دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ڕایگەیاند کە ڕێنمایی داوە بە نوێنەرانی تا لە واژۆکردنی هیچ ڕێککەوتنێک لەگەڵ تاران پەلە نەکەن. ئەم لێدوانە لە کاتێکدایە کە ئیدارەی واشنتن هەوڵ دەدات هیوای گەیشتن بە “پێشکەوتنی خێرا” بۆ کۆتاییهێنان بەو جەنگەی سێ مانگە بەردەوامە، کەم بکاتەوە.
ترەمپ لە پۆستێکدا لە سەکۆی “ترووس سۆشیاڵ” جەختی کردەوە کە گەمارۆی دەریایی ئەمریکا بۆ سەر بەندەر و کەشتییەکانی ئێران لە گەرووی هورمز “بە تەواوی هێزی خۆیەوە بەردەوام دەبێت” تا ئەو کاتەی ڕێککەوتنێکی فەرمی و کۆتایی واژوو دەکرێت. ترەمپ نووسیویەتی: “پێویستە هەردوولا دان بە خۆیاندا بگرن و کارەکە بە دروستی ئەنجام بدەن.”
بەرپرسانی باڵا لە ئیدارەی ئەمریکا ئاماژەیان بەوە کردووە کە ڕێککەوتنەکە هێشتا نەگەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی، بەڵام چەند خاڵێکی سەرەکی لە دانوستانەکاندا دەرکەوتوون، لەوانە:
کردنەوەی گەرووی هورمز: ئێران “بە شێوەیەکی پرەنسیپی” ڕازی بووە گەرووەکە بکاتەوە لە بەرامبەر هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی.
دۆسیەی ئەتۆمی: تاران دەبێت دەستبەرداری کۆگای یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئاستی بەرز بێت.
ماوەی دیاریکراو: پێشنیار کراوە ماوەی 60 ڕۆژ وەک مۆڵەت دیاری بکرێت بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتنی کۆتایی.
بەرپرسێکی ئەمریکی ئاماژەی بەوەش دا کە بەپێی زانیارییەکانی ئەوان، موجتەبا خامنەیی، ڕێبەری باڵای ئێران، چوارچێوەی گشتی ڕێککەوتنەکەی پەسەند کردووە، هەرچەندە تاران تا ئێستا بە فەرمی ئەمەی پشتڕاست نەکردووەتەوە.
ئەم پێشهاتانە کاریگەری خێرایان لەسەر بازاڕی وزە هەبوو؛ نرخی نەوتی برێنت بۆ یەکەمجار لە مانگی ئایارەوە بۆ خوار 100 دۆلار دابەزی و گەیشتە 98.83 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک.
لە ناوخۆی ئەمریکاشدا، ترەمپ ڕووبەڕووی ڕەخنەی توندی هەندێک لە کۆمارییەکان و دیموکراتەکان بووەتەوە. ڕەخنەگرانی وەک مایک پۆمپیۆ و سێناتۆر کریس ڤان هۆلین پێیان وایە ئەم ڕێککەوتنە جیاوازییەکی زۆری نییە لەگەڵ ڕێککەوتنە ئەتۆمییەکەی ساڵی 2015 کە ترەمپ خۆی پێشتر لێی کشابووەوە. ترەمپ لە وەڵامی ئەم ڕەخنانەدا گوتی: “گوێ لەو شکستخواردووانە مەگرن کە ڕەخنە لە شتێک دەگرن کە لێی تێناگەن.”
پاشخانی جەنگەکە
ئەم جەنگەی کە لە 28ی شوباتی 2026 لە نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لە دژی ئێران دەستی پێکرد، زیانی مرۆیی و ئابووری گەورەی لێکەوتووەتەوە. سەرەڕای هەبوونی ئاگرەبەستێکی لەرزۆک لە مانگی نیسانەوە، بەڵام گرژییەکان لە لوبنان و ناوچەکە بەردەوامن. پسپۆڕانی وزە پێشبینی دەکەن تەنانەت ئەگەر جەنگەکەش کۆتایی بێت، گەڕانەوەی تەواوی هەناردەی نەوت بۆ ئاستی جاران تا ساڵی 2027 کات بخایەنێت.