English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
کۆرتیەكژدیروك و ژیانناما شەهیدێ هەردەم ساخ ئیدریس بارزانی
2020-01-31 [09:21 AM]

نڤیسینا: دڵۆڤان ئەمجدە بارزانی


کۆرتیەك ژ دیروك و ژیانناما شەھیدێ ھەردەم ساخ ئیدریس بارزانی

 (ئیدریس بارزانی) ئەو سەرکردەیێ  ناڤدارێ کۆردستانێ کو د چەند قوناغێن بزاڤا ئازادی خازا گەلێ مەدا رۆلەکێ بەرچاڤ و ب بەرھەمێ گێرای و ب وان سیفەت و رەفتارێن جوداھێن  د کەسایەتی و سەرکردەیەتی یا وی دا ھەبوون شیا د ژیان و خەباتێ دا ئاستەکێ نموونەیی بەرجەستە بکەت .
- [ ] ئەڤ پێگەیا دیرۆکێ ژی ژبلی فاکتەرێن  خودی و زیرەکی و شیانداریێ خوە ئەڤە ئەگەرەکێ سەرەکی یە بۆ ئەڤێ چەندێ دزڤریتەڤە کو پەروەردەکری و دەرچوویێ ئەوێ قوتابخانا مەزن بیە کو شێخ(عبدولسەلامێ بارزانی)یێ مەزن بەرێ بناغەی بۆ دانای و نەمرێن وەکی شێخ (ئەحمەدێ بارزانی "خودانێ بارزان" و مەلا مستەفا "بارزانی نەمر"ی) یێت تێدا بووی درێژاھیا پێدای ، کو ھەمی ژیانا خوە تەرخان کربوو د شورەش و راپەرین و ئامانجێن رزگاریێ و ئارامیا گەلێ کۆردستانێ دا ھەر ژ پێخەمەت ھندێ ژی وەستیان و  ماندی بوون د فەرھەنگا  وان دا نەبوو .
- [ ] د ڤێرەدا ب پێدڤی دزانم  کو د سالیادا (ئیدریس بارزانی)  ئەڤی سەرکردەیێ زیرەك و ناڤدارێ کۆردستانێ  دا ھەر چنە بیت پیچەك باسێ ژیان و دیرۆکا خەبات و بەرخودان و شورەشا وی بکەم :

