نەخۆشی شەکرە چیتر تەنها نەخۆشییەکی درێژخایەنی ئاسایی نییە کە وەک کێشەیەکی تایبەتی نەخۆشەکە سەیر بکرێت، بەڵکو گۆڕاوە بۆ یەکێک لە گەورەترین تەحەددییە تەندروستییەکانی سەدەی 21.
بەپێی نوێترین ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی، ژمارەی تووشبووان بە شێوەیەکی ترسناک زیادی کردووە؛ لە کاتێکدا لە ساڵی 1990 نزیکەی 200 ملیۆن تووشبوو هەبوون، ئەم ژمارەیە لە ساڵی 2022 گەیشتووەتە 830 ملیۆن کەس، ئەمەش واتە زیادبوونی سێ هێندە لە ماوەی تەنها سێ دەیەدا.
ئامارەکانی یەکێتی نێودەوڵەتی شەکرە بۆ ساڵی 2025 ئاماژە بەوە دەکەن کە نزیکەی 589 ملیۆن کەس لە تەمەنی نێوان 20 بۆ 79 ساڵ لەگەڵ ئەم نەخۆشییەدا دەژین، کە دەکاتە یەک کەس لە هەر 9 کەسێکی پێگەیشتوو. مەترسییەکە لێرەدایە کە زیاتر لە 40%ی تووشبووان ئاگاداری نەخۆشییەکەیان نین تا ئەو کاتەی تووشی لێکەوتە مەترسیدارەکانی دەبن.
هەروەها توێژینەوە زانستییەکان ئاڕاستەی خۆیان گۆڕیوە؛ لەبری تەنها دۆزینەوەی دەرمان بۆ دابەزاندنی ئاستی شەکرە، ئێستا کار لەسەر پاراستن و چاندنەوەی خانەکانی بەرهەمهێنەری ئەنسۆلین دەکرێت. لەم چوارچێوەیەدا، توێژەرانی زانکۆی ژنێف لە پرۆژەی “VANGUARD”دا سەرکەوتنیان لە پەرەپێدانی “ئەمنیۆجێل” (Amniogel) ڕاگەیاند، کە ژینگەیەکی بایۆلۆژییە و خانە چێنراوەکان لە هێرشی کۆئەندامی بەرگری دەپارێزێت و یارمەتی گەشەکردنی دەمارە خوێنەکان دەدات بۆ ئەوەی خانەکان زیندوو بمێننەوە.
هاوکات، لێکۆڵینەوەیەکی تاقیگەی “جاكسۆن” لە ڕێگەی شیکردنەوەی 246 هەزار خانەی پەنکریاس، توانیویەتی 58 جینی نوێ دەستنیشان بکات کە کاریگەری ڕاستەوخۆیان لەسەر تێکچوونی خانەکانی “بێتا” هەیە. ئەم دۆزینەوانە دەبنە کلیلێک بۆ دروستکردنی دەرمانێک کە ڕێگری لە لەناوچوونی خانەکانی پەنکریاس بگرێت پێش ئەوەی نەخۆشییەکە بگاتە قۆناغی مەترسیدار. ئەم شۆڕشە زانستییە ئومێد دەبەخشێت کە لە داهاتوودا چارەسەری شەکرە تەنها دەرزی و دەرمانی ڕۆژانە نەبێت، بەڵکو چاککردنەوەی بنەڕەتیی سیستەمی بەرهەمهێنانی ئەنسۆلین بێت لە جەستەدا.