ئەمریکا سزای خستە سەر زیاتر لە ٥٠ کەس، دامەزراوە و کەشتی

ئەمریکا سزای خستە سەر زیاتر لە ٥٠ کەس، دامەزراوە و کەشتی بەهۆی فرۆشتن و گواستنەوەی نەوت و گازی شلی ئێران.
وەزارەتی گەنجینەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ڕایگەیاند، ئەکتەرە سەرەکییەکانی کەرتی هەناردەکردنی وزەی ئێرانی کردووەتە ئامانج و خستوونیەتە لیستی سزاکانەوە.
نووسینگەی کۆنترۆڵی سەروەت و سامانی بیانیی وەزارەتی گەنجینە ڕۆژی پێنجشەممە، ٩ی تشرینی یەکەم، لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند، زیاتر لە ٥٠ کەس، دامەزراوە و کەشتی کە فرۆشتن و گواستنەوەی نەوت و گازی شلی ئێرانیان ئاسان کردووە، سزایان بەسەردا سەپێنراوە و لە هەوڵەکانی دژ بە هەناردەی نەوت و پترۆکیمیایی ئێران بەردەوام دەبێت.
بە گوێرەی بەیاننامەکە، ئەو لایەنانەی سزایان بەسەردا سەپێنراوە، بە گشتی هەناردەکردنی نەوت و بەرهەمە نەوتییەکانی ئێرانیان بە بەهای ملیارەها دۆلار ئەنجام داوە و داهاتی ژیانیان بۆ ڕژێمی ئێران و پشتیوانییەکەی بۆ ئەو گرووپە تیرۆریستیانەی هەڕەشە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەکەن، دابین کردووە.
وەزارەتی گەنجینە دەڵێت، سزاکانی ڕۆژی پێنجشەممە بەندەرێکی چینی و پاڵاوگەیەکی نەوتی “تیپات” لە چین دەگرێتەوە.
سکۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە بەیاننامەیەکدا گوتی: «وەزارەتی گەنجینە بە لەکارخستنی ئەکتەرە سەرەکییەکانی مەکینەی هەناردەکردنی وزەی ئێران، ڕەوتی نەختینەیی ئێران کەمدەکاتەوە. ئەم حکوومەتە، لەژێر سەرۆکایەتیی سەرۆک ترەمپدا، توانای ڕژێم بۆ دابینکردنی دارایی ئەو گرووپە تیرۆریستیانەی هەڕەشە لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دەکەن، تێکدەدات».
ئەمە چوارەمین خولی سزاکانە کە حکوومەتی ترەمپ دەیخاتە سەر پاڵاوگە چینییەکان کە بەردەوامن لە کڕینی نەوت لە ئێران.
یەکێک لەو کۆمپانیایانەی کراوەتە ئامانج، کۆمپانیای گرووپی پترۆکیمیایی شاندۆنگ جینچێنگە، کە پاڵاوگەیەکی نیشتەجێی چینە و وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا دەڵێت، لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە ملیۆنان بەرمیل نەوتی لە ئێران کڕیوە.
وەزارەتی گەنجینە هەروەها ئەو کۆمپانیایەی کردووەتە ئامانج کە تێرمیناڵی نەوتی خاوی ڕیژاو شیهوا لە بەندەری لانشان بەڕێوە دەبات و تۆمەتباری کردووە بە وەرگرتنی زیاتر لە دوازدە کەشتیی “کەشتیی سێبەر” کە ملیۆنان بەرمیل نەوتی ئێرانیان گواستووەتەوە.
بەپێی بەیاننامەی وەزارەتەکە، هەنگاوی ڕۆژی پێنجشەممە دوای سزاکانی ئەم دواییانەی مانگەکانی تەممووز و ئاب دێت، کە ئەکتەرە سەرەکییەکانی هەناردەکردنی نەوتی ئێرانی کردبووە ئامانج.
سزاکانی ڕۆژی پێنجشەممە بەپێی فەرمانی جێبەجێکاریی ١٣٩٠٢ کە کەرتی نەوت و پترۆکیمیایی ئێران دەکاتە ئامانج، و هەروەها بەپێی فەرمانی جێبەجێکاریی ١٣٨٤٦، ئەنجام دەدرێت.
حکوومەتی دۆناڵد ترەمپ لە شوباتی ڕابردووەوە هەڵمەتی زۆرترین فشاری ئابووریی لەسەر کۆماری ئیسلامی زیندوو کردووەتەوە، بە ئامانجی “گەیاندنی فرۆشی نەوتی ئێران بە سفر”.
سزا نوێیەکان دوو هەفتە دوای ئەوە دێت، کە نەتەوە یەکگرتووەکان سزاکانی ناسراو بە “میکانیزمی پاشەکشە”ی بەهۆی بەرنامە ئەتۆمی و مووشەکە بالیستیکییەکانی ئێرانەوە گەڕاندەوە و گۆشەگیریی تارانی لە گۆڕەپانی جیهانیدا توندتر کردەوە.
هەنگاوەکەی وەزارەتی گەنجینە بەو مانایەیە، هەر “موڵک و بەرژەوەندییەک کە لە موڵکەوە سەرچاوەی گرتبێت” و لەلایەن کەسانی سزادراوەوە لە خاکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا هەبێت، یان لەلایەن هاووڵاتییەک، دانیشتووی هەمیشەیی یان کۆمپانیایەکی ئەمریکاییەوە کۆنترۆڵ بکرێت، ئێستا بلۆک کراوە و دەبێت بە بەشی سزاکان ڕابگەیەنرێت.
وەزارەتی گەنجینە ڕایگەیاند، چالاکیی هەر کۆمپانیایەک کە بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لەلایەن یەکێک لە کەسە سزادراوەکانەوە خاوەندارێتی بکرێت، قەدەغە دەکرێت.