ئارسێنیۆ دومینگێز، سکرتێری گشتیی ڕێکخراوی دەریاوانیی نێودەوڵەتی (IMO)، لە دوای هێرش بۆ سەر کەشتیی «تەهامە» لە نزیکی دەریای بابالمەندەب، داوای لە خاوەنکەشتی و کۆمپانیاکانی گواستنەوە کرد پێش گەشتکردن لە دەریای سوور، کەنداوی عەدەن و ڕێڕەوە دەریاییە مەترسیدارەکانی تر، هەڵسەنگاندنێکی تەواو بۆ مەترسییەکان بکەن. ئەم هۆشدارییە لە کاتێکدا دێت هێرشە نوێیەکان بۆ سەر کەشتیی بازرگانی، گیانی دەریاوانان و زنجیرەی دابینکردنی جیهانی زیاتر خستووەتە مەترسییەوە.
بەپێی ڕاپۆرتە هەواڵییەکان لە ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (٢٠ی گەلاوێژی ١٤٠٥)، کەشتیی باری «تەهامە» لە بابالمەندەبدا هێرشی کراوەتە سەر. ٤ ئەندامی دەستەی کەشتی، کە ٣یان پاکستانی و یەکێکیان ئیندۆنیزی بوو، گیانیان لەدەست دا؛ هەروەها ٢ فریاگوزاری یەمەنی کە پەیوەندییان بە هێزەکانی بەرگریی نیشتمانییەوە هەبوو، کوژران. ١٠ کەسی تریش بریندار بوون. لە ڕاپۆرتەکاندا هاتووە کەشتییەکە لە نزیکی دوورگەی پەریم دەنگی لێ بڕاوە و کۆنترۆڵی خۆی لەدەست دا.
وەزارەتی گواستنەوەی یەمەن پێشتر ڕایگەیاندبوو «تەهامە» کە ئاڵای یەمەنی بەسەرەوە بووە، لە کاتی تێپەڕبوون لە بابالمەندەبدا ٣ جار بە مووشەکی بالیستیک کراوەتە ئامانج. حوسییەکان بانگەشەیان کردووە کەشتییەکە کەرەستەی سەربازیی بۆ عەرەبستانی سعوودی دەگواستەوە، بەڵام ئەم بانگەشەیە بە سەربەخۆیی پشتڕاست نەکراوەتەوە.
سکرتێری گشتیی IMO لە ڕاگەیەنراوێکی ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦دا (١ی گەلاوێژی ١٤٠٥) هێرشە نوێیەکان بۆ سەر کەشتیی نێودەوڵەتی بە «نابەرپرسانە» و «بێ هیچ بیانوویەکی پەسەندکراو» ناو برد. ڕاگەیەنراوی فەرمیی IMO جەخت دەکاتەوە ئەو هێرشانە ژیانی دەریاوانان دەخەنە مەترسی، ئاسایشی گەشتی دەریایی و ژینگەی دەریایی تێک دەدەن و ئارامیی زنجیرەکانی دابینکردنی جیهانی دەخەنە مەترسییەