English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
کۆرتیەكژدیروك و ژیانناما شەهیدێ هەردەم ساخ ئیدریس بارزانی
2020-01-31 [09:21 AM]

نڤیسینا: دڵۆڤان ئەمجدە بارزانی


کۆرتیەك ژ دیروك و ژیانناما شەھیدێ ھەردەم ساخ ئیدریس بارزانی

 (ئیدریس بارزانی) ئەو سەرکردەیێ  ناڤدارێ کۆردستانێ کو د چەند قوناغێن بزاڤا ئازادی خازا گەلێ مەدا رۆلەکێ بەرچاڤ و ب بەرھەمێ گێرای و ب وان سیفەت و رەفتارێن جوداھێن  د کەسایەتی و سەرکردەیەتی یا وی دا ھەبوون شیا د ژیان و خەباتێ دا ئاستەکێ نموونەیی بەرجەستە بکەت .
- [ ] ئەڤ پێگەیا دیرۆکێ ژی ژبلی فاکتەرێن  خودی و زیرەکی و شیانداریێ خوە ئەڤە ئەگەرەکێ سەرەکی یە بۆ ئەڤێ چەندێ دزڤریتەڤە کو پەروەردەکری و دەرچوویێ ئەوێ قوتابخانا مەزن بیە کو شێخ(عبدولسەلامێ بارزانی)یێ مەزن بەرێ بناغەی بۆ دانای و نەمرێن وەکی شێخ (ئەحمەدێ بارزانی "خودانێ بارزان" و مەلا مستەفا "بارزانی نەمر"ی) یێت تێدا بووی درێژاھیا پێدای ، کو ھەمی ژیانا خوە تەرخان کربوو د شورەش و راپەرین و ئامانجێن رزگاریێ و ئارامیا گەلێ کۆردستانێ دا ھەر ژ پێخەمەت ھندێ ژی وەستیان و  ماندی بوون د فەرھەنگا  وان دا نەبوو .
- [ ] د ڤێرەدا ب پێدڤی دزانم  کو د سالیادا (ئیدریس بارزانی)  ئەڤی سەرکردەیێ زیرەك و ناڤدارێ کۆردستانێ  دا ھەر چنە بیت پیچەك باسێ ژیان و دیرۆکا خەبات و بەرخودان و شورەشا وی بکەم :

