە گوندێکی بچوك دەچوێندرێت بۆمان دەردەکەوێت پرۆسەی پەروەردە و فێرکردن بەشێکی گرنگە لە پرۆسە و ستراتیژیەتی پێشکەوتن و پارێزگاریکردن لە ئاسایشی نەتەوەیی، هەر بۆیەش ئەمڕۆ گرنگی زۆر بە زانست و زانیاری و پێشخستنی سێکتەری پەروەردە فێرکردن دەدرێت، بەجۆرێك ولاتان بەشێکی زۆر لە بودجەی ساڵانەیان بۆ ئەم بابەتە تەرخان دەکەن.

بەداخەوە پەروەدە و فێر بوون لە وڵاتانی لە ژێر گەشە سەندندا دوو ڕەهەندی هەیە. یەکەمیان ئابوریە بەو پێیەی زۆربەی هەرە زۆری ئەوانەی ڕوو لە مەڵبەندەکانی خوێندن و زانکۆکان دەکەن، پلانی ئابوری و دامەزراندن و مسۆگەر کردنی ژیان وگوزەرانی دواڕۆژیان هەیە. ڕەهەندەکەی تریش سیاسیە و دەرچوانی زانکۆکان هیواخوازن دوای تەوا کردنی خوێندن و بەدەست هێنانی بڕوانامەی باڵای ئەکادیمی لە ناوەندەکانی دەسەڵاتی سیاسی نزیک ببنەوەو زیاتر بەدوای بەدەست هێنانی پلەو پۆستێکی سیاسین تاکو بەشداری کردنی کارا لە گەشەپێدان و پێشخستنی کۆمەڵگە.

بەپێچەوانەوە پەروەردە و فێربوون لە وڵاتانی پێشکەوتوو کاریگەری و نفوزی بەسەر تەواوی سێکتەرەکان هەیه، بەجۆرێك سیاسیەکانیش لە دارشتنی هەر جۆرە پلان و ئەنجامدانی بەرنامە ئابوریە درێژخایەنەکان، سەرەتا پرس وبەم ناوەندانە دەکەن و ڕاو بۆچوونیان وەردەگرن و دواتر بەرنامەی درێژخایەنی ئابوری بە مەبەستی مسۆگەر کردنی خۆشگوزەرانی و کەم کردنی رێژەی بێکاری و بەهێز کردنی ئابوری، بۆ دە تا بیست ساڵی داهاتوو دادەرێژن.
هەروەها وڵاتانی خاوەن پیشەسازی و پێشکەوتوو مەبەستیانە ژمارەی وڵاتانی پێشکەوتوو زێدە نەبن بە ئامانجی ساغکردنەوەی کاڵاکانیان و فرۆشتنی زانست و زانیاری پێیان !

هەرێمی کوردستان وەکو نمونەیەکی جیاواز و پێشکەوتوو بە بەراورد بە دەورووبەری توانیویەتی پرۆسەی پەروەردە و فێرکردن بەرەو قۆناغێکی باش پێشبخات بەلام تاکو ئێستاش نەتوانراوە رەگ و ریشەی خراپی چەندین سالەی دەستەڵاتی رژێمە داگیرکارەکان لەنێو هزر و بیری کۆمەلگە دەربهێنرێ !

بۆیە پێویستیمان بە شۆرشێکی گەورەی پەروەردەی هەیە بۆ پاراستنی ئاسایشی نەتەوەییمان لەو هەموو هەرەشە و مەترسیانەی رۆژانە رووبەروومان دەبنەوە .

چۆن بتوانین ئاسایشی نەتەوەییمان لەرێگەی پەروەردە و فێر کردن بەهێز و پارێزراو بکەین ؟

ئاشکرایە زەمەنێکی دوور و درێژ کۆمەلگەی کوردی لە ژێر داگیر کاری و سرینەوەی ناسنامەی نەتەوەیی و نیشتیمان بوە ئاسەوارەکانی تاکو ئێستەش ماون ئەگەرچی کەمیش بێت
بۆیە ئەرکی دامەزراوە پەروەردەی و ئەکادیمیەکانە بە جۆرێك کار بکەن نەوەی کۆن و نوێ لە زانست و زانیاری  سەردەم ئاگادار بکەن و ئاستی رۆشنبیری و خوێندەواری زیاتر بکرێت، کۆمەلگەیەکی تەواو خوێندەوار دروست بکرێت.
ئەو کات دوو ئامانجی گەورە وە دی دێن :
یەکەم 
بەهۆی بەرزبوونەوەی ئاستی رۆشنبیری خۆشویستنی نیشتیمان و ئینتیمانی نەتەوەیی بەرز دەبێتەوە ئەمەش وا دەکات تاك بە تاکی کۆمەلگە هەست بە بەرپرسیاریەتی بکەن و بەشداربن لە پرۆسەی پێشخستنی کۆمەلگە .

دووەم 
کاتێك خالی یەکەم هاتە دی کاریگەریە دەرەکیە خراپەکان لەسەر کۆمەلگە کەم دەبنەوە بەمەش ئاسایشی نەتەوەییمان پارێزراو دەبێت و هەژموونی نەیارانمان لاواز و کەم دەبێتەوە.

بۆیە دەتوانین بڵێین پەروەردەو فێر کردن، بەدەر لە ماناو چەمکە کلاسیکیە کەیەوە، لەم سەردەمەدا بۆتە بەهێزترین فاکتەری مانەوەی نەتەوەو نیشتیمان بە بە هێزی و یەکێکە لە فاکتەرە هەرە بەهێزەکانی پێشکەوتن و گەشەی جڤاک لە ڕووی کۆمەڵایەتی، سیاسی، ئابوری، فەرهەنگی و تەنانەت سەربازیشەوە. 
بۆیە گرینگی نەدان بەم کەرتە لە هەر کۆمەڵگەیەکدا، لە لایەن دەسەڵاتداران و حوکمڕانانی وڵاتەوە و خولانەوەی لە حەڵقەیەکی داخراوی پاشکۆبوون و تێنەکۆشان بۆ بەرهەم هێنانی زانست و مەعریفەی هاوچەرخ وتازە و هەوڵ نەدان لە پێناوی زەمینە خۆشکردن بۆ ڕەفاهی کۆمەڵایەتی و بەرهەم نە ههێنانی وشیاری کۆمەڵایەتی، زانستی ئابوری، مە عریفەی سیاسی و ڕۆناکبیریەوە، دەرەنجامەکانی خراپ و زیانبەخشی درێژخایەنی لێدەکەوێتەوەو ڕەوتی پێشکەوتن و گەشەی کۆمەڵگە لە خاڵێکدا ئەوەستێنێ و کۆمەڵگە لە پاشکۆبوون ڕزگاری نابێت.





ئەم هەواڵە 1126جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
پشیله‌یه‌ك چۆن رێگری له‌ مارێك ده‌كات هه‌ڵبێت
بە ڤیدیۆ.. كاره‌ سه‌خت و نایابه‌كانى چه‌ند كرێكارێك
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad