ساڵانێکی زۆر دانیشتن لە پشت مێز، هێدی هێدی کاریگەریی لەسەر ماسوولکەکان، میتابۆلیزم، تەندروستیی دڵ و تەنانەت باری دەروونیش دادەنێت. سەرباری ئەمەش، زۆربەی ئەم لێکەوتانە هەمیشەیی نین و زیادکردنی جووڵە دەتوانێت بەشێک لە زیانەکانی ژیانێکی کەمجووڵە قەرەبوو بکاتەوە.
جەستەی مرۆڤ لە ئەنجامی دە ساڵ دانیشتن چیی بەسەر دێت؟
– ماسوولکەکان و شێوازی ڕاوەستانی جەستە: دانیشتنی درێژخایەن ماسوولکەکانی نوشتانەوەی حەوز ڕەق دەکات و ماسوولکەکانی سمت و ناوەندی جەستە لاواز دەکات. هاوکات شانەکان بەرەو پێشەوە دەچەمێنەوە. کۆی ئەم گۆڕانکارییانە دەبنە هۆی ئازاری درێژخایەنی پشت، مل و شان و جەستەیەکی چەماوە؛ ئەم دۆخەش لەنێو ئەو کەسانەی کاتژمێری زۆر لە پشت مێز دادەنیشن باوە.
– میتابۆلیزمی جەستە: کاتی دانیشتن، ڕێژەی بەکارهێنانی وزەی جەستە بۆ نزیکەی یەک کالۆری لە خولەکێکدا کەم دەبێتەوە. بەردەوامیی ئەم دۆخە لە ماوەی ساڵاندا، لەوانەیە بەرگری بەرانبەر بە ئەنسۆلین، تێکچوونی میتابۆلیزمی چەوری و شەکرەکان، و بەرزبوونەوەی مەترسیی کێشی زیادە و نەخۆشیی شەکرەی جۆری دووی لێ بکەوێتەوە.
– تەندروستیی دڵ و دەمارەکان: دانیشتنی درێژخایەن خۆی لە خۆیدا وەک یەکێک لە هۆکارەکانی مەترسیی نەخۆشییەکانی دڵ و دەمار و بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن دادەنرێت.
– مێشک و باری دەروونی: کەمجووڵەیی پەیوەندی بە توندتربوونی دڵەڕاوکێ و خەمۆکییەوە هەیە. تەنانەت دانیشتنی کورت و بەردەوامیش لە ڕێگەی کەمکردنەوەی گەیشتنی خوێن بۆ مێشک، کاریگەری لەسەر میزاج دادەنێت.
– مردنی پێشوەختە: دانیشتنی درێژخایەن مەترسیی مردنی پێشوەختە زیاتر دەکات؛ ئەم بابەتەش بووەتە هۆی سەرهەڵدانی دەستەواژەی «نەخۆشیی دانیشتن».
خاڵێکی گرنگ سەبارەت بە وەرزش
دوو خاڵ لەم نێوەندەدا گرنگن:
یەکەم: دەستەواژەی «دانیشتن وەک کێشانی جگەرە وایە» زێدەڕۆیی تێدایە. مەترسییەکانی کەمجووڵەیی ڕاستەقینەن، بەڵام قەبارەکەیان پەیوەستە بە ماوەی دانیشتنەوە، و پشوودانی بەردەوام لە کاتی دانیشتندا ئەم مەترسییانە بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە.
دووەم: وەرزشی ڕۆژانە بە پێویستی هەموو لێکەوتەکانی دانیشتنی درێژخایەن قەرەبوو ناکاتەوە. ئەنجامدانی ڕاهێنانێکی قورس و پاشان دانیشتن لە ماوەی تەواوی ڕۆژەکەدا، بۆ نەهێشتنی ئەم لێکەوتانە بەس نییە. جەستە هەم پێویستی بە وەرزشی بەردەوام و هەم پێویستی بە جووڵە لە درێژاییی ڕۆژدا هەیە.
سەرباری ئەمەش، بەگوێرەی ڕاپۆرتی ماڵپەڕی «مێنز فیتنس»، ئەگەر ڕێژەی چالاکیی جەستەیی بەپێی پێویست بێت، بەشێکی بەرچاو لە مەترسییەکان قەرەبوو دەکاتەوە. پشکنینی کۆمەڵێک لێکۆڵینەوە دەریخستووە چالاکیی جەستەییی مامناوەند لە ماوەی ڕۆژدا زۆربەی مەترسییەکانی مردنی پێشوەختەی بەهۆی دانیشتنی درێژخایەنەوە پووچەڵ دەکاتەوە. مەبەست لە چالاکیی بەرچاو، زۆر زیاترە لەو ٢٠ خولەکەی زۆر کەس بە بەسی دەزانن.
هەواڵی باش؛ زۆر لەم گۆڕانکارییانە قەرەبوو دەکرێنەوە
جەستە دەتوانێت زۆر خێرا وەڵامی زیادبوونی جووڵە بداتەوە. پشوودان لە ماوەی دانیشتنی درێژخایەندا دەکرێت لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا هەندێک لە نیشاندەرەکانی میتابۆلیزمی جەستە باشتر بکات.
زیادکردنی جووڵە و ئەنجامدانی ڕاهێنانی هێزیش یارمەتیی بەهێزکردنی ماسوولکەکان و چاککردنی ئەو گۆڕانکارییانە دەدات بەهۆی ساڵانێک دانیشتنەوە دروست بوون. لەگەڵ چالاکتربووندا، مەترسیی تووشبوون بە هەندێک نەخۆشیی پەیوەندیدار بە کەمجووڵەیی کەم دەبێتەوە. کەواتە کارکردنی یەک دەیە لە پشت مێز، بە پێویستی بە مانای زیانی قەرەبووناکراوە نایەت.
چی پێویستە بکرێت؟
– هەموو ٣٠ بۆ ٦٠ خولەک جارێک لە شوێنی خۆتان هەستن و کەمێک بجووڵێن. پشوودان لە کاتی دانیشتندا یەکێک لە گرنگترین ئەو خووانەیە پێویستە پەرەی پێ بدرێت.
– جووڵە بکەنە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانە. پیاسەکردن، بەپێوەوەستان و بەکارهێنانی پلیکانە چالاکیی بچووکن بەڵام پێکەوە زۆر کاریگەرن.
– ئەو ماسوولکانەی سمت و ناوەندی جەستە و پشت بەهۆی دانیشتنی درێژخایەنەوە لاواز بوون بەهێزیان بکەن، و ئەو ماسوولکانەش ڕەق بوون ڕایانبکێشن.
– مێزی بەپێوە دەتوانرێت وەک یەکێک لە ڕێگاکانی کەمکردنەوەی کاتی دانیشتن بەکاربهێنرێت، بەڵام تەنها وەستان بەس نییە؛ جووڵەکردن لە گۆڕینی دۆخێکی جێگیر بە دۆخێکی جێگیری تر گرنگترە.
– هاوشانی جووڵەی ڕۆژانە، وەرزشی بەردەوام بکەن و ڕاهێنانەکانی هەناسە و هێز بخەنە نێو بەرنامەکەتانەوە. ئەم دووانە تەواوکەری جووڵەی ڕۆژانەن نەک جێگرەوەی.