ڕەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆکی تورکیا، ڕایگەیاند «ڕێککەوتنی بەرگریی هاوبەشی مەککە» دژ بە هیچ وڵاتێکی دیاریکراو نییە و دەرگاکەی بەڕووی هەموو وڵاتانی «برا»ی نێوچەکەدا کراوەیە. ئەو لە دوای واژۆکردنی ڕێککەوتنەکە جەختی لەوە کردەوە ئامانجی سەرەکی، بەهێزکردنی ڕێگری و بەشداربوونە لە دابینکردنی ئاشتی و ئارامیی نێوچەکەدا، نەک دروستکردنی بەرەیەکی نوێی هێرشبەر.
ڕێککەوتنی مەککە لە ٧ی ئاوگوستی ٢٠٢٦دا (١٦ی گەلاوێژی ١٤٠٥) لە شاری مەککە لەنێوان تورکیا، عەرەبستانی سعوودی و پاکستاندا واژۆ کرا. ئەردۆغان، محەممەد بن سەلمان ولیعەهدی سعوودی و شەهباز شەریف سەرۆک وەزیرانی پاکستان واژۆکەرانی سەرەکی بوون. بەپێی دەقی ڕێککەوتنەکە، هێرشی چەکدارانە بۆ سەر هەر یەک لە ٣ ئەندامەکە، وەک هێرش بۆ سەر هەموویان هەژمار دەکرێت.
هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا، ماددەی بەرگریی هاوبەشیی ڕێککەوتنەکەی لەڕووی تەکنیکییەوە بە ماددەی ٥ی ناتۆ بەراورد کرد. بەڵام ئەو هەروەها گوتی یارمەتیی ئەندامان تەنیا یەک شێوە نییە؛ دەتوانێت لە هەواڵگری، پشتیوانیی لۆجستیکی و هەماهەنگیی دیپلۆماسییەوە دەست پێ بکات و لە دۆخی تایبەتدا بگاتە هاوکاریی سەربازی.
ڕێککەوتنەکە ڕێکخستنی کۆبوونەوەی بەردەوامی وەزارەتەکانی دەرەوە و بەرگری و هەروەها دامەزراندنی سکرتاریایەکی هەمیشەیی لە عەرەبستانی سعوودیدا لەخۆدەگرێت. ئەم میکانیزمانە بۆ ئەوە دانراون بڕیارەکان لە کاتی قەیراندا تەنیا لە ئاستی ڕاگەیەنراودا نەوەستن، بەڵکو ڕێگایەکی دیار بۆ هەماهەنگیی کردارەکان هەبێت.
ئەردۆغان گوتی تورکیا «بەرپرسیارێتییەکی مێژوویی» بۆ یارمەتیدان لە سەقامگیریی نێوچەکەدا لەسەر شانە و بینینی داهاتووی ڕێککەوتنەکەی فراوانتر کرد. ئەو باسی لەوە کرد ئەگەر ڕێککەوتن بگونجێت، دەکرێت وڵاتانی تری نێوچەکە لە ژێر چوارچێوەکەدا کۆ بکاتەوە. میسر لە ڕاپۆرتەکاندا وەک کاندیدێکی سەرەکیی فراوانبوونەوەی ڕێککەوتنەکە باس کراوە، بەڵام تا ئێستا هیچ بڕیارێکی فەرمی بۆ بەشداربوونی قاهیرە ڕانەگەیەنراوە.
لایەنە واژۆکەرەکان دەیانەوێت ڕێککەوتنەکە وەک چوارچێوەیەکی بەرگری و ئاشتیخوازانە پیشان بدەن. پاکستانیش بە تایبەتی جەختی لەسەر ئەوە کردووەتەوە پەیمانەکە دژ بە هیچ وڵاتێک نییە و هەموو وڵاتێک دەتوانێت، ئەگەر پابەندی چارەسەری ئاشتیخوازانەی ناکۆکییەکان بێت، لە داهاتوودا بەشدار بێت.
ڕێککەوتنەکە لە کاتێکدا هاتووە نێوچەکە بەهۆی شەڕ، هێرشە دەریاییەکان و گومانە ئاسایشییەکانەوە دۆخێکی ناسەقامگیری بەخۆیەوە بینیوە. عەرەبستانی سعوودی توانای دارایی و کاریگەریی سیاسیی بەهێزی هەیە؛ پاکستان توانای سەربازی و چەکی ئەتۆمیی هەیە؛ تورکیاش ئەندامی ناتۆ و خاوەنی یەکێک لە گەورەترین سوپا و پیشەسازیی بەرگریی نێوچەکەیە. ئەم پێکهاتەیە گرنگیی سیاسیی ڕێککەوتنەکە زیاد دەکات، بەڵام هێشتا ماویەتی چۆن لە کاتی قەیرانی ڕاستەقینەدا جێبەجێ دەکرێت.