ڕەنگە بۆتان ڕووی دابێت دوای خواردنی ژەمێکی تەواو، نەتوانن بەرانبەر چپسێک یان پارچە شوکولاتەیەک خۆتان ڕابگرن. ڕەنگە وا بیر بکەنەوە ئەمە تەنها پەیوەندیی بە کەمیی ئیرادەوە هەیە، بەڵام توێژینەوەکان نیشانی دەدەن چیرۆکەکە لەوە ئاڵۆزترە.
لە ڕاستیدا ئەم جۆرە خۆراکانە بە دەستکاریکردنی سیستەمی پاداشت و پەیامەکانی تێربوون لە مێشکدا، ئارەزووی بەردەوامبوون لە خواردن بەهێز دەکەن. پسپۆڕان هۆشداری دەدەن نابێت کاریگەریی ئەمانە لەگەڵ ماددە ئاڵوودەکەرەکان بە یەکسان دابنرێت.
بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی “مێنز فیتنس”، زۆرێک لە خۆراکە دەستکردەکان بە جۆرێک دروست کراون سیستەمی پاداشتی مێشک هان بدەن و پەیامە سروشتییەکانی تێربوون لاواز بکەن. زانایان ئێستا لێکۆڵینەوە لەوە دەکەن ئەم بەرهەمانە وردە چۆن کاریگەری لەسەر ڕەفتاری خۆراکیی مرۆڤ دادەنێن. ئاگاداری لەم میکانیزمانە بە تەنها ئارەزووی خواردن لەناو نابات، بەڵام لانیکەم نیشانی دەدات بابەتەکە تەنها هێزی ئیرادە نییە، بەڵکوو ئێمە بەرانبەر بەرهەمگەلێک وەستاوین کە بە مەبەست بۆ هاندانی زیاتری ئارەزووی خواردن دروست کراون.
هەموو شتێک لە فۆرمۆڵەی دروستکردنی ئەم بەرهەمانەوە دەست پێ دەکات. خۆراکە دەستکردەکان بەزۆری بڕێکی زۆری تێکەڵەی چەوری، شەکر و خوێیان تێدایە. ئەم تێکەڵەیە بە دەگمەن لە خۆراکە سروشتییەکاندا دەبینرێت، بەڵام مێشک بە زۆر خۆش و چێژبەخش هەڵی دەسەنگێنێت. بەرهەمهێنەرانی ئەم خۆراکانە فۆرمۆڵەکە لەسەر بنەمای چەمکێک ڕێک دەخەن کە لە پیشەسازیی خۆراکدا بە “خاڵی لوتکەی چێژ” (bliss point) ناودەبرێت.
توێژینەوەکانی زانستی دەمار نیشانی دەدەن خواردنی بەردەوامی ئەم خۆراکانە بە تێپەڕبوونی کات هەستیاریی سیستەمی پاداشتی مێشک بۆ دۆپامین کەم دەکاتەوە. لە ئەنجامدا، کەسەکە بۆ ئەزموونکردنی هەمان بڕی چێژ، پێویستی بە خواردنی زیاتر دەبێت. توێژەران بە بەکارهێنانی “پێوەری ئاڵوودەبوون بە خۆراکی یێڵ”، مەزەندە دەکەن نزیکەی ١٥ بۆ ٢٠ لەسەدی گەورەساڵان پێوەرەکانی ئاڵوودەبوون بە خۆراکیان تێدا بێت. هەروەها هەندێک توێژینەوە نیشانی دەدەن ئەو کەسانەی زیاتر خۆراکی دەستکرد دەخۆن، ڕەنگە ڕووبەڕووی کەمبوونەوەی خێرای کارکردنی مێشک ببنەوە.
بۆ کەمکردنەوەی کاریگەریی ئەم خۆراکانە، پسپۆڕان ئامۆژگاری دەکەن خواردنی خۆراکە سروشتییەکان یان ئەو خۆراکانەی کەمتر دەستکاری کراون زیاد بکرێت. خۆراکە سروشتییەکان بەهۆی هەبوونی ڕیشاڵ، پرۆتین و ئاو، هەستی تێربوون بەهێز دەکەن. هەروەها هێواش خواردن کاریگەریی باشی هەیە، چونکە نزیکەی ٢٠ خولەکی دەوێت تا مێشک پەیامی تێربوون بە تەواوی وەربگرێت و پرۆسەی بکات. لە کۆتاییدا، بەڕێوەبردنی ژینگەی خۆراک و دوورخستنەوەی ئەم بەرهەمانە لە دەستڕەس، باشترین ڕێگەیە بۆ کۆنترۆڵکردنی خواردنیان.
