حکومەتی ئیسپانیا ڕایگەیاند کە پەرژینێکی ئەمنیی نوێ بە درێژایی ٥٠٠ مەتر (١٦٠٠ پێ) لەسەر سنووری دەریایی نێوان شاری “سێوتا”ی باکووری ئەفریقا و وڵاتی مەغریب جێگیر دەکات. ئەم بڕیارە دوای ئەوە هات کە لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا شەپۆلێکی گەورەی کۆچبەران، کە ژمارەیان لە نێوان ٥٠ بۆ ٦٠ هەزار کەس دەبوو، سنوورەکانیان بەزاند.
بەگوێرەی دوایین ئامارەکانی حکومەتی ئیسپانیا، ژمارەی ئەو کۆچبەرانەی لە کاتی هەوڵدان بۆ پەڕینەوە گیانیان لەدەستداوە گەیشتووەتە ٦٧ کەس. هۆکاری مردنیان بۆ خنکان لە دەریا و دروستبوونی پاڵەپەستۆ (stampede) لە کاتی بەزاندنی بەربەستە کۆنەکان گەڕێندراوەتەوە.
هەوڵەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە
فێرناندۆ گراندە مارلاسکا، وەزیری ناوخۆی ئیسپانیا، ڕۆژی شەممە لە کاتی سەردانەکەیدا بۆ سێوتا ڕایگەیاند: “ئێمە بەرامبەر ئەو کەسانەی یاسا دەشکێنن بێبەزەیی دەبین.” ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە زۆربەی ئەو کۆچبەرانەی چوونەتە ناو خاکی ئیسپانیاوە، پێشتر گەڕێندراونەتەوە بۆ مەغریب.
سەبارەت بە هەماهەنگییەکانی مەغریب، وەزیری ناوخۆ بەرگری لەو وڵاتە کرد و وتی: “مەغریب هەڕەشە نییە بۆ سەر سێوتا یان ئیسپانیا، بەڵکو هاوبەشێکی جێی متمانەیە.” ڕوونیشیکردەوە کە تەنها بەهۆی هەماهەنگی هەردوولا بووە کە توانیویانە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا دۆخەکە کۆنترۆڵ بکەنەوە.
دۆخی ناو شارەکە و سنوورەکان
خوان خیسۆس ڤیڤاس، سەرۆکی شاری سێوتا، ڕایگەیاند کە ژیانی ئاسایی لە شارەکەدا بەهۆی ئەم ڕووداوە “بریندار” بووە و هەرچەندە هێمنی گەڕاوەتەوە، بەڵام هێشتا شارەکە بە تەواوی ئاسایی نەبووەتەوە.
لە دیوی مەغریب، لە شارەکانی تانجیر و فنیدق، دیمەنی کۆچبەرە ماندووەکان دەبینرێت کە هەندێکیان بە پێی پەتی بە ڕێگاکاندا دەڕۆن. پۆلیسی مەغریب ڕێکارە ئەمنییەکانی توندکردووەتەوە و پشکنین بۆ هەموو ئەو ئۆتۆمبێلانە دەکات کە بەرەو سنوور دەڕۆن. شۆفێرانی پاس و تاکسیش لە ترسی سزای دەسەڵاتداران، ئامادە نین کۆچبەران بگوازنەوە.
سێبەر و ئومێد
عەبدوڵا، یەکێک لەو کۆچبەرانەی شکستی هێناوە لە پەڕینەوە، دەڵێت: “دوو ڕۆژ لەسەر سنوور مامەوە و هیجم دەستنەکەوت بۆ خواردن، بۆیە گەڕامەوە.” بەڵام لە بەرامبەردا، هەندێکی تر وەک محەمەد حەتری (٢٣ ساڵ) کە توانیویەتی بگاتە سێوتا، سوورن لەسەر مانەوە و دەڵێت: “هەموو شوێنێکیان داخستووە تا ناچارمان بکەن بگەڕێینەوە، بەڵام ئێمە لێرە دەمێنینەوە، چ برسیمان بێت و چ تێر.”
ئەم قەیرانە جارێکی تر پرسی کۆچبەری نایاسایی و ئاسایشی سنوورەکانی نێوان ئەوروپا و ئەفریقای گەرمکردووەتەوە، لە کاتێکدا ئیسپانیا هەوڵ دەدات بە پەرژینی نوێ ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی ڕووداوی لەو شێوەیە بگرێت.
AP