- [ ] _(ئیدریس بارزانی) کورێ رابەرێ مەزنێ کورد (مەلا مستەفا بارزانی) یە ل سالا (١٩٤٤) ێ ل گۆندێ "بارزان"ێ مەلباندا خودێ پەرستنێ و کوردینی و بەرخودانێ یێ ژ دایك بووی ،کورێ بابێ روحیێ نەتەوا کورد و سەرکردەیێ مەزن (مستەفا بارزانی)یێ نەمرە و ل نیڤا ھەلومەرجێن شورەشا سێیەما بارزان  ل سالا (١٩٤٣_١٩٤٥)ێ  و رەوشا ئالۆزا وی دەمی و دامەزراندنا کومارا کۆردستان ل مەھاباد و رووداوێن داویا جانەمەرگ کرنا ئەڤێ کومارێ یێ  ھاتیە سەر دنیایێ .
- [ ] ژ سالا (١٩٤٧)ێ "بارزانی نەمر" دگەل (٥٠٠) ژ ھەڤالێن خوە د رێکەکا دیرۆکی دا شیاینە داستانەکا مەزن د دیرۆکێ دا تۆمار بکەن و وەکی  پێدڤی و بەرسڤدانەکا واقعیا وی دەمی خوە بگەھینە (ئێکەتیا سۆڤیەت)ێ یا جاران ، رێزدار  (ئیدریس بارزانی) وی دەمی ژیێ وی (٤) سال دبن ، دگەل مالباتا خوەدا دووچارێ مشەختی و دەربەدەری دھێنەکرن و ب دەستەسەری بو ژێریا عیراقێ دھێنە دویر ئێخستن و ژ لایێ رژێما وی دەمی یا عیراقێ بۆ ماوێ (١١) سالان تووشی ژیانەکا تەژی نەخۆشی و گران دبن ل باژێرێن بەسرا و مۆصل و بەغدا .
- [ ]  دگەل ئازار و زحمەییێن ژیانا ئاوارەیێ دا درێژاھیا ب خاندنا خوە ددەت ھەتا ڤەگەریانا سەر بلندی یا (بارزانی نەمر)ی بۆ عیراق و کۆردستانێ پشتی شورەشا (١٤)ێ تەمموزێ سالا (١٩٥٨)ێ کو وی دەمی رێزدار (ئیدریس بارزانی) ژ باژێرێ بەغدا مژیلێ خاندنێ دبیت ، پشتی وێ ڤەقەتیانا زۆر ب دیدارا "بارزانی "یێ باب و رابەر  شاد دبیت و پاشی ڤەدگەرێنەڤ زێدێ باب و باپیرێن خوە ل سەر ئاخا کۆردستانێ .
_ژ سالا (١٩٦١)ێ کو شورەشا مەزنا ئەیلوولێ دەست پێ دکەت ب رابەرایەتیا "بارزانی نەمر" و  پارتی  دیموکراتی کۆردستانێ ، رێزدار  "ئیدریس بارزانی " وەکی پێشمەرگەھەکێ ئەڤی شورەشا مەزن دچیتە سینگێن سەنگەران و ژیان و بەرخودانا وی دەست پێ دکەت کو ھەر ل دەستپێکێ وەکی کەسەکێ دیار دناڤ شورەشا ئەیلوولێ دا دەر دکەڤیت ، ژبەر زیرەکی و ئەو شیانێن داراییێن ھەبووی ھەر زووی د نێڤ شورەش و پارتی دا ئەرکێن گەلەك بۆ دھێنە پێش و ئەو ژی ب زیرەکانە دچیتە پێش و رۆل و جھەکێ بەر چاڤ دبیت ، رێزدار "ئیدریس بارزانی" کەسەك دبیت کو جھێ ئۆمێدا "بارزانی نەمر"ی بیە ژبەر  ھندێ ژی "بارزانی" ژی یێ ڤیایی و دڤێت وەکی خوە پێ بگەھینیت ، کو ھەست ب شیانداریا وی دکەت و تێدا دبینیت کو رێزدار  "ئیدریس بارزانی" یێ گەھشتیە ئاستێ پلە و پێ دانێ ھەژی ئەرکی یە ، راستە راست تێکەلێ کاروباران دکەت و گەلەك ئەرکێن گران و زحمەت پێ دسپێریت کو سەرکەفتنا رێزدار  "ئیدریس"ی  د جێ بەجێ کرنا وان ئەرکان دا دیار بکەڤیت ئێدی دبیتە جھێ باوەریا زێدەترا "بارزانی نەمر"ی و ئێك ل وان کەسێن کو پر ب دلێ "بارزانی نەمر" ی دبن .

_ رێزدار جەنابێ سەرۆك (مسعود بارزانی) دبێژیت:"دشێم بێژم کاك(ئیدریس) ۆێنەیەکێ پاك و خاوینێ (بارزانی نەمر) بوو ھەمی سیفەت د وی دا کوببینەڤە ".
کاك(ئیدریس بارزانی) دگەل سەرۆك (مسعود بارزانی) دا برا و ھەڤالەکێ زورێ ھێژا  و خۆشتڤی یێن  ئێکدی بوون و ژ تێکۆشانێ دا ھاریکار و پشتەڤانێن بھێزێن ئێکدی و دوو ھەڤسەنگەر  و دوو ھێزێن مەعنەوی و تەژی شیان و ھێزا رێبازا کوردینی و شورەشا کۆردستانێ بینە ، کاك (ئیدریس بارزانی) وەکی چیایەکێ ھەردەم ل پشت سەرۆك "مسعود بارزانی" بوو و چ تشتەکێ و چ کەسەك نەشیایە کارتێکرنێ ل وێ برایەتیا ناڤبەرا واندا بکەت .
شەھیدی ھەردەم د ھزرا رێزدار "ئیدریس بارزانی" دا بی  مرۆڤەکێ خودان بیر و باوەرێن قایم بی ب خودێ و ئاینێ پیرۆزێ ئیسلامێ ، ئیمانداریێ و تاعەتێ وی چ سنور نەبوون و ھەمی فەرزێن ئایینی  جێبەجێ دکرن .

