پرسی دیاریکردنی پشکی هەرێمی کوردستان لە پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی ساڵی ٢٠٢٧ی عێراقدا، وەک یەکێک لە ئاڵۆزترین و هەستیارترین تەوەرەکانی پەیوەندیی نێوان هەولێر و بەغدا دەمێنێتەوە. لەگەڵ دەستپێکردنی ئامادەکارییەکان بۆ دارشتنی ڕەشنووسی بودجەی ئەم ساڵە، چەندین خاڵی وەرچەرخان لە دانوستانەکان و داڕشتنی هاوکێشە داراییەکاندا هاتونەتە ئاراوە په‌رله‌مانتارێكی پارتیش له ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق زانیاری ده‌خاته‌روو.
سەرژمێریی گشتی و بەرزکردنەوەی پشکی هەرێم
تەوەرەی سەرەکی و بنەڕەتی لە داواکارییەکانی هەرێمی کوردستان بۆ بودجەی ٢٠٢٧، جێبەجێکردنی ئەنجامەکانی سەرژمێریی گشتیی دانیشتووانە. دوای ئەوەی لە ساڵی ٢٠٢٤ سەرژمێریی گشتی لە سەراسەری عێراق و هەرێمی کوردستان بەڕێوەچوو، ڕێژەی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان بە ڕوونی دەرکەوت. لەسەر ئەم بنەمایە، حکوومەتی هەرێم داوا دەکات پشکی هەرێم لە ڕێژەی پێشووی کە ١٢.٦٧٪ بوو، ئاستەکەی بەرزبکرێتەوە بۆ نزیکەی ١٤.١٤٪ی کۆی بودجەی گشتیی عێراق، تاوەکو گوزارشت لە پێداویستی و ڕێژەی ڕاستەقینەی دانیشتووانی هەرێم بکات.
د.زیره‌ك زێباری ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق بۆ زاگرۆس گوتی: “داڕشتنی بودجەی ٢٠٢٧ لە کاتێکدایە کە بازاڕەکانی جیهانیی نەوت ڕووبەڕووی بەرزوبوونی نرخی ئۆپێک و گۆڕانکاریی بەردەوام بوونەتەوە. ئەمەش وایکردووە ئاستی کورتهێنانی خەمڵێنراو لە بودجەی گشتیی عێراقدا بەرز بێتەوە. هاوکات بڕیاری بەغدا بۆ بەکارهێنانی سیستەمی “بودجەی بەرنامەیی” (لەبری بودجەی باو)، فشارێکی زیاتری خستووەتە سەر دیاریکردنی شایستە داراییەکانی هەرێم، چونکە تەواوی خەرجییەکان پێویستیان بە بەبەڵگەکردن و بەستنەوەیان بە پڕۆژەی دیاریکراوەوە دەبێت.
کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نەوت و داهاتی ناونەوتی
به‌پێی زانیاری ئاژانسی زاگرۆس، مەرجە سەرەکییەکانی بەغدا بۆ ڕەوانەکردنی بەشە بودجەی تەواوی هەرێم، کەوتوونەتە سەر دوو خاڵی سەرەکی:
1. تێچووی بەرهەمهێنانی نەوت: گەیشتن بە ڕێککەوتنی کۆتایی لەسەر دیاریکردنی تێچووی واقعی پێوانەیی بۆ دەرهێنان و هەناردەکردنی سەرمەرم و کێڵگەکانی نەوتی هەرێم.
2. داهاتی ناونەوتی: ڕادەستکردن و شەفافییەتی تەواو لە گەڕانەوەی بەشە داهاتە ناونەوتییەکان (دەروازە سنوورییەکان، گومرگ و باج) بۆ خەزێنەی گشتیی عێراق.
فراکسیۆنە کوردستانییەکان لە پەرلەمانی عێراق داوای بەپەلە جێگیرکردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بە سەربەخۆیی و بەدوورگرتنی لە کێشە سیاسییەکان دەکەن. چاوەڕوان دەکرێت بڕیاری کۆتایی لەسەر ڕێژەی پشکی هەرێم بکەوێتە بەردەم دەنگدانی ئەنجومەنی نوێنەران دوای تەواوبوونی پێداچوونەوەی لیژنە داراییە هاوبەشەکانی هەردوو حکوومەت.