دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ ڕایگەیاند، ئهمهریكا ئەو کەشتیانەی لە کەنداودا بەهۆی جەنگی ئەمریکا-ئیسرائیل دژی ئێران گیریان خواردووە، ڕێنمایی دەکات بۆ چوونە دەرەوە، ئهمڕۆ دووشەممە ئێران هۆشداری دایە هێزەکانی ئەمریکا کە نەچنە ناو گەرووی هورمزەوە.
دوێنێ یەکشەممە ترهمپ لە پۆستێکدا لە پلاتفۆرمی “تروس سۆشیاڵ” (Truth Social) وتی: “بەو وڵاتانەمان وتووە کە ئێمە بە سەلامەتی کەشتییەکانیان لەم ڕێڕەوە ئاوییە سنووردارانە ڕێنمایی دەکەن بۆ دەرەوە، تاوەکو بتوانن بە ئازادی و بە توانای تەواوەوە بگەڕێنەوە سەر کارەکانیان.”
ترهمپ وردەکارییەکی کەمی دەربارەی پلانەکە خستەڕوو بۆ یارمەتیدانی کەشتییەکان و ستافەکانیان کە لەو ڕێڕەوە ئاوییە گرنگەدا دەستبەسەر بوون و دوای زیاتر لە دوو مانگ لە ململانێکان، خواردن و پێداویستییەکانیان بەرەو تەواوبوون دەچێت.
لە بەرامبەردا، فەرماندەیی یەکگرتووی ئێران داوای لە کەشتییە بازرگانییەکان و نەوتهەڵگرەکان کرد کە خۆیان لە هەر جووڵەیەک بەبێ هەماهەنگی لەگەڵ سوپای ئێران بەدوور بگرن.
عەلی عەبدوڵڵاهی، سەرۆکی فەرماندەیی یەکگرتووی هێزەکان، لە بەیاننامەیەکدا وتی: “چەندین جار وتوومانە کە ئاسایشی گەرووی هورمز لە دەستی ئێمەدایە و تێپەڕبوونی سەلامەتی کەشتییەکان پێویستی بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزە چەکدارەکان هەیە.” هەروەها وتیشی: “هۆشداری دەدەین کە هەر هێزێکی چەکداری بیانی، بەتایبەتی سوپای دەستدرێژکاری ئەمریکا، ئەگەر نیازی نزیکبوونەوە و چوونە ناو گەرووی هورمزی هەبێت، هێرشی دەکرێتە سەر.”
ئێران لە سەرەتای جەنگەکەوە، جگە لە کەشتییەکانی خۆی، نزیکەی هەموو هاتوچۆیەکی کەشتیوانی بۆ ناو کەنداو و دەرەوەی کەنداو بلۆک کردووە، ئەمەش بووەتە هۆی بڕینی نزیکەی پێنج یەکی باری نەوت و غازی جیهان و بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بە ڕێژەی ٥٠٪ یان زیاتر.
فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا سێنتكۆم (CENTCOM)، کە بۆ فشارخستنە سەر تاران لای خۆیەوە بەندەرەکانی ئێرانی گەمارۆ داوه، ڕایگەیاند، بە ١٥ هەزار کارمەندی سەربازی و زیاتر لە ١٠٠ فڕۆکەی وشکانی و دەریایی، لەگەڵ کەشتییە جەنگییەکان و درۆنەکان پشتگیری لە هەوڵەکانی ڕزگارکردن دەکات.
ئەدمیراڵ براد کوپەر، فەرماندەی سێنتکۆم، لە بەیاننامەیەکدا وتی: “پشتیوانیمان بۆ ئەم ئەرکە بەرگرییە زۆر گرنگە بۆ ئاسایشی ناوچەکە و ئابووری جیهانی، لە کاتێکدا گەمارۆ دەریاییەکەشمان دەپارێزین.”
بەپێی ڕێکخراوی نێودەوڵەتی دەریاوانی (IMO)، سەدان کەشتی بازرگانی و نزیکەی ٢٠ هەزار دەریاوان نەیانتوانیوە لە کاتی ململانێکاندا لە گەرووەکە تێپەڕن.
چەندین بەڕێوەبەری جێبەجێکار لە پیشەسازییەکانی کەشتیوانی و نەوت ڕایانگەیاندووە کە ئەوان پێویستیان بە کۆتاییهێنان بە دوژمنکارییەکان و جۆرێک لە ڕێککەوتنی ئاشتی هەیە، چونکە کاروانە سەربازییەکان وەک چارەسەرێک نابینن کە ڕێگە بدات هاتوچۆی ئاسایی دەستپێبکاتەوە و پیشەسازی کەشتیوانی هەست بە سەلامەتی بکات.
رۆیتهرز