بەکارهێنانی دەرمانەکانی دابەزاندنی کێش، هەرچەندە دەبێتە هۆی دابەزینی ژمارەی سەر کێشەکە، بەڵام ئاستەنگییەکە تەنیا بە گەیشتن بە کێشی ئامانج کۆتایی نایەت و پرسیاری سەرەکیی دوای وەستانی دەرمانەکە پەیوەستە بە چۆنیەتیی پاراستنی ئەو کێشەی دابەزێنراوە.
توێژینەوەیەکی سەرەتایی و بچووک دەریدەخات، پشتیوانیی رێکخراو دوای وەستانی چارەسەر رەنگە لە مانگەکانی سەرەتادا ببێتە هۆی سنووردارکردنی گەڕانەوەی کێش. سەرەڕای ئەمەش، توێژینەوەکە رێگەیەکی گەرەنتییکراوی بۆ رێگری لە گەڕانەوەی کێش نەدۆزیوەتەوە و نایسەلمێنێت ئەپڵیکەیشنەکانی مۆبایل یان سیستمی خواردنی تایبەت بتوانن جێگەی دەرمان بگرنەوە.
*دەرئەنجامەکانی وەستانی دەرمان*
گۆڤاری “زانستی قەڵەوی و پراکتیکەکان” توێژینەوەیەکی لەسەر ئەو کەسانە بڵاوکردووەتەوە کە بە بەکارهێنانی دەرمانەکانی گرووپی “ناهیداتی وەرگری پیپتیدی هاوشێوەی گلوکاگۆن” کێشیان دابەزاندووە. لەم توێژینەوەیەدا 39 بەشداربوو بەشێوەی هەڕەمەکی دابەشی سەر سێ گرووپ کران؛ 14 کەس چاودێریی ئاساییان وەرگرت، 12 کەس بەشدارییان لە ئەپڵیکەیشنێکی پشتیوانیی تەندروستیدا کرد و 13 کەسیش خواردنی دیزاینکراوی پزیشکییان پێدرا. ئەم چاودێریکردنە ماوەی چوار مانگ دوای وەستانی دەرمانەکە بەردەوام بوو.
وەستانی دەرمان رەنگە بەهۆی چەند هۆکارێکەوە رووبدات، لەوانە تێچوو، سنوورداربوونی بیمەی تەندروستی، کاریگەرییە لاوەکییەکان یان خواستی نەخۆش. بەم هۆیەوە، قۆناغی دوای دەرمان رەنگە پێش ئەوەی کەسەکە پلانی بۆ دابنێت دەست پێ بکات.
*ئاستی زیادبوونی کێش*
بەپێی مەزەندە ئامارییەکانی توێژینەوەکە، زیادبوونی کێشی لەش لە گرووپی چاودێریی ئاساییدا 10.75% بووە، لە کاتێکدا لە گرووپی ئەپڵیکەیشنەکەدا 3.60% و لە گرووپی خواردنی پزیشکیدا 3.58% بووە. ئەم رێژانە دەربڕی زیادبوونی کێشن بەراورد بەو کێشەی بەشداربووان لە کاتی دەستپێکردنی چاودێریکردن دوای وەستانی دەرمان هەیانبووە، نەک ئەو بڕەی پێشتر دایانبەزاندبوو.
هەردوو گرووپی پشتیوانی زیادبوونی کەمتریان بەخۆوە بینی، بەڵام بە تێکڕایی نەیانتوانی کێشەکەیان بە نەگۆڕی بهێڵنەوە. هاوکات نزیکیی رێژەکانی نایسەلمێنێت ئەپڵیکەیشن و خواردنی پزیشکی لە کاریگەریدا یەکسانن.
*سنوورەکانی توێژینەوەکە*
هیچ جیاوازییەکی ئاماریی بەرچاو لە نێوان گرووپەکاندا لە هەڵسەنگاندنی کوالێتیی خۆراک، تەندروستیی هەستپێکراو، پابەندبوون و رەزامەندیدا دەرنەکەوت. بەهۆی بچووکیی نموونەی توێژینەوەکە و کورتیی ماوەکەی، ئەنجامەکان بەس نین بۆ زانینی دۆخەکە دوای ساڵێک یان زیاتر، یان دەستنیشانکردنی گونجاوترین بژاردە بۆ هەر نەخۆشێک. نابێت ئەنجامەکان بەسەر هیچ ئەپڵیکەیشنێکی بازرگانی یان سیستمێکی خواردندا بسەپێنرێن، چونکە ئەم توێژینەوەیە تەنیا دەستێوەردانی دیاریکراوی تاقیکردووەتەوە و پێویستی بە توێژینەوەی بەرفراوانتر و درێژخایەنتر هەیە.
*پلاندانان بۆ قۆناغی دوای دەرمان*
مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم قۆناغە بە گفتوگۆکردنی بڕیاری وەستان لەگەڵ پزیشک دەست پێ دەکات، کە هۆکاری وەستان، دۆخی تەندروستی، پلانی چاودێریکردنی کێش و بژاردەکانی تری چارەسەر لەخۆ دەگرێت. رێنماییەکانی پەیمانگەی نیشتمانیی ئەمریکا بۆ شەکرە و نەخۆشییەکانی کۆئەندامی هەرس و گورچیلەکان ئاماژە بەوە دەکەن، بەڕێوەبردنی کێش خۆراک، چالاکیی جەستەیی، پشتیوانیی پسپۆڕانە و چاودێریی بەردەوام کۆ دەکاتەوە. هەروەها رەنگە بە پێشنیاری پزیشک، هەندێک دەرمان بۆ پاراستنی کێشی دابەزیوو بەکاربێت.
چاودێریکردنەکە رەنگە تۆمارکردنی کێش بە رێکوپێکی، پێداچوونەوە بە شێوازی خواردن و چالاکییەکان و دیاریکردنی کاتێک بۆ هەڵسەنگاندنەوەی کێش لەخۆ بگرێت، بۆ ئەوەی پێش ئەوەی زیادبوونەکە گەورە ببێت، رێگری لێ بکرێت. دەستپێکردنەوەی دەرمان، گۆڕینی ژەمەکان یان هەڵبژاردنی چارەسەرێکی تر بڕیاری پزیشکین و تەنیا بە ژمارەی سەر کێشەکە دیاری ناکرێن.
دابەزاندنی کێش دەستکەوتێکی گرنگە، بەڵام پاراستنی پێویستی بە چاودێریی بەردەوام هەیە، تەنانەت دوای دوا ژەمەی دەرمانەکەش.