یەکێتیی ئەورووپا یاساکانی پەنابەری توند دەکاتەوە

وەزیرانی نێوخۆی وڵاتانی ئەندام لە یەکێتیی ئەورووپادا، دوای چەندین مانگ لە گفتوگۆ و تاوتوێکردن، لەسەر سیاسەتێکی نوێ و توندتر لەسەر پرسی پەنابەری ڕێککەوتن. ئەم ڕێککەوتنە لە ژێر ناوی “پەیمانی نوێی کۆچ و پەنابەری” لە ئایاری ٢٠٢٤ دا لە لایەن پەرلەمانی ئەورووپا و ئەنجوومەنی یەکێتیی ئەورووپاوە پەسەند کرا. بڕیارە ئەم یاسا نوێیانە لە حوزەیرانی ٢٠٢٦ دا بکەونە بواری جێبەجێکردنەوە.
ئامانجی ئەم پەیمانە ئەوەیە وڵاتانی ئەندام بە شێوەیەکی دادپەروەرانەتر تێچوو و هەوڵەکانی میوانداریکردنی کۆچبەران پێکەوە دابەش بکەن، هاوکات ڕێکارەکانی پەنابەری و ئاسایشی سنوورەکانی یەکێتیی ئەورووپا چاک بکەن. میکانیزمێکی “هاوکاریی ناچاری” دامەزراوە کە تێیدا هەموو وڵاتانی یەکێتیی ئەورووپا دەبێت یان پەناخوازان نیشتەجێ بکەن یان بە شێوەیەکی دارایی هاوکاری بکەن (بۆ نموونە، ٢٠ هەزار یۆرۆ بۆ هەر کۆچبەرێک بدەن کە وەریناگرن) یان کارمەندی زیادە دابین بکەن. سندووقێکی هاوکاریی ٤٣٠ ملیۆن یۆرۆیی (٤٨٩ ملیۆن دۆلاری ئەمریکایی) دیاری کراوە بۆ دابەشکردن بەسەر ئەو وڵاتانەی کە زیاترین فشاری کۆچییان لەسەرە، وەک یۆنان، قوبرس، ئیسپانیا و ئیتالیا.
بۆ ئەو کەسانەی مافی مانەوەیان لە ئەورووپا نییە، ئەرک گەلی نوێ دیاری کراوە. ئەگەر هاوکاری نەکەن، ڕووبەڕووی کەمکردنەوەی خزمەتگوزارییەکان دەبنەوە. پەناخوازان دەبێت لە ڕێکاری گەڕانەوەیاندا هاوکاری بکەن، لەوانەش خێرا پێشکەشکردنی بەڵگەنامەی ناسنامەییان. ئەگەر ئەم کەسانە هاوکاری نەکەن، ئەوا سزای وەک کەمکردنەوەی خزمەتگوزارییەکان یان زیادکردنی ماوەی قەدەغەکردنی چوونە ژوورەوەیان بەسەردا دەسەپێنرێت. لە هەندێک حاڵەتدا، ڕەنگە دەستبەسەرکردنیش هەبێت. هاوکات، ڕێسای توندتر بۆ ئەو کەسانە دیاری کراوە کە وەک “مەترسیی ئاسایشی” دەستنیشان دەکرێن، لەوانەش فراوانکردنی هۆکارەکانی دەستبەسەرکردن و زیادکردنی ماوەی زیندانیکردنیان.
یەکێک لە خاڵە جیاوازەکان لە نێوان وڵاتانی یەکێتیی ئەورووپادا پرسی دانپێدانانی دوولایەنە بوو بە بڕیارەکانی دەرکردنی پەناخوازان. سەرەتا بڕیار درا ئەم دانپێدانانە بە شێوەیەکی خۆبەخشانە جێبەجێ بکرێت، بەڵام چاوەڕوان دەکرێت لە داهاتوودا ببێتە ناچاری.
یەکێتیی ئەورووپا بۆ یەکەم جار لیستێکی هاوبەشی وڵاتانی ئارامی ئامادە کردووە کە بریتین لە بەنگلادیش، کۆڵۆمبیا، میسر، هیندستان، کۆسۆڤۆ، مەغریب و توونس. وڵاتانی کاندیدای ئەندامبوون لە یەکێتیی ئەورووپا، وەک تورکیا و گورجستان، بەگشتی بە ئارام دادەنرێن، مەگەر ئەوەی کە جەنگ یان مەترسیی جددیی مافەکانی مرۆڤیان تێدا ڕوو بدات. پەرلەمانی ئەورووپا لە ئایاری ٢٠٢٤ دا ئەم پەیمانەی پەسەند کرد.