English | عربی | Kurdî دواهەواڵ
ڕاستەوخۆ  
 
دیندار زێباری لە وەڵامی راپۆرتێکی هیومان رایتس وۆچ: لە هەرێمی کوردستان دەیان یاسای نوێ دەرچووە
2020-06-15 [11:36 AM]

ZNA-هەولێر


دیندار زێباری لە وەڵامی راپۆرتێکی هیومان رایتس وۆچ: لە هەرێمی کوردستان دەیان یاسای نوێ دەرچووە و هەموار کراوەتەوە لە بواری ئازادییەکان و پتەوکردنی بنەماکانی مافی مرۆڤ

رۆژی دووشەممە رێکەوتی 15/6/2020 رێکخراوی هیومان رایتس وۆچ راپۆرتێکی بڵاوکردەوە بە ناوی (لەوانەیە هەر کاتێک بانگت بکەین، ئازادی رادەربڕین لەژێر هەڕەشەدایە)، لەم راپۆرتەیدا تیشک دەخاتە سەر چەند یاسای تایبەت بە ئازادی رادەربڕین و رۆژنامەوانی و خراپ بەکارهێنانی ئەم یاسایانە. هەروەها چەند تێبینی و سەرنجێکی نیشانداوە دەربارەی بەکارهێنانی ئەم یاسایانە لە مامەڵە کردن لەگەڵ رۆژنامەنووسان.

لەم بارەوە د. دیندار زێباری رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند: ستراتیژیەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە بارەی ئازادییەکانەوە بریتییە لە شەفافیەت و رێزگرتن لەو ئازادیانە، لەم رووەوە ئێمە لە پەیوەندی بەردەوامداین لەگەڵ رێکخراوی هیومان رایتس وۆچ و ئاسانکاری بۆ کارەکانیان کراوە لەم رووەوە. رێکخراوی ناوبراو لە میانەی راپۆرتەکەیاندا ئاماژە بە ئاڵوگۆڕی زانیاری لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان کردووە و بەرزی نرخاندووە.

لە راپۆرتەکەدا ئاماژە بە چەند کەیسێک کراوە لەوانە کەیسی دەستگیرکردنی رۆژنامەنووس هێمن مامەند، لەم بارەوە رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان وتی: دوای سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە ناوچەكە حكومەتی هەرێمی كوردستان چەندین رێكاری گرتە بەر بۆ رێگا گرتن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكە لە هەرێمی كوردستان، هێمن مامەند لە رێگای تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان زانیاری نادروستی بڵاوکردەوە و هانی خەڵكی داوە بۆ شکاندنی قەدەغەی هاتوچۆ، بۆیە داواکاری گشتی سکاڵای لە دژی تۆمار کرد و بەپێی یاسای دەستگیر کرا، دواتر بە کەفالەت ئازاد کرا. دوای ئازادبوونی راستەوخۆ لە رێگای دەزگاكانی راگەیاندنەوە چەند تۆمەتێکی ناشیاوی ئاڕاستەی هێزەكانی پۆلیس كرد، بۆیە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی هەولێر سكاڵای یاسایی دژی بەرزكردەوە و بە ناوزڕاندن تۆمەتباری كرد. بۆیە بەپێی ماددەكانی (433، 434) لە یاسای سزادانی عێراقی  دووبارە دەستگیرا كرابۆوە لەو ماوەیەشدا گشت مافێكی هەبووە وەك بوونی پارێزەر.

