zagros news agency

‎دڵشاد موانی بۆ زاگرۆس: له‌گه‌ڵ كشانه‌وه‌یان بۆ هه‌ولێر پێویسته‌ هه‌رێم داوای سیستەمی پێشکەوتووی به‌رگری لە ئەمریکا بکات

چاودێرێكی سیاسی له‌به‌ریتانیاوه‌ له‌باره‌ی كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی ئه‌مه‌ریكا بۆ هه‌ولێر زانیاری ده‌خاته‌روو و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ مانەوە و سەقامگیریی هەرێم، بەندە بە توانای سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستانەوە بۆ بەڕێوەبردنی ئەم هاوکێشە نوێیە بە شێوەیەکی ژیرانە؛ واتە دابینکردنی پشتیوانیی یاسایی لە بەغدا، بەهێزکردنی توانای بەرگریی خۆی، و پاراستنی هاوسەنگییەکی ورد و هەستیار لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ.

له‌وتارێكدا تایبه‌ت بۆ زاگرۆسی ناردووه‌ دڵشاد موانی له‌ ژێر ناونیشانی (کشانەوە یان جێگۆڕکێی ستراتیژی؟ داهاتووی ئاسایشی هەرێمی کوردستان لە هاوکێشە نوێیەکەدا) ده‌نووسێت: ” لەکاتێکدا کە بڕیارە ئەرکی هێزەکانی هاوپەیمانان لە عێراقدا لە مانگی ئەیلولی ٢٠٢٥ کۆتایی پێبێت، گۆڕانکارییەکی ستراتیژیی گەورە لە نەخشەی سەربازیی ئەمریکا لە ناوچەکەدا خەریکە ڕوودەدات. هەرچەندە ئەم هەنگاوە بە “کشانەوە” ناوزەد کراوە، بەڵام لە ڕاستیدا، زیاتر لە جێگۆڕکێیەکی ستراتیژی دەچێت، کە تێیدا هەرێمی کوردستان دەبێتە خاڵی چەقی ئەم هاوکێشە نوێیە. بەپێی ڕێککەوتنی نێوان واشنتۆن و بەغدا، هێزەکانی ئەمریکا بنکە سەربازییەکانیان لە ناوەڕاست و ڕۆژئاوای عێراق، وەک بەغدا و ئەنبار، چۆڵ دەکەن، بەڵام بە تەواوی لە عێراق ناکشێنەوە. بەڵکو، هێزەکانیان لە هەرێمی کوردستان و وڵاتانی دراوسێی وەک ئوردن، کوەیت و قەتەر چڕ دەکەنەوە. ئەم گۆڕانکارییە، لە هەمان کاتدا فرسەتێکی زێڕین و مەترسییەکی گەورەیە بۆ هەرێمی کوردستان.

ئه‌وه‌شی ده‌خاته‌روو: ئەم گۆڕانکارییە، لە ڕواڵەتدا فرسەتێکی زێڕین بۆ هەرێمی کوردستان دەڕەخسێنێت. جێگۆڕکێی هێزەکانی ئەمریکا بۆ هەولێر، پێگەی هەرێمی کوردستان وەک ناوەندێکی لۆجستی و ڕاوێژکاریی گرنگ بۆ ئۆپەراسیۆنەکانی دژ بە داعش لە عێراق و سوریا، زۆر بەهێزتر دەکات. ئەم پێگە نوێیە، هێزی بەرگریی هەرێم لەبەرامبەر هەڕەشەکانی داعش و میلیشیاکاندا زیاتر دەکات و دەرفەتی دەستڕاگەیشتن بە تەکنەلۆجیای پێشکەوتووی سەربازی، وەک سیستەمی بەرگریی ئاسمانی و مووشەکی، بۆ دەرەخسێنێت. جگە لەوەش، هاوکارییە ئەمنییەکان و پرۆگرامی مەشق و ڕاهێنان بە هێزی پێشمەرگە بەردەوام دەبێت، و لە ڕووی ئابوورییشەوە، بوونی ئەمریکا دەتوانێت سەرنجی نێودەوڵەتی و وەبەرهێنانی زیاتر بۆ هەرێم ڕابکێشێت.

