هۆشی دەستکرد بە شیکارکردنی پێکهاتەی وردی دەیان جۆر شانەی جەستەی مرۆڤ، رۆڵێکی پێشبینینەکراوی نیشانە هۆرمۆنییەکانی لە پیربوونی گشتگیری جەستەدا ئاشکرا کرد.
پێچەوانەی ئەو تێگەیشتنە باوەی پیربوون وەک پرۆسەیەکی نەرم و بەردەوام دەبینێت کە جەستە بە یەک ئاست بەرەو پیری دەبات، توێژینەوەیەکی بەرفراوانی نوێ، کە لە گۆڤاری Nature Aging بڵاوکراوەتەوە، ئەو تێڕوانینە رەت دەکاتەوە.
توێژەران بۆیان دەرکەوتووە جەستەی مرۆڤ بە شێوەیەکی پارچەپارچە پیر دەبێت. تێیدا ئەندام و شانە جیاوازەکان خشتەی تایبەت و زۆرجار پێشبینینەکراوی خۆیان بۆ تێکشکان هەیە و لەژێر کاریگەریی نیشانە هۆرمۆنییە ئاڵۆزەکاندان، ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت کە هیچ کاتژمێرێکی بایۆلۆجیی یەکگرتوو لە جەستەی مرۆڤدا بوونی نییە.
بۆ لێکۆڵینەوەی ورد لە گۆڕانکارییە فیزیکییەکانی شانەکان لە ئاستی خانەییدا، تیمی زانایانی زانیارییە بایۆلۆجییەکان لە پەیمانگەی سانفۆرد بۆ دۆزینەوە پزیشکییەکان، سیستمێکی ژیرۆشیریکیان بە ناوی PathStAR پەرە پێدا. ئەو تۆڕە دەمارییە لەبری ئەوەی تەمەنی کەسی بەخشەر بەپێی پاسپۆرتەکەی بخەمڵێنێت، پێکهاتەی وردی پارچە شانەکانی شیکار کردووە. توێژینەوەکە زیاتر لە 25,000 نموونەی لە 40 جۆر شانەی 970 کەس وەرگرتووە کە تەمەنیان لە نێوان 21 بۆ 70 ساڵیدا بووە، ئەوەش لە ئەرشیڤی بەردەستکراوی پرۆژەی Genotype-Tissue Expression.
لوولەکانی خوێن پێش هەموو ئەندامانی دیکە پیر دەبن. ئەنجامی شیکارکردنەکە دەریخستووە خوێنبەرەکان یەکەم ئەندامن کە پیر دەبن و لووتکەی تێکچوونی شانەکانیان لە تەمەنی 30 بۆ 40 ساڵیدا بووە. لەو ماوەیەدا خێراییەکی زۆر لە دروستبوونی پەپکەی خوێنبەرەکان تێبینی کراوە و پاشان لە ئاستێکی جێگیردا ماوەتەوە. ئەو کەسانەی لوولەکانی خوێنیان بە خێراییەکی زیاتر پێکهاتەی گەنجێتیی خۆیان لەدەست داوە، مەترسیی تووشبوونی پێشوەختەیان بە رەقبوونی توندی خوێنبەرەکان زیاتر بووە.
کۆئەندامی زاوزێی ئافرەت شێوازێکی جیاوازی نیشان داوە. شانەکان لە ماوەی گەنجێتیدا جێگیر ماون و تەنیا لە تەمەنی 50 بۆ 55 ساڵیدا بە خێرایی گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە. هێلکەدانەکان پیربوونێکی قۆناغبەندییان نیشان داوە، یەکەم قۆناغی تێکچوونیان لە نێوان 35 بۆ 40 ساڵیدا روویداوە و قۆناغی دووەمیش لە نزیک تەمەنی 60 ساڵیدا تۆمار کراوە.
دەرکەوتووە ئەو خولی تێکچوونە دوو قۆناغییە، تایبەتمەندیی زۆربەی ئەو شانانەیە کە لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە. لە کۆی 14 ئەندامی سەرەکی، نۆ ئەندامیان بەو شێوازە پیر بوون، لەوانە پرۆستات، گون، هەروەها ئەندامانی کۆئەندامی هەرس، سورێنچک، گەدە و ریخۆڵە. زانایان ئاشکرایانکردووە کە شانەکانی هێلکەدان وەک رێکخەری لێدان بۆ تەواوی جەستە کار دەکەن. کاتێک ئاستی هۆرمۆنەکان بە شێوەیەکی توند دادەبەزێت، ریخۆڵە و سورێنچک هاوتەریب لەگەڵ ئەندامانی زاوزێ پیر دەبن.
نووسەرانی توێژینەوەکە جەخت دەکەنەوە کە پێویستە لە دەرەنجامەکاندا وریابن، چونکە هەموو گۆڕانکارییەکی پێکهاتەیی بە واتای تێکچوونی کارکردیی نییە. سەرەڕای ئەوە، ئەو داتایانە تێڕوانین بۆ زانستی پیری بە شێوەیەکی بنەڕەتی دەگۆڕن. کاریگەرترین رێگە، پاراستنی ئامانجدار بۆ ئەندامە دیاریکراوەکانە لەو ساتانەی زۆرترین لاوازییان هەیە، هەروەها چارەسەری ئامانجی پاراستنی کارکردی کۆئەندامی زاوزێ، دەتوانێت تەمەنی گەنجێتیی تەواوی جەستە درێژ بکاتەوە.