سەبارەت بە کەیسی بەدەل بەرواری، رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان وتی: دادوەری لێكۆڵینەوەی دهۆك فەرمانی دەستگیركردنی ناوبراوی دەركردووە بەپێی ماددەی (240)ی یاسای سزاکانی عێراق ژمارە (111) ی ساڵی (1969) كە سەرپێچی كردنە لە رێكارەكانی حكومەت دەستگیر كران، بەپێی ئەم ماددەیە هەر کەسێک سەرپێچی لە فەرمان و رێنماییەکانی لایەنە پەیوەندیدارەکان بکات دەستگیر دەکرێت. چونكە داوای خۆپیشاندانی كردووە لە كاتێكدا مەترسییەكانی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا هەڕەشەیەكی جددیە لەسەر ژیانی هاووڵاتیان، هەروەها بێ ئەوەی رەزامەندی لایەنە پەیوەندیدارەكانیان گردبوونەوەیەكیان رێكخست لە ئەنجامدا دەستگیرکرا. دوای دەستگیركردنی لەسەر داوای پارێزەرانی كە یەكێكیان برایەكی خۆیەتی بەناوی حەمدی عەبدولباقی بە كەفالەت ئازاد كراوە، بەڵام ناوبراو ئێستا تۆمەتبارە و بەپێی ماددەی (2) لە یاسای خراپ بەكارهێنانی ئامێرە ئەلیكترۆنییەكان ژمارە (6)ی ساڵی 2008 راگیراوە.

لە راپۆرتەکەدا باس لە رۆژنامەنووس ئامانج بابەکر کراوە گوایە گیراوە و هەڕەشەی لێکراوە، لەم رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان ئەوەی خستە ڕوو کە ناوبراو سکاڵای دژی هیچ کەس و لایەنێک بەرز نەکردۆتەوە بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ ئەوەی بە ئەرکی خۆیان هەستن لەم رووەوە.

رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان لەحکومەتی ئەوەشی خستەڕوو کە هیومان رایتس وۆچ لە راپۆرتەکەیدا چەند راسپاردەیەکی ئاراستەی حکومەتی هەرێمی کوردستان کردووە سەبارەت بەو یاسایانەی کە لە هەرێم پیادە دەکرێن و لەم بارەوە وتی: لە بواری مافی مرۆڤ و ئازادییەکان لە هەرێمی کوردستان چەندین یاسای گرنگ دەرچوون و ژمارەیەک پرۆژە یاساش ئامادە کراون بۆ دەنگدان لەسەری و خستنە بواری جێبەجێکردنەوە کە بە بەراورد بە یاسای زۆر لە وڵاتان هاوچەرخ و گشتگیرن. هەروەها لەم رووەوە چەندین یاسای پێشووی عێراقی لە هەرێم کاریان پێناکرێت لە ساڵی ١٩٩١ەوە یان هەموار کراونەتەوە بەجۆرێک کە لەگەڵ واقعی ئێستادا بگونجێت. ژمارەیەک یاسای دیکەش هەن کە ئێستا کار لەسەر هەموارکردنەوەیان دەکرێت و قۆناغی زۆریان بڕیوە، گشت ئەم یاسا و پرۆژە یاسایانە لە بواری پێشخستنی بەردەوامی بنەماکانی مافی مرۆڤ و ئازادییەکانەوە پێشکەوتوون و لە بەرژەوەندی دانیشتوانی هەرێمی کوردستاندان.

لە کۆتایی لێدوانەکەیدا رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان رایگەیاند کە نووسینگەی رێکخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەکان لە حکومەتی هەرێم بەردەوام دەبێت  لە ئاڵوگۆڕی زانیاری لەگەڵ رێکخراوی هیومان رایتس وۆچ.





ئەم هەواڵە 2227جار خوێندراوەتەوە
 
 
ڤیدیۆ گەلەری
بەھرەیەکی سەرنج راکێشە
باران بارین و لافاوی شاری دوبەی
شێرەکانیش یاری تۆپی پێ دەکەن
رووداوێكی سەیر پڵنگێك راوی سەگێك لەبەردەم دەرگای ماڵێك دەكات
ئاسكێك ده‌چێته‌ ناو سه‌رتاشخانه‌یه‌ك، ترس دروست ده‌كات
 
 

پێناسە | گەلەری | ئەرشیف | پەیوەندی

پێبژاردنی پۆلیسی هاتووچۆ هەولێر | دهۆک | سلێمانی

هەموو مافەکان پارێزراون بۆ ئاژانسی هەواڵی زاگرۆس

Developed By: Omed Sherzad