- [ ] _(ئیدریس بارزانی) کورێ رابەرێ مەزنێ کورد (مەلا مستەفا بارزانی) یە ل سالا (١٩٤٤) ێ ل گۆندێ "بارزان"ێ مەلباندا خودێ پەرستنێ و کوردینی و بەرخودانێ یێ ژ دایك بووی ،کورێ بابێ روحیێ نەتەوا کورد و سەرکردەیێ مەزن (مستەفا بارزانی)یێ نەمرە و ل نیڤا ھەلومەرجێن شورەشا سێیەما بارزان  ل سالا (١٩٤٣_١٩٤٥)ێ  و رەوشا ئالۆزا وی دەمی و دامەزراندنا کومارا کۆردستان ل مەھاباد و رووداوێن داویا جانەمەرگ کرنا ئەڤێ کومارێ یێ  ھاتیە سەر دنیایێ .
- [ ] ژ سالا (١٩٤٧)ێ "بارزانی نەمر" دگەل (٥٠٠) ژ ھەڤالێن خوە د رێکەکا دیرۆکی دا شیاینە داستانەکا مەزن د دیرۆکێ دا تۆمار بکەن و وەکی  پێدڤی و بەرسڤدانەکا واقعیا وی دەمی خوە بگەھینە (ئێکەتیا سۆڤیەت)ێ یا جاران ، رێزدار  (ئیدریس بارزانی) وی دەمی ژیێ وی (٤) سال دبن ، دگەل مالباتا خوەدا دووچارێ مشەختی و دەربەدەری دھێنەکرن و ب دەستەسەری بو ژێریا عیراقێ دھێنە دویر ئێخستن و ژ لایێ رژێما وی دەمی یا عیراقێ بۆ ماوێ (١١) سالان تووشی ژیانەکا تەژی نەخۆشی و گران دبن ل باژێرێن بەسرا و مۆصل و بەغدا .
- [ ]  دگەل ئازار و زحمەییێن ژیانا ئاوارەیێ دا درێژاھیا ب خاندنا خوە ددەت ھەتا ڤەگەریانا سەر بلندی یا (بارزانی نەمر)ی بۆ عیراق و کۆردستانێ پشتی شورەشا (١٤)ێ تەمموزێ سالا (١٩٥٨)ێ کو وی دەمی رێزدار (ئیدریس بارزانی) ژ باژێرێ بەغدا مژیلێ خاندنێ دبیت ، پشتی وێ ڤەقەتیانا زۆر ب دیدارا "بارزانی "یێ باب و رابەر  شاد دبیت و پاشی ڤەدگەرێنەڤ زێدێ باب و باپیرێن خوە ل سەر ئاخا کۆردستانێ .
_ژ سالا (١٩٦١)ێ کو شورەشا مەزنا ئەیلوولێ دەست پێ دکەت ب رابەرایەتیا "بارزانی نەمر" و  پارتی  دیموکراتی کۆردستانێ ، رێزدار  "ئیدریس بارزانی " وەکی پێشمەرگەھەکێ ئەڤی شورەشا مەزن دچیتە سینگێن سەنگەران و ژیان و بەرخودانا وی دەست پێ دکەت کو ھەر ل دەستپێکێ وەکی کەسەکێ دیار دناڤ شورەشا ئەیلوولێ دا دەر دکەڤیت ، ژبەر زیرەکی و ئەو شیانێن داراییێن ھەبووی ھەر زووی د نێڤ شورەش و پارتی دا ئەرکێن گەلەك بۆ دھێنە پێش و ئەو ژی ب زیرەکانە دچیتە پێش و رۆل و جھەکێ بەر چاڤ دبیت ، رێزدار "ئیدریس بارزانی" کەسەك دبیت کو جھێ ئۆمێدا "بارزانی نەمر"ی بیە ژبەر  ھندێ ژی "بارزانی" ژی یێ ڤیایی و دڤێت وەکی خوە پێ بگەھینیت ، کو ھەست ب شیانداریا وی دکەت و تێدا دبینیت کو رێزدار  "ئیدریس بارزانی" یێ گەھشتیە ئاستێ پلە و پێ دانێ ھەژی ئەرکی یە ، راستە راست تێکەلێ کاروباران دکەت و گەلەك ئەرکێن گران و زحمەت پێ دسپێریت کو سەرکەفتنا رێزدار  "ئیدریس"ی  د جێ بەجێ کرنا وان ئەرکان دا دیار بکەڤیت ئێدی دبیتە جھێ باوەریا زێدەترا "بارزانی نەمر"ی و ئێك ل وان کەسێن کو پر ب دلێ "بارزانی نەمر" ی دبن .

_ رێزدار جەنابێ سەرۆك (مسعود بارزانی) دبێژیت:"دشێم بێژم کاك(ئیدریس) ۆێنەیەکێ پاك و خاوینێ (بارزانی نەمر) بوو ھەمی سیفەت د وی دا کوببینەڤە ".
کاك(ئیدریس بارزانی) دگەل سەرۆك (مسعود بارزانی) دا برا و ھەڤالەکێ زورێ ھێژا  و خۆشتڤی یێن  ئێکدی بوون و ژ تێکۆشانێ دا ھاریکار و پشتەڤانێن بھێزێن ئێکدی و دوو ھەڤسەنگەر  و دوو ھێزێن مەعنەوی و تەژی شیان و ھێزا رێبازا کوردینی و شورەشا کۆردستانێ بینە ، کاك (ئیدریس بارزانی) وەکی چیایەکێ ھەردەم ل پشت سەرۆك "مسعود بارزانی" بوو و چ تشتەکێ و چ کەسەك نەشیایە کارتێکرنێ ل وێ برایەتیا ناڤبەرا واندا بکەت .
شەھیدی ھەردەم د ھزرا رێزدار "ئیدریس بارزانی" دا بی  مرۆڤەکێ خودان بیر و باوەرێن قایم بی ب خودێ و ئاینێ پیرۆزێ ئیسلامێ ، ئیمانداریێ و تاعەتێ وی چ سنور نەبوون و ھەمی فەرزێن ئایینی  جێبەجێ دکرن .

_ د رێکەفتناما (١١)ێ ئادارێ و توێژینێن سالا(١٩٧٤)ێ  دگەل حکۆمەتا عیراقێ و پاشی سالا (١٩٧٥)ێ ژ درێژەدان ب شورەش و پێکئینانا بەرەی "جودا" و دیڤدا بەرەیێ کۆردستانێ چەند بەرھەمەکن (ئیدریس بارزانی) رۆلەکێ گرنگێ تێدا ھەبووی ، کو ب دەستڤەئینانا وان گەواھیێ ژ سەر شیانێن بھێزێن سەرکردایەتی و دیبلۆماسیا وی ددەن .
سەبارەت ب ھێلا جەماوەریا پارتی شیانێن دیبلۆماسیێن پشتی سالا (١٩٧٥)ێ ب رەنگەکێ سەرەکی بناغێ دروستکرنێ بوویە چونکێ یێ شاھرەزا و کارزان و رژد و خەمخور بوویە ژ دروست کرنا پرا پەیوەندیا دگەل ئەڤێن دی ،  ژبەر ھندێ جھێ کارتێکرنا رێزدار "ئیدریس بارزانی" شوێنەوارێن خوەیێن ھەبووی ھەردەم  حسابەکا تایبەتا بۆ کری ، ژ سەر ئاستێ وەلاتێن ناڤچەیی و جیھانێ ژی تێکۆشان و ھەولێن دیبلۆماسیێن وی ب تایبەتی پشتی سالا (١٩٧٥)ێ ب رادەیەکێ بوون کو بناغەکێ پەیت و بھێز دروست کربوو ھەتا نھا و بۆ داھاتوی ژی شوێنەوارێن مای و دێ مینن ژی ، ل پشتی نسکۆیا شورەشا ئەیلوولێ و ژ سالێن دەستپێکا شورەشا گۆلانێ دا دینەمۆیا رێکخستنەڤە و سەرھەلدانەڤا شورەشێ بوو ، رێزدار "ئیدریس بارزانی" ب شیانداری و ئیرادەیەکا بلند دکەڤیتە ھەول و ململانێ دگەل ھەلومەرجان دا و ب مێرخاسانە ملێ خوە ددەتە  بەر ئەرکێ رێکخستنێ و پەرەدانا شورەشێ و ب ساخی بن ئاخ کرنا پیلانان و ئاریشەیان وەکی سەرکردەیەکێ قەھرەمان خەباتێ بکەت .
شەھید "ئیدریس بارزانی" دناڤ ھەمی چین و تۆێژان دا رۆل ھەبوو وەك مامۆستا و سەرکردەیەکێ ب حیکمەت رەفتار دکرن ، روشەنبیر و خویندەوار ھانددان کو ب زانست و بەرھەم ئینانێ ژ خزمەتا مرۆڤایەتیێ و گەلێ خوە دابن و ھەروەسا بەرامبەر ب لاوان و قوتابیان خودان ھەلۆێستەکێ براییانە بیە و ھەردەم ھیڤی و ئاواتێن زۆر ب لاوان و قوتابیان ھەبوو  زۆر گرنگی ب پێددان کو فێری خوە رەوشت بلندیا مرۆڤایەتیێ و کوردینیێ بن و  تەخسیری د ھاریکاری و ھاریکاریکرنا واندا نەکریە .

ژیان و ھەلۆێستێن شەھیدێ ھەردەم ل یاد "ئیدریس بارزانی" تەژی نە ژ نموونەیێن زیندیێن وەفاداریێ بەرامبەر گەلێ خوە و رێبازا خوە و دوست و پێشمەرگەھ و ھەڤال و ھاوسەنگەرێن خوە .
سەر راستانە یێ ژیایی و دلسۆزانە بووە دگەل ھەر کەسەکێ کو پێدڤیاتی و ئاریشەیێن خوە بربنە دەف وی و ئەڤا ھەژی دابینکرن و چارەسەرکرنێ بیت تەخسیری نەکریە .
مخابن ئەڤ کەسایەتیێ زیرەك و سیاسەتڤانێ سەر راست و شۆرشگیرێ بەرکەفتی زووی مرنێ ژ گەل و  نیشتمانێ وی دویر دێخیت کو ھەبوون و مانەڤا وی   پێدڤیاتیەکا دیرۆکی و نیشتمانی یا گرنگ بوو ب تایبەتی دڤی ھەلومەرجێ ھەستەوەر و ئالۆزێ وی دەمی کو بزوتنەوا رزگاریخازا کۆردستانێ تێدابی .

_ ل دەمژمێر (٦)ێ سەرێ سپێدێ ل رێکەفتێ (٣١_١_١٩٨٧)ێ ل ناحیا "سلیڤانا"ی سەر ب باژێرێ "ورمێ"ی رۆژھەلاتا کۆردستانێ خاترا خوە دخازیت و روحا وی بەرەڤ بەھەشتا نەمریێ و سەرفەرازیێ دچیت و بلند دبیت .
ژ گۆرستانا باژێرێ "شنۆ"یێ ژ دەف گورێ پیرۆزێ بارزانیێ باب و رابەر و سەرکردە دھێتە ڤەشارتن .
ب مرنا نەوەخت و ئەڤ کۆستێ مەزنێ رێزدار "ئیدریس بارزانی" زەرەرەکا مەزن ب گەلێ کورد و پارتی و بزاڤا رزگاریخازا کۆردستانێ و بەرھەلستکاریا عیراقێ دکەڤیت .

پاش  نێزیکێ (١٠) سال پشتی راپەرینا بەھارا سالا (١٩٩١)ێ سەرکردایەتیا پارتی دیموکراتی کۆردستانێ بریارا ڤەگۆھاستنا تەرمێ پیرۆزێ ھەردوو نەمران "بارزانی نەمر و ئدریسێ ھەردەم ساخ" ددەن و د دەمێ (٦ھەتا٨ /١٠/ ١٩٩٣)ێ د رێورەسمەکا ژ ھەژی و دیرۆکی تەرمێ نەمران دھێنە ڤەگۆھاستن بۆ ئاخا ئازادا کۆردستانێ و ل گۆندێ "بارزان" ێ زێدێ رەسەنێ خوە و مەلبەندا کوردینی و بەرخودانێ بۆ دوماھیك جار ب ئاخا پیرۆزا کۆردستانێ دھێنە سپاردن .
ھەروەسا پیرۆزی و مەزنیا وان یا بوویە مەزارگەھێ ھەڤال و ھاوسەنگەر و رۆلێن ب وەفایێن گەلێ مە و رێبوارێن رێبازا پیرۆزا وان و دۆست و ھەڤسوزێن کورد ، ب تایبەتی ل رۆژا (١ێ ھەیڤا ٣)ێ ھەمی سالان سەردانا "مەزارێ نەمران"  دکەن ل بارزان و ل سەر گۆرێ پیرۆزێ وان بەلێن و پەیمانان ژ بەرامبەر خەبات و تێکۆشانا تەژی بەرھەم و سەروەرییا وان نۆی دکەنەڤە .

 





ئەم هەواڵە 553جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
پشیله‌یه‌ك چۆن رێگری له‌ مارێك ده‌كات هه‌ڵبێت
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad