دوێنێ پێنجشەممە، تیمەکانی فریاگوزاری لە ڤێنیزوێلا لە هەوڵێکی بێوچاندان بۆ ڕزگارکردنی سەدان کەس کە لەژێر داروپەردووی باڵەخانە ڕووخاوەکاندا ماونەتەوە، ئەمەش دوای ئەوەی دوو بومەلەرزەی زۆر بەهێز کاراکاسی پایتەخت و ناوچەکانی دەوروبەرییان هەژاند. بەهۆی ئەم کارەساتەوە سەدان کەس گیانیان لەدەستداوە، هەزاران کەس بێماڵ و حاڵ بوون و ژمارەیەکی زۆریش بێسەروشوێنن.
زانیارییە سەرەکییەکانی کارەساتەکە:
- گوڕی بومەلەرزەکان: بومەلەرزەی یەکەم بە گوڕی ٧.٢ پلە و دووەمیان بە گوڕی ٧.٥ پلە بووە (بەهێزترین بومەلەرزە لە ماوەی سەدەیەکدا).
- قوربانییەکان: تا ئێستا ٢٣٥ گیانلەدەستدان لە ناوەندە پزیشکییەکان تۆمارکراون، بەڵام ماڵپەڕە مەدەنییەکان باس لە بێسەروشوێنبوونی زیاتر لە ٤٦ هەزار کەس دەکەن.
- زیانەکان: زیاتر لە ٢٥٠ باڵەخانە بەتەواوی ڕووخاون یان زیانی گەورەیان بەرکەوتووە، لەنێویاندا ٨ نەخۆشخانە و بارەگای مانگی سووری وڵاتەکە.
ناوچەی کارەساتبار
ناوچەی “لا گوایرا” کە دەکەوێتە سەر کەناراوەکان و فڕۆکەخانەی سەرەکی پایتەختی لێیە، وەک “ناوچەی کارەساتبار” ناسێنراوە. دێڵسی ڕۆدریگیز، سەرۆکی کاتیی ڤێنیزوێلا ڕایگەیاند کە حکومەت لەگەڵ کۆمپانیا تایبەتەکان کار دەکات بۆ دابینکردنی ئامێری قورس و خێراکردنی پرۆسەی گەڕان بەدوای ڕزگاربوواندا.
لە زۆرێک لە ناوچەکان، کارەبا و ئاو بڕاوە و فڕۆکەخانەی کاراکاس بەهۆی زیانەکانەوە داخراوە. دانیشتوانی ناوچەکە باس لە دیمەنی ترسناک دەکەن و دەڵێن زۆرێک لە خەڵک بە دەستی خاڵی خەریکی هەڵکەندنی داروپەردووەکانن بۆ دۆزینەوەی کەسوکاریان.
پێشبینییەکان و هاوکارییە نێودەوڵەتییەکان
ناوەندی ڕوپێوی جیۆلۆجی ئەمریکا (USGS) هۆشداری دەدات کە ئەگەری هەیە ژمارەی گیانلەدەستدان بۆ زیاتر لە ١٠ هەزار کەس بەرزبێتەوە.
لە لایەکی ترەوە، وڵاتانی جیهان ئامادەیی خۆیان بۆ هاوکاری دەربڕیوە. ئەمریکا بڕیاری داوە هەندێک لە سزاکانی سەر ڤێنیزوێلا سوک بکات بۆ ئەوەی هاوکارییە مرۆییەکان بە ئاسانی بگەن. دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند کە وڵاتەکەی “ئامادە و خوازیارە بۆ یارمەتیدان”. هەروەها کۆمپانیای (Starlink)ی سەر بە ئیلۆن مەسک خزمەتگوزاری ئینتەرنێتی بێبەرامبەری بۆ ناوچە زیانلێکەوتووەکان دابین کردووە بۆ ئاسانکاری لە پەیوەندییەکاندا.
کەرتی نەوت
سەبارەت بە ژێرخانی وزە، کۆمپانیا بیانییەکانی نەوت ڕایانگەیاندووە کە کارەکانیان بەهۆی بومەلەرزەکەوە تووشی پەککەوتن نەبووە و دامەزراوە نەوتییەکان تا ڕادەیەکی زۆر بە سەلامەتی ماونەتەوە.
ئەم کارەساتە لە کاتێکدایە کە ڤێنیزوێلا ساڵانێکی زۆرە بەدەست قەیرانی ئابوری و سیاسییەوە دەناڵێنێت، ئەمەش وایکردووە ژێرخانی وڵاتەکە لاواز بێت و کارەکانی فریاگوزاری و ڕزگارکردن قورستر ببن.
رۆیتهرز