بەپێی توێژینەوەیەکی نوێ، تەمەنی چاوەڕوانکراو لە جیهاندا لە ساڵی ٢٠٢٣دا گەڕاوەتەوە ئاستی پێش بڵاوبوونەوەی پەتای کۆرۆنا. ئەم ڕاپۆرتە ئاماژە بەوە دەکات کە ژنان بە تێکڕا زیاتر لە ٧٦ ساڵ و پیاوان زیاتر لە ٧١ ساڵ تەمەن دەکەن.
ئەم دۆزینەوانە لەلایەن پەیمانگای هەڵسەنگاندن و پێوانەکردنی تەندروستی لە زانکۆی واشنتۆن لە سیاتل ئامادە کراون و لە گۆڤاری زانستی “لانسێت”دا بڵاو کراونەتەوە.
ئەم توێژینەوەیە ساڵانە لە کۆمەڵەی “بارگرانیی جیهانیی نەخۆشییەکان”دا بڵاو دەکرێتەوە، کە لەلایەن ١٦ هەزار شارەزا لە سەرانسەری جیهانەوە ئەنجام دەدرێت. توێژەران داتاکانی پەیوەندیدار بە هۆکارەکانی مردن بەهۆی نەخۆشییەکانەوە کۆ کردووەتەوە و شیکارییان بۆ کردووە. ئەنجامەکان نیشان دەدەن کە لە ساڵی ١٩٥٠وە تا ئێستا، تەمەنی چاوەڕوانکراو بۆ ژنان و پیاوان زیاتر لە ٢٠ ساڵ زیادبوونی بەخۆوە بینیوە.
بەڵام، لە ئەمریکای باکوور و باشوور، ڕێژەی مردن لە نێو هەرزەکاران و گەنجانی پێگەیشتوودا زیاتر بووە و هۆکاری سەرەکیی ئەمەش خۆکوژی، بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان و کحولە.
بە گشتی مردن بەهۆی نەخۆشییە گوازراوەکانەوە کەمی کردووە و ئێستا سەرنجی زیاتر لەسەر نەخۆشییە ناگوازراوەکانی وەک جەڵتەی مێشک، شەکرە و کێشەکانی دڵە.