باس له‌وه‌ش ده‌كات:بەڵام لە هەمان کاتدا، ئەم پێگە نوێیە، هەرێمی کوردستان دەخاتە ناو دڵی ململانێ هەرێمایەتییەکانەوە و ڕووبەڕووی چەندین مەترسیی گەورەی دەکاتەوە. بوونی چڕی هێزەکانی ئەمریکا لە هەولێر، هەرێم دەکاتە ئامانجێکی سەرەکی بۆ ئێران و گرووپە نزیکەکانی، کە ئەگەری هەیە هێرشە مووشەکی و درۆنییەکانیان بۆ سەر هەولێر زیاتر بکەن. لەلایەکی دیکەشەوە، ئەنقەرە بە گومان و هەستیارییەوە سەیری هەر جووڵەیەکی ئەمریکا دەکات کە لەوانەیە ببێتە هۆی بەهێزبوونی پێگەی پەکەکە لە ناوچەکەدا. لەسەر ئاستی ناوخۆی عێراقیش، چوارچێوەی هەماهەنگیی شیعە لە بەغدا، بەردەوام داوای کەمکردنەوەی بوونی ئەمریکا دەکات و ئەم جێگۆڕکێیە دەکرێت ببێتە هۆی دروستبوونی گرژیی سیاسیی زیاتر لەنێوان هەولێر و بەغدادا.

موانشی پێشی وایه‌ لەسەرووی هەموو ئەمانەوە، گرێکوێرەیەکی یاسایی گەورە لە ئارادایە. پرسیارە سەرەکییەکە ئەوەیە: ئایا هێزەکانی ئەمریکا دەتوانن بەبێ ڕەزامەندیی بەغدا لە هەرێم بمێننەوە؟ وەڵامەکە بەپێی دەستووری عێراقی ساڵی ٢٠٠٥، نەخێرە. سیاسەتی دەرەوە و مافی ڕێگەدان بە مانەوەی هێزی بیانی، دەسەڵاتێکی تایبەتی حکومەتی فیدراڵییە. بۆیە، مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان، پێویستی بە چەترێکی یاسایی فیدراڵی هەیە، واتە دەبێت لە چوارچێوەی ڕێککەوتنێکی گشتیی نێوان واشنتۆن و بەغدادا بێت. هەر ڕێککەوتنێکی تاکلایەنەی نێوان هەولێر و واشنتۆن، دەکرێت وەک پێشێلکردنی سەروەریی عێراق سەیر بکرێت و کێشەی گەورەی یاسایی و سیاسی دروست بکات.

ده‌شڵێت: “کەواتە، پرسیارە گرنگەکە ئەوەیە: هەرێمی کوردستان چۆن دەتوانێت سوود لەم فرسەتە وەربگرێت و خۆی لە مەترسییەکان بپارێزێت؟ نەخشەڕێگەی داهاتوو، پێویستی بە کارکردنە لەسەر چەند خاڵێکی ستراتیژی. یەکەم، دەبێت حکومەتی هەرێم بە جددی کار لەگەڵ بەغدا بکات بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ڕێککەوتنە ئەمنییەکان بە شێوەیەکی فەرمی و یاسایی، مانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە هەرێم لەخۆدەگرێت. دووەم، پێویستە وەبەرهێنانێکی گەورە لە بواری بەرگریی ئاسمانیدا بکات و داوای سیستەمی پێشکەوتوو لە ئەمریکا بکات بۆ پاراستنی هەولێر و ژێرخانی وزەی هەرێم. سێیەم و گرنگتر لە هەمووی، دەبێت دیپلۆماسییەتێکی هاوسەنگ لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ، بەتایبەت تورکیا و ئێران، پەیڕەو بکات و دڵنیایان بکاتەوە کە بوونی ئەمریکا هەڕەشە نییە بۆ سەر ئاسایشی ئەوان”.

له‌كۆتایی وتاره‌كه‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات لە کۆتاییدا، “کشانەوە”ی ساڵی ٢٠٢٥، لە ڕاستیدا سەرەتای قۆناغێکی نوێی ئاڵۆزە کە تێیدا هەرێمی کوردستان ڕۆڵێکی سەرەکی و چارەنووسساز دەگێڕێت. مانەوە و سەقامگیریی هەرێم، بەندە بە توانای سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستانەوە بۆ بەڕێوەبردنی ئەم هاوکێشە نوێیە بە شێوەیەکی ژیرانە؛ واتە دابینکردنی پشتیوانیی یاسایی لە بەغدا، بەهێزکردنی توانای بەرگریی خۆی، و پاراستنی هاوسەنگییەکی ورد و هەستیار لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ.

هەواڵی پەیوەندیدار

پەروەردەی هەولێر بەشێک لە مامۆستایان و فەرمانبەرانی ئاگادار دەکاتەوە

یاسین

تەمویلی مووچەی مانگی تەمووز  خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی.

سەڵاح

هەولێر.. نۆ پڕۆژەی تایبەت بە رێگەوبان جێبەجێ دەکرێت

سەڵاح