كهشتی ئاسمانی ئەرتێمیس ٢، به چوار كهشتیوانهوه دوای نیوسهده لە یەکەم گەشتی مرۆیی بۆ سەر مانگ گهڕانهوه، ئهمڕۆ هەینی ئهم كهشتیه کە شێوەی وەک “گومبهت” (gumdrop) وایە، بە خێراییەکی زۆر بەرەو زەوی دێتهوه.
تیمی ئەرتێمیس ٢ ئاسمانەوانانی ناسا ڕید وایزمن، ڤیکتۆر گڵۆڤەر، کریستینا کۆخ و ئاسمانەوانی ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی کەنەدا (CSA) جێرمی هانسن — دەستیان بە قۆناغی کۆتایی گەشتەکەیان کرد بۆ گەڕانەوە بۆ زەوی، لەگەڵ گۆرانییەکانی “Run to the Water”ی گرووپی لایڤ، کە لەلایەن تیمەکەوە هەڵبژێردرابوو، و “Free”ی گرووپی زاک براون باند، لە کاتێکدا خۆیان بۆ سێیەم سووتانی ڕاستکردنەوەی ڕێڕەوی گەڕانەوە ئامادە دەکرد و دەچوونە قۆناغی ئامادەکاریی تەواوەتی بۆ چوونەوە بۆ ناو ئەتمۆسفێر و نیشتنەوە لە ئاودا. کاتێک لە خەو هەستان، ٦١,٣٢٦ میل لە زەویەوە دوور بوون.
ئەگەر هەموو شتێک بە باشی بەڕێوە بچێت، گەردوونناسانی ئەمریکی (ڕید وایزمان، ڤیکتۆر گڵۆڤەر و کریستینا کۆک) لەگەڵ گەردوونناسی کەنەدی (جێرمی هانسێن)، کەمێک دوای کاتژمێر ٨ی ئێوارە بە کاتی ڕۆژهەڵات (٠٠:٠٠ بە کاتی گرینویچ) و كاتژمێر 3ی بهرهبهیان به كاتی كوردستان لە کەناراوەکانی سان دیێگۆ لەناو کەپسولی ئۆرایندا کە ناوی “ئینتێگریتی”یە (Integrity)، بە سەلامەتی لەناو ئاوی زەریای هێمن لە کەناراوەکانی باشووری کالیفۆرنیا نیشتنەوە.
کەشتیەوانانی ئەم ئەرکە توانیان بگەنە دوورترین مەودا کە تا ئێستا مرۆڤ پێی گەیشتبێت، لە کاتی ئەنجامدانی کرداری سوڕانەوە بە دەوری مانگدا Flyby، کاتێک بەرزییان لە ڕووی مانگەوە زیاتر لە 6000 کیلۆمەتر بوو، مەودای نێوانیان لەگەڵ هەسارەی زەوی گەیشتە 406,771 کیلۆمەتر، بەمەش ریکۆردی گەشتی ئەپۆڵۆ 13 یان شکاند کە لە ساڵی 1970 دا تۆمار کرابوو ئەویش 400,171 کیلۆمەتر بوو.
هەنگاوێک بەرەو مەریخ
بەم کارەش، ئەوان بوونە یەکەم گەردوونناس کە لە دوای بەرنامەی ئەپۆلۆ لە ساڵانی شەستەکان و حەفتاکاندا بە دەوری مانگدا بفڕن. گڵۆڤەر، کۆک و هانسێن مێژوویان تۆمار کرد وەک یەکەم گەردوونناسی ڕەشپێست، یەکەم ژن و یەکەم هاووڵاتی نائەمریکی کە بەشدارییان لە ئەرکێکی سەر مانگدا کردبێت.
ئەم گەشتە، دوای گەشتی تاقیکاریی بێ كهشتیوانی ئەرتێمیس ١ لە ساڵی ٢٠٢٢دا هات، کە وەک ئامادەکارییەکی یەکلاکەرەوە دادەنرێت ئهمهش هەوڵێکی پلان بۆ داڕێژراوه كه بۆ یەکەمجار لە دوای ئەپۆلۆ ١٧ لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٢دا، لە کۆتایی ئەم دەەیەیەدا گەردوونناسان لەسەر ڕووی مانگ دابهزێنن.
ئامانجی کۆتایی بەرنامەی ئەرتێمیس بریتییە لە دروستکردنی ئامادەییەکی درێژخایەن لەسەر مانگ وەک هەنگاوێک بۆ گەڕانی مرۆڤ لەسەر هەسارەی مەریخ لە داهاتوودا.
بۆ زۆرێک لە بینەرانی جیهان کە سەرسام بوون بەم گەشتە نوێیەی مانگ، ئەمە دووپاتکردنەوەی دەستکەوتەکانی زانست و تەکنەلۆژیا بوو لە سەردەمێکدا کە کۆمپانیا گەورەکانی تەکنەلۆژیا جێگەی بێ متمانەیی و تەنانەت ترسیشن. ڕاپرسییەکان دەریانخستووە کە پاڵپشتییەکی جەماوەریی بەرفراوان بۆ ئامانجەکانی ئەم ئەرکە هەیە.
لهم لینكی یوتیوبهوه ڕاستهوخۆ سهیری كهشتیهكه بكه.
ناسا و رۆیتهرز