_ د رێکەفتناما (١١)ێ ئادارێ و توێژینێن سالا(١٩٧٤)ێ  دگەل حکۆمەتا عیراقێ و پاشی سالا (١٩٧٥)ێ ژ درێژەدان ب شورەش و پێکئینانا بەرەی "جودا" و دیڤدا بەرەیێ کۆردستانێ چەند بەرھەمەکن (ئیدریس بارزانی) رۆلەکێ گرنگێ تێدا ھەبووی ، کو ب دەستڤەئینانا وان گەواھیێ ژ سەر شیانێن بھێزێن سەرکردایەتی و دیبلۆماسیا وی ددەن .
سەبارەت ب ھێلا جەماوەریا پارتی شیانێن دیبلۆماسیێن پشتی سالا (١٩٧٥)ێ ب رەنگەکێ سەرەکی بناغێ دروستکرنێ بوویە چونکێ یێ شاھرەزا و کارزان و رژد و خەمخور بوویە ژ دروست کرنا پرا پەیوەندیا دگەل ئەڤێن دی ،  ژبەر ھندێ جھێ کارتێکرنا رێزدار "ئیدریس بارزانی" شوێنەوارێن خوەیێن ھەبووی ھەردەم  حسابەکا تایبەتا بۆ کری ، ژ سەر ئاستێ وەلاتێن ناڤچەیی و جیھانێ ژی تێکۆشان و ھەولێن دیبلۆماسیێن وی ب تایبەتی پشتی سالا (١٩٧٥)ێ ب رادەیەکێ بوون کو بناغەکێ پەیت و بھێز دروست کربوو ھەتا نھا و بۆ داھاتوی ژی شوێنەوارێن مای و دێ مینن ژی ، ل پشتی نسکۆیا شورەشا ئەیلوولێ و ژ سالێن دەستپێکا شورەشا گۆلانێ دا دینەمۆیا رێکخستنەڤە و سەرھەلدانەڤا شورەشێ بوو ، رێزدار "ئیدریس بارزانی" ب شیانداری و ئیرادەیەکا بلند دکەڤیتە ھەول و ململانێ دگەل ھەلومەرجان دا و ب مێرخاسانە ملێ خوە ددەتە  بەر ئەرکێ رێکخستنێ و پەرەدانا شورەشێ و ب ساخی بن ئاخ کرنا پیلانان و ئاریشەیان وەکی سەرکردەیەکێ قەھرەمان خەباتێ بکەت .
شەھید "ئیدریس بارزانی" دناڤ ھەمی چین و تۆێژان دا رۆل ھەبوو وەك مامۆستا و سەرکردەیەکێ ب حیکمەت رەفتار دکرن ، روشەنبیر و خویندەوار ھانددان کو ب زانست و بەرھەم ئینانێ ژ خزمەتا مرۆڤایەتیێ و گەلێ خوە دابن و ھەروەسا بەرامبەر ب لاوان و قوتابیان خودان ھەلۆێستەکێ براییانە بیە و ھەردەم ھیڤی و ئاواتێن زۆر ب لاوان و قوتابیان ھەبوو  زۆر گرنگی ب پێددان کو فێری خوە رەوشت بلندیا مرۆڤایەتیێ و کوردینیێ بن و  تەخسیری د ھاریکاری و ھاریکاریکرنا واندا نەکریە .

