پاراستنی شێداریی جەستە، بەتایبەت لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرمیدا، کارێکی بنەڕەتییە بۆ ئەوەی ئەندامەکانی جەستە بە دروستی کار بکەن.
بەپێی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی پزیشکی “Very well health”، زۆرێک لە ئێمە ڕۆژانە هەڵەی سادە دەکەین کە دەبنە هۆی وشکبوونەوەی جەستەمان بەبێ ئەوەی هەستی پێبکەین.
ئەمانەش باوترین ئەو هەڵانەن کە پێویستە لێیان بەدوور بیت:
1. چاوەڕێ دەکەیت تا تینووت دەبێت، ئینجا ئاو دەخۆیتەوە!.
هەستکردن بە تینوێتی نیشانەیەکی درەنگوەختی وشکبوونەوەیە، نەک نیشانەیەکی سەرەتایی. کاتێک هەست بە تینوێتی دەکەیت، واتە جەستەت دەستی بە وشکبوونەوەی کەم کردووە.
2. خواردنەوەی بڕێکی زۆر ئاو بە یەکجار!.
خواردنەوەی چەند پەرداخێک ئاو لە یەک کاتدا سوودی نییە، چونکە جەستە ناتوانێت لە یەک کاتدا لە بڕێکی دیاریکراو زیاتر ئاو بمژێت و ئەوی تری بە خێرایی فڕێدەداتە دەرەوە.
3. پشتگوێخستنی ئاوخواردنەوە لە بەیانیاندا
دوای چەندین کاتژمێر لە خەو، جەستەت بە سروشتی بەدەست وشکبوونەوەیەکی کەمەوە دەناڵێنێت. ئەگەر یەکەم شت لە دوای بەخەبەر هاتن ئاو نەخۆیتەوە، زیاتر هەست بە تەمبەڵی، بێتاقەتی و تەنانەت توڕەیی دەکەیت. ڕۆژەکەت بە پەرداخێک ئاو پێش نانی بەیانی دەستپێبکە.
4. پشتگوێخستنی ئەلیکترۆلیتەکان خوێیە کانزاییەکان
ئاو بە تەنیا بەس نییە بۆ شێدارکردنەوەی جەستە؛ پێویستمان بە ئەلیکترۆلیتەکانی وەک (سۆدیۆم، پۆتاسیۆم و مەگنیسیۆم) هەیە بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگی شلەکان. کاتێک ئارەق دەکەیتەوە، تەنیا ئاو ون ناکەیت بەڵکو خوێیەکانیش ون دەکەیت. بۆ وەرزشی درێژخایەن یان مانەوە لەبەر گەرمای زۆر، خواردنەوەی گیراوەی هایدرەیشن (دژە وشکبوونەوە) یان خواردنەوە وەرزشییەکان بە ڕێژەیەکی مامناوەند پێویستە.
5. پشت بەستنی تەواو بەو خواردنەوانەی کافاینیان تێدایە وەک قاوە و چا
کافاین بە ڕێژەی مامناوەند (250-300 ملگم لە ڕۆژێکدا) نابێتە هۆی میزکردنی زۆر و وشکبوونەوە، بەڵام خواردنەوەی بڕێکی زۆری کافاین (500 ملگم یان زیاتر) دەبێتە هۆی زیادبوونی ڕێژەی میزکردن و لەدەستدانی شلەمەنییەکان، جگە لەوەی شەکری زۆریان تێدایە. هەمیشە هاوسەنگی ڕاگرە و لە نێوان چا و قاوەدا، پەرداخێک ئاو بخۆرەوە.
6. نەخواردنی ئەو خۆراکانەی دەوڵەمەندن بە ئاو
شێدارکردنەوەی جەستە تەنیا بە خواردنەوە نییە، بەڵکو خواردنی سەوزە و میوەکانی وەک (خەیار، شوتی، شلیک، کاهو، و پرتەقاڵ) ڕێژەیەکی زۆر ئاو بە جەستە دەبەخشن و پێویستە بخرێنە ناو ژەمەکانەوە.
7. وابیردەکەیتەوە کە هەموو مرۆڤێک پێویستی بە هەمان بڕی ئاوە!
هیچ یاسایەکی جێگیر نییە بۆ بڕی ئاوخواردنەوەی گونجاو بۆ هەمووان. پێویستی جەستەت بە ئاو بەپێی: کێش، ئاستی چالاکی، کەشوهەوا، باری تەندروستی و تەمەن دەگۆڕێت. ئەگەر دووگیانیت، وەرزش دەکەیت، یان لە کەشێکی گەرم دایت، جەستەت پێویستی بە ئاوی زیاترە.