پێشەکیەک
ل دیتێنیت سیاسا کوردی و عێراقی دا کێم لایەن ێت هەین وەک پارتی دیموکراتی کوردستان بەردەوام نفوسا خۆو پاراستبێت. ئەو حزبە ژ خەباتا چەکداری ل ماوێ حەفت دەهێت دەربازبووی ژ دایک بوویە، هێدی هێدی ژ بزووتنەوەکا ڕزگاریخازی یا نەتەوەیی گوهریە بۆ دامەزراوەیەکی سیاسی کۆ سەرکردایەتی قەوارەیەکا نیمچە سەربەخۆ دکەت ل چوارچێوەێ دەوڵەتەکا دابەشکری دا. بەڵێ د گەل گۆڕانکارییت دەڤەرێ و گۆهرینێت دەست پێکی، ئەڤرۆ پرسیارێت نوی دروست د بێن:
ئەرێ حزبا پارتی دیموکراتی کوردستانێ هێشتا شیانێت نوێبوونێ هەنە؟ ئەرێ د شێت میراتێ مێژووی خۆو دگەڵ داخازێت سەردەمی دا بگونجینێت؟ وە ل ئایندەی چ ل دوێڤ خۆیدا ئینێت؟
⸻
ل کڵاشینکۆفێ بۆ دیپلۆماسیەتێ
حزبا پارتی دیموکراتی کوردستان ل سەردەمێکدا سەریهەڵدا کۆ تفەنگ پتڤی بوو نەک بژاردە و شۆڕش بۆ سەپاندنا هەبوونا کوردا ل سەر نەخشێ سیاسی. بەلێ ل بشتی ساڵا ٢٠٠٣ ئەڤ حزبە بەرەڤ قۆناغەکا نوی چوو: قۆناغا حوکمڕانی، ئیدارە، دیپلۆماسی و بیناسازی.
ئەڤ حزبە بۆ ئەگەرێ دەستهەلاتا بڕیاردانا سیاسی ل هەرێمی کوردستان ب تایبەتی ژی لە پارێزگەها دهۆکێ و دەڤەرەکا مەزن هەولێر و گەلەک دەڤەرێن دی. سەرکردایەتی یا حکومەتا هەرێمێ بکەت و ئامادەبوونەکا بهێز ل بەغدا هەبیت.
ڤێرە گرنگترین گۆڕانکاریێت وێ بەحس بکەین:
ژ حزبەکا شۆڕشگێڕی بۆ حزبەکا دەستهەڵاتدار
ئەڤ گوهرینە یا ب سانەهی نەبوو، چونکە داخازێت حکومرانیێ جیواز بوون ژ دروشمێت شورەشێ نموونە:
• بڕێڤەبرنا کاریگەریا ئابووری
• دادپەروەری کۆمەڵایەتی
• گوتاریت نوێبونێ
• میکانیزم ێت دیموکراسیی ناڤخۆیی
• ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی
• وەبەرهێنان ل سیکتەرێت پەروەردە و تەکنەلۆجیا
⸻
سەرکەفتنێت نە هێنە ژ بێرکرێن
گومان تێدا نینە کۆ پارتی دیموکراتی کوردستان دەستکەفتێت مەزن ب دەست ڤە ئیناینە پێک د هێن:
• پاراستنا قەوارێ هەرێما کوردستانێ ژ تیرۆرێ و دووبەرەکێ
• ب هێزکرنا پەیوەندیێت نێڤ دەوڵەتیی ل گەڵ پایتەختێت مەزن جهێ بڕیاردانێ (واشنتۆن، ئەنقەرە، برۆکسل، ئەبوزەبی و هتد)
• دروستکرنا کەش و هەوایەکی ڕێژەیی ئاسایش و سەقامگیری ئابووری، ب بەراورد دگەڵ باقی یا عێراقێ
• پەرەپێدانا ژێرخانا ئابووری، ب تایبەتی ل پاریزگەها دهۆکێ و هەولێر و شار و شاروچکەێت دی کۆردستانێ
• پشتەڤانی و بهێزکرنا سیاسیتا ل دەڤ ئافرەتێ
⸻
تەحەدیا پێکهاتەیی: ئەرێ حزبێ وێرەکیا نوێبوونەوەێ هەیە؟
بوو زانێن ئەڤ سەرکەفتنە رامانا وێ چەندێ نین کوو حزب ژ تەحدیا یا دیر بیت، پچەوانە کۆمەکا تەحەدیا ێت هەین پتڤی ب هێزرکرنەکا سەردەمیانەیە بوو چارەسەریا وان:
• قەیرانا دیموکراسی ناڤخۆیی
گەلەک جارا کۆنفڕانسێت حزبێ ئێک لایی کرینە و سەرکردایەتی وێ یا باڵا ب دەهان ساڵان گوهرینێت دیار ب سەردا دیار نابێن. نوخبا گرنگ یا سەرکردێت وێ ێت دەستهەلاتێ پتڤی ب ئینفیوژنی خوێنا نوی یا هەی.
● بەرهەنگەریا گەندەلیێ و شەفافیەت
جادا کوردی باس ژ گەندەلیێ و دابەشکرنا سەروەت و سامان و باڵادەستی پلەدار و بەرپرسێت حزبی و ناشەفافیەت دکەن. حزب پتڤی ب چاکسازیێ و دامەزراوەییت ڕاستەقینە هەیە، هەر ڕەخنەیەکا دەرەکی ژ پێشەکێت کارێت وان بێت.
● نڤشێ نوی
نڤشێ بشتی سالا٢٠٠٠ هەمان نۆستالژیا بۆ شۆڕشێ نینە، چەکی ژی وەک هێمایەک نابینن. ل دەڤ وان پەروەردە و دامەزراندن و ئازادیا ڕادەربڕینێ و ئینتەرنێتا بێ سانسۆر و دادپەروەریا کۆمەڵایەتی ب گرنگی دبێنین. ئەگەر حزب موخاتەبەیا ڤی نڤشی نەکەت دبیت ژ دەست وان دەرکەڤێت.
● ململانێیا سیاسی ناڤخۆیی
پەیوەندی دگەڵ لایەنێت کوردستانی ێت دی، ب تایبەت پارتێت مەزن کوردستانێ، ئالوزێت دەم درێژ دروست دکەن، پێگەهێ کوردی ل بەغدا لاواز دکەن و دابەشبوونا ئیدارییەکانی ناڤ هەرێمێ زێدەتر دکەن.
⸻
هێزرەکا نوی بۆ حزبکا مەزن و کەڤن و خودان مێژوو
ئەگەر پارتی دیموکراتی کوردستان بڤێت نە بتنێ وەک حزبکا مێژوویی بیت، بەڵکو وەک هێزەکا ئایندە بەردەوام بێت و خزمەتا گەلێ خوو بکەت پتڤی یە گرنگی ب ڤان خالان ب دەت:
• ویرەکی باشتر و بەردەوام پێداچوونێ د خۆیدا بکەت
• دەرگەهێت رەخنەگرتنێ بەردەوام د ڤەکری بێن
• بنیاتنانا مۆدێلێکی کوردی دیموکراسی
• گوهرێن ژ سەرکردایەتی یا تاکەکەسی بۆ دامەزراوەێت ب کۆمەڵ د بریاردانێ دا
• گفتوگۆ دگەڵ نڤشێ نوی ب زمانێ وان نە بتنێ بەحس ل دروشمێت ڕابردوو.
جیهان و عیراق و کوردستان ژی د گۆهرێندایە. ئەگەر حزب نەهێتە گوهرین، مەترسیا هندێ یا ل سەر هەی بیتە بەشێک ژ یادەوەریا، نە بەشێک ژ داهاتوویی.
ئەنجام
پارتی دیموکراتی کوردستان خودان هەمی پێکهاتەێت گرنگە کۆو د شێت ببێتە مۆدێلەکا سیاسی پێشەنگ ل ڕۆژهەڵاتی ناڤەڕاستدا: میراتەکا مەزن یا خەباتێ هەیە، شەرعیەتا جەماوەری، تۆڕێکا ب هێزا نێڤ دەوڵەتی، و سەرکردایەتییەکا ب ئەزموون.
بەڵێ مێژوو بتنێ سوبەهیێ دروست ناکەت. هێزرێت نوی، ئیرادەیەک بۆ چاکسازیێ و ئامادە بێت گوهدانا خەلکی بکەت، ل دویڤ خواستێت مللەتێ خوو بیت.
داکۆو حزبا پارتی دێموکراتی کوردستانی دەرفەتا وێ چەندێ هەبیت، ببێتە سەرکردەیەتیا ڕاستەقینە لڤان گۆڕانکاریادا.
ل دوماهیکێ بیروزە ١٦ ئاب سال روژا دامەزراندنا پارتی دیموکراتی کوردستان و روژا ژ دایک بوونا سەروکێ خوشتڤی (مەسعود بارزانی)
متین علي
ئەندامێ سکرتاریەتا ئێکەتیا قوتابی و لاوێن دیموکراتا کوردستانێ.