ژیان و ھەلۆێستێن شەھیدێ ھەردەم ل یاد "ئیدریس بارزانی" تەژی نە ژ نموونەیێن زیندیێن وەفاداریێ بەرامبەر گەلێ خوە و رێبازا خوە و دوست و پێشمەرگەھ و ھەڤال و ھاوسەنگەرێن خوە .
سەر راستانە یێ ژیایی و دلسۆزانە بووە دگەل ھەر کەسەکێ کو پێدڤیاتی و ئاریشەیێن خوە بربنە دەف وی و ئەڤا ھەژی دابینکرن و چارەسەرکرنێ بیت تەخسیری نەکریە .
مخابن ئەڤ کەسایەتیێ زیرەك و سیاسەتڤانێ سەر راست و شۆرشگیرێ بەرکەفتی زووی مرنێ ژ گەل و  نیشتمانێ وی دویر دێخیت کو ھەبوون و مانەڤا وی   پێدڤیاتیەکا دیرۆکی و نیشتمانی یا گرنگ بوو ب تایبەتی دڤی ھەلومەرجێ ھەستەوەر و ئالۆزێ وی دەمی کو بزوتنەوا رزگاریخازا کۆردستانێ تێدابی .

_ ل دەمژمێر (٦)ێ سەرێ سپێدێ ل رێکەفتێ (٣١_١_١٩٨٧)ێ ل ناحیا "سلیڤانا"ی سەر ب باژێرێ "ورمێ"ی رۆژھەلاتا کۆردستانێ خاترا خوە دخازیت و روحا وی بەرەڤ بەھەشتا نەمریێ و سەرفەرازیێ دچیت و بلند دبیت .
ژ گۆرستانا باژێرێ "شنۆ"یێ ژ دەف گورێ پیرۆزێ بارزانیێ باب و رابەر و سەرکردە دھێتە ڤەشارتن .
ب مرنا نەوەخت و ئەڤ کۆستێ مەزنێ رێزدار "ئیدریس بارزانی" زەرەرەکا مەزن ب گەلێ کورد و پارتی و بزاڤا رزگاریخازا کۆردستانێ و بەرھەلستکاریا عیراقێ دکەڤیت .

پاش  نێزیکێ (١٠) سال پشتی راپەرینا بەھارا سالا (١٩٩١)ێ سەرکردایەتیا پارتی دیموکراتی کۆردستانێ بریارا ڤەگۆھاستنا تەرمێ پیرۆزێ ھەردوو نەمران "بارزانی نەمر و ئدریسێ ھەردەم ساخ" ددەن و د دەمێ (٦ھەتا٨ /١٠/ ١٩٩٣)ێ د رێورەسمەکا ژ ھەژی و دیرۆکی تەرمێ نەمران دھێنە ڤەگۆھاستن بۆ ئاخا ئازادا کۆردستانێ و ل گۆندێ "بارزان" ێ زێدێ رەسەنێ خوە و مەلبەندا کوردینی و بەرخودانێ بۆ دوماھیك جار ب ئاخا پیرۆزا کۆردستانێ دھێنە سپاردن .
ھەروەسا پیرۆزی و مەزنیا وان یا بوویە مەزارگەھێ ھەڤال و ھاوسەنگەر و رۆلێن ب وەفایێن گەلێ مە و رێبوارێن رێبازا پیرۆزا وان و دۆست و ھەڤسوزێن کورد ، ب تایبەتی ل رۆژا (١ێ ھەیڤا ٣)ێ ھەمی سالان سەردانا "مەزارێ نەمران"  دکەن ل بارزان و ل سەر گۆرێ پیرۆزێ وان بەلێن و پەیمانان ژ بەرامبەر خەبات و تێکۆشانا تەژی بەرھەم و سەروەرییا وان نۆی دکەنەڤە .

 





ئەم هەواڵە 1087جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
شه‌قامێك رۆده‌چێت و دوو ژن ده‌خوات
بەھرەیەکی سەرنج راکێشە
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad