توێژینەوەیەکی نوێ کە لە گۆڤاری زانستیی ناوداری Nature بڵاوکراوەتەوە، ئاشکرای دەکات کە مێشکی مرۆڤ تەنانەت لە کاتی بێهۆشکردنی تەواوەتیشدا (بەنجکردن)، توانایەکی سەرسوڕهێنەری هەیە بۆ ناسینەوەی دەنگەکان و تێگەیشتن لە زمان.
کۆمەڵێک توێژەر لە کۆلێژی “بایلۆر” بۆ پزیشکی، چاودێری چالاکیی مێشکی حەوت نەخۆشیان کرد لە کاتی نەشتەرگەریدا کە بە تەواوی بێهۆش کرابوون. ئەوان ئامێرێکی پێشکەوتوویان بەکارهێنا کە دەتوانێت چالاکیی سەدان خانەی دەماری بە جیا تۆمار بکات.
کاتێک لە ڕێگەی بیستۆکەوە دەنگ و قسەی جیاوازیان بۆ نەخۆشە بێهۆشەکان لێدا، ئەنجامەکان بەم شێوەیە بوون:
زیاتر لە 70%ی خانە دەمارییەکان کاردانەوەیان هەبوو و توانیان جیاوازی نێوان دەنگە ئاساییەکان و دەنگە غافڵگیر و نامۆکان بکەن.
هەروەها خانە دەمارییەکان نەک هەر لە درێژی و مانای وشەکان تێدەگەیشتن، بەڵکو توانای ئەوەشیان هەبوو پێشبینی وشەی داهاتوو لە ڕستەکەدا بکەن.
توێژەران جەخت دەکەنەوە کە سەرەڕای ئەم چالاکییە سەرسوڕهێنەرەی مێشک، نەخۆشەکان بە تەواوی بێهۆش بوون و لەو کاتەدا هیچ هەست و هۆشیارییەکیان نەبووە.
ئەم لێکۆڵینەوەیە بۆچوونی پێشووی زانایانی گۆڕی؛ چونکە پێشتر پێیان وابوو تێگەیشتن لە زمان و پێشبینیکردنی وشەکان پێویستی بەوەیە مرۆڤەکە بەئاگا و هۆشیار بێت.
زانایانی دەمار ناسی دەڵێن ئەم دۆزینەوەیە سنوورەکانی زانست پاڵ پێوە دەنێت و پرسیارێکی نوێ دروست دەکات: ئەگەر مێشک لە کاتی بێهۆشیشدا بتوانێت فێربێت، ماناکان جیابکاتەوە و پێشبینی بکات، ئەی کەواتە ڕۆڵی ڕاستەقینەی “هۆشیاریی مرۆڤ” چییە؟
