English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
کورد لە نێوان عەتف و دیبلۆماسیەت
2019-10-12 [10:36 AM]

نووسینی: سیروان گەردی


 

لە مێژوودا کورد تەنها بە عەتفی برایەتی و عەتفی ئاینی سیاسەتی کردووە ، نە برایەتی و نە ئاینی وەک ئامرازێک بۆ خۆی بەکار نەهێناوە .

تاکە هەنگاو کە کورد بە لێزانین نای " ریفراندۆم " بوو ، حیسابی بۆ بەڵێنە درۆینەکانی وڵاتان نەکرد ، کە وڵاتان لەسەر بەرژەوەندی مامەڵە دەکەن لە یەک چرکە سات بۆچوون دەگۆڕن .

گەر ریفراندۆمیش نەکرابا دڵنیابن لە ئەمرۆی رۆژ ئاوا خراپتر دەبوو ، چونکە وڵاتانی زڵهێز لە شەڕ لەگەڵمانن نەک وەک خاوەنی ماف " دەوڵەت " .

باشور لە پڕدێ و سحێلە دوای پیلانی نێودەوڵەتی بە رازی بوونی ئەمریکا  16 ئۆکتۆبەریان دروستکرد توانی کیانی خۆی بپارێزێت ، گەر نا ئامانج نەمانی ئەو هەرێمە بوو.

ئێستاش لە رۆژئاوا کورد وەک هاوپەیمانی شەڕ مامەڵەی لەگەڵ کرا نەک وەک قەزیەیەکی نەتەوەیی ، بۆیە ترامپ باسی پارە و چەک دەکات، ئەوەی لەزمانی دیبلۆماسی سەرۆکی ئەمریکا تێبگات دەزانێ ئێمە نەمنتوانیووە لە رووی دیبلۆماسی مامەڵە لە گەڵ روداووەکان بکەین . 

تورکیا ئامانجی چیە؟
ئامانجی تورکیا ئەو ناوچە ئارامەیە بە پێکردنی گڵۆپی سەوزی ئەمریکا و روسیا و بەرازی بوونی بەشار ئەسەد و ئیرانە ، چونکە تورکیا ئەو سێ ملێۆن پەنابەرەی لە تورکیا دەگەڕێنێتەوە ئەوێ ، بۆ تورکیا عەرەبی هاوسۆز باشترە و بۆ بەشار ئەسەدیش دوو شەشە بە تورکیا دیمۆگرافیای کوردی بگۆڕێت بۆ عەرەب .

لە هەمان کاتدا تورکیا لەسنوری بۆی دیاریکراوە دەوەستێ و هێزیش نیە بتوانێ بیوەستێنێ تا ئامانج نەپێکێ ، تائێرە رێکەوتنی دەوڵیە .

ترس لەسەر باشوری کوردستان 
تورکیا بێ گەڕانەوە بۆ ئەمریکا و روسیا مەترسی ئەوەی لێدەکرێت بسورێتەوە ناو هەرێمی کوردستانیش بە بیانووی هیلالی شیعی " کەرکووک بۆ شنگاڵ " بە هۆکاری هەبوونی pkk بۆ پاڕاستنی خۆی ، لێرەوە لە ئاستی دەوڵی نارازیی بوونی لێدەکەوێتەوە بەفشاری زیاتر جگە لە بێدەنگ بوونی ئەمریکا کە تورکیا بە بیانووی هیلالی شیعی سەرۆکی ئەمریکا وەک ئێستا بەکاردەهێنێ بەرامبەر بە کرینی چەکی زیاتر .

لە رووی ئابوریەوە هەرێمی کوردستان مەترسی ئەوەی لەسەرە بۆری بەندەری جیهان ، رێرەوەکەی بگۆڕدرێت بۆ رۆژئاوای کوردستان ، کە ئەمەش بە رەزامەندی و خواستی حکومەتی عێراقی دەبێت .

کورد چی بکات ؟
تاکە کەس بتوانێ لە ئاستی جیهان خاوەنی پێگە و حیساب بۆ قسەی بکرێت لە هەرێمی کوردستان و کورد بەگشتی سەرۆک " مەسعود بارزانی "ـە کە لە دوو پەیام دوو رستەی گەورە و کاریگەری ئاماژە پێکرد " خوێنی کورد زۆر زۆر لە پارە و چەک بە بەها ترە " و " رێگەش لە گۆڕینی دیمۆگرافی ئەو ناوچەیە بگرین ".

بۆیە کاتی ئەوەیە لە کوردستان گەورە و لە ئاستی سەرکردایەتی پارتە سیاسیەکان پشتگیری لە سەرۆک " مەسعود بارزانی "بکرێت بۆ کۆدەنگی و یەک هەڵویستی سیاسی کوردستانی گەورە ، ئەو کات حیسابێکی وردتر بۆ کورد دەکرێت ، چونکە سەرۆک بارزانی چۆن لە ریفراندۆم سەرکێشی کرد ، ئێستاش دەتوانێ هەنگاوێک بنێت کە لە کۆتایی کورد سوودمەند بێت.

نە بەنێو ماڵی پەرتەوازە و موزایەدە و گردبوونەوەکان کە "گردبوونەوە کارێکی مەدەنی باشە" بەڵام ناتوانین یەک زەرە ئەو مەترسی و کورد قڕکردنە بوەستێنین چونکە لای زڵهێزەکان بەرژەوەندی گرنگترە لە مرۆڤی کورد .

جا ئێستا کاتی وەڵانانی کێشە کەڵەکەبووە سیاسیەکانە ، دەبێت لە هەنگاوەکانی پشت سەرۆک بارزانی بوەستین و کە بەسەر کێشیەوە دەتوانێ ئەو دۆخە نێودەوڵەتیەی بەسەرمان دێت پێشی لێبگرێت و بۆ بەرژەوەندی کورد کۆتایی پێ بهێنێت .





ئەم هەواڵە 1366جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
لێدانی سەدە ، تا ئێستا لێدانی وانەبووە
شه‌قامێك رۆده‌چێت و دوو ژن ده‌خوات
بەھرەیەکی سەرنج راکێشە
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad