zagros news agency

کۆنترۆڵکردنی ژیریی دەستکرد لە ئەوروپا، ئەمریکا و چین

دەسەڵاتدارانی ئەمریکا، چین و یەکێتیی ئەوروپا لە بڕیارەکانیاندا بۆ کۆنترۆڵکردن و دەرکردنی یاسای پەیوەندیدار بە ژیریی دەستکرد ڕێڕەوی جیاواز دەگرنە بەر. ئەم ڕاپۆرتە نیشانی دەدات کە ئابوورییە گەورەکانی جیهان چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەم تەکنەلۆژیایەدا دەکەن و چی لە مەترسیدایە.

یەکێتیی ئەوروپا: یەکەم کۆمەڵە یاسای هەمەلایەنە لە جیهاندا:

یەکێتیی ئەوروپا لە ساڵی ۲۰۲٤ یاسای ژیریی دەستکردی پەسەند کرد کە دەستکاریی چوار ئاستی مەترسی دەکات، لە سیستەمەکانی مەترسیی کەمەوە تا سیستەمە قەدەغەکراوەکان (وەک نمرەپێدانی کۆمەڵایەتی و دەستکاریی ڕەفتار).

لە سایەی گوشاری کۆمپانیا ئەوروپییەکاندا، دواخستن لە جێبەجێکردنی بڕگە سەختەکاندا هاتە ئاراوە تا بوار بۆ ڕکابەری لەگەڵ ئەمریکا و چین بمێنێتەوە.

یەکێتیی ئەوروپا لە چوارچێوەی «یاسای خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان» چات‌جی‌پێ‌تی خستە ژێر چاودێریی توندترەوە، و ڕەشنووسی یاسای «منداڵانی یەکێتیی ئەوروپا»ی پێشنیار کرد بۆ قەدەغەکردنی چاتبۆتەکان کە پەیوەندیی سۆزداری لەگەڵ منداڵاندا دروست دەکەن، بە تایبەت دوای ڕووداوەکانی خۆکوژی لە جیهاندا.

ئەمریکا: پشت بەستن بە بەڵێنە ئارەزوومەندانەکان:

دۆناڵد ترەمپ سیاسەتی ژیریی دەستکردی بە تەواوی لەسەر بەڵێنی ئارەزوومەندانەی پیشەسازییەکە و فەرمانە جێبەجێکارییەکان دامەزراندووە تا گەشەی ئابووری بپارێزێت.

ترەمپ فەرمانی جێبەجێکاریی جو بایدن لە ساڵی ۲۰۲۳ی هەڵوەشاندەوە کە پێویستی دەکرد کۆمپانیاکان ئەنجامی تاقیکردنەوە ئەمنییەکان لەگەڵ حکومەتدا بەش بکەن.

لە تەممووزی ۲۰۲٥، کۆشکی سپی «پلانی کرداری ژیریی دەستکرد»ی ئاشکرا کرد کە لە ٩۰ ڕێکار زیاتر لەخۆ دەگرێت بۆ خێراکردنی گەشە، هەروەها بڕیار درا کە دامەزراوە فیدراڵییەکان تەنها ئەو مۆدێلانە بکڕن کە لە ڕووی ئایدۆلۆژییەوە بێلایەنن.

سەرمایەگوزاری لە ژیریی دەستکرددا لە نێوان پێنجیەک تا سێیەکی گەشەی ئابووریی ئەمریکا (پێکهێنەری ۰.٤٥ تا ۰.٩۷ خاڵی سەدی لە گەشەی گشتیی ۲.۱ تا ۲.۳٪ لە ساڵی ۲۰۲٦) پێکدەهێنێت.

چین: بەردەوام لەژێر کۆنترۆڵی مرۆڤدا:

چین خاوەنی کۆمەڵێک ڕێنمایی ڕێکخراوە؛ ڕێنماییەکانی پەیوەست بە چاتبۆتی سۆزداری لە مانگی تەممووزەوە چوونەتە بواری جێبەجێکردنەوە تا وابەستەیی سۆزداری کەم بکەنەوە و دروستکردنی کۆپیی دیجیتاڵیی کەسەکان قەدەغە بکات.

شی جینپینگ، سەرۆکی چین جەختی کردەوە کە ژیریی دەستکرد دەبێت «هەمیشە لەژێر کۆنترۆڵی مرۆڤدا بێت» و داوای چاودێریی زانستی و میکانیزمی بەپەلەی کرد.

لەگەڵ ئەوەشدا، خاوکردنەوەی بەئەنقەست یان ڕاگرتنی گەشەی ژیریی دەستکرد لە دەرەوەی چارەنووسی سیاسەتی چینە، بەتایبەت بە لەبەرچاوگرتنی سزاکانی ئەمریکا لەسەر ناردنەدەرەوەی تەکنەلۆژیا.

چین ناوەڕۆکی بەرهەمهێنراو بە ژیریی دەستکرد سانسۆر دەکات؛ چەن ییسن، وەزیری ئاسایشی دەوڵەت هۆشداری دا کە «هێزە دوژمنکارەکان» ژیریی دەستکرد بۆ دروستکردنی دەنگۆی سیاسی و زانیاریی زیانبەخش بەکار دێنن.

هەواڵی پەیوەندیدار

بەپەلە.. وەزارەتی دارایی 120 ملیار دیناری وەکو داهاتی نانەوتیی مانگی ئایار بۆ بەغدا نارد

سەڵاح

تیمی ئەرتێمیس 2 به‌ سه‌ركه‌وتووی گه‌ڕایه‌وه‌ سه‌ر زه‌وی له‌ناو ئاو نیشته‌وه‌ کە ژمارەی پێوانەیی لە گەشتی مانگدا تۆمار کرد

سەڵاح

‎لە %60 مامۆستایان و فەرمانبەرانی زانكۆی سەلاحەدین خاوەنی هەژماری منن

گوران