بارزان طاهر خۆشناو
لە سەرەتای دامەزراندنی عێراقی دوای ٢٠٠٣، گەلی کورد ئەو دادپەروەری و یەکسانییەی کە شایەنیەتی پێنەدراوە، سەرەڕای ئەو قوربانییە زەبەلاحانەی لە بنیاتنانی دەوڵەت و پاراستنی یەکڕیزییەکەی دای. لەماوەی دوو دەیەی ڕابردوودا ئەزموونی سیاسی سەلماندی کە پەیوەندی نێوان بەغدا و هەولێر شەراکەتێکی ڕاستەقینە نییە، بەڵکو سیستمێکی نادادپەروەر بووە کە تێیدا حکومەتی فیدراڵی سیاسەتی هەڕەش و فشاری پراکتیزە دەکات، بەبێ ڕێزگرتن لە دەستوور یان پرەنسیپی هاوسەنگی نیشتمانی. لە ژێر ڕۆشنایی ئەو واقیعەدا ڕۆڵی سەرۆک مەسعوود بارزانی وەک ڕەمزێکی بەردەوامی و ئیرادە پاراستنی مافە نەتەوەیی و سیاسییەکانی خەڵکی کوردستان دەرکەوتووە.
مووچەی هەرێم: کارتی فشار و پێشێلکردنی دەستوور؟
پرسی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان ئیتر پرسێکی تەنیا دارایی نییە؛ لەبری ئەوە بووەتە ئامرازێکی فشاری سیاسی کە چەندین جار بەغدا بەکاری دەهێنێت. دواخستنی مووچە، یان بەستنەوەی بە مەرجە مەحاڵەکانی پەیوەست بە ڕادەستکردنی نەوت، پێچەوانەی ماددەی 121ی دەستووری عێراقە، کە مافی هەرێم دووپاتدەکاتەوە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری دارایی و کارگێڕی لە چوارچێوەی دەوڵەتی فیدراڵیدا. لەگەڵ هەموو قەیرانێکی دارایی هەمان سیناریۆ دووبارە دەبێتەوە: بێهەڵوێستی بەغدا، بێبەشکردنی فەرمانبەرانی کورد لە مووچەی شایستەیان، لە نێو بێدەنگیی ناڕەوا لەلایەن هێزە سیاسییەکانەوە.
سەرۆک بارزانی: پاراستنی کەڕامەت و ئیرادە
لەناو ئەم قەیرانانەدا، سەرۆک مەسعوود بارزانی وەک دەنگێکی ڕوون بۆ کەرامەت و ئیرادە و مافەکان ماوەتەوە. سەرۆک بارزانی درێغی نەکردووە لە دەربڕینی ئەو نادادپەروەرییانەی کە ناوچەکە ڕووبەڕووی دەبێتەوە، لە هەمان کاتدا نەرمییەکی گەورەی لە دانوستانەکاندا نیشانداوە، لە خەمی یەکڕیزی و سەقامگیریی عێراقدا. به ڵام بەڕدەوامی بێ بایەخی بەغدا له هەمبەر قەیرانەکاندا،وای لە جەنابی سەرۆک بارزانی کردووە لە چەند بۆنەیک بیریان بخاتەوە کە ئیمەش شەریکین لەم دەوڵەتە وە بەشدار بووینە لە دامەزراندنی وە مافە دەستوریەکانی گەلی کورد دانوستانیان تێدا نیه .
سەرکردایەتی کورد- بە سەرۆکایەتی بارزانی- هەرگیز دەرگای گفتوگۆی دانەخستووە، بەڵام هەرگیز رێگەی بە سیاسەتی فاشیست و تەسلیم بوون نەداوە.
لەکۆتایی دا:
ئەمڕۆ کوردستان داوای ئیمتیازات ناکات، بەڵکو ئەو مافانەی دەستوور دەستەبەر کردووە. ئەوانەی ڕێز لە دەستوور و شەریکایەتی ناگرن ناتوانن ئەو کەسانە تاوانبار بکەن کە ژێردەستەیی ڕەتدەکەنەوە. ڕاستییەکە ئەوەیە کە بەغدا بەو سیاسەتەی ئێستای، نەک هەر هەرێم لاواز دەکات، بەڵکو خودی عێراقیش لاواز دەکات. لەم چوارچێوەیەدا دەنگی سەرۆک بارزانی وەک بەردی بناغەی بەرگریکردن و پاراستنی کەڕامەت و ئیرادەی گەلی کورد لە قەوارەی هەرێمی کوردستان و مافەکانی دەمێنێتەوە، نەک تەنها لە چوارچێوەی عێراقدا، بەڵکو لە هۆشیاری نەتەوەیی هەموو کوردێکی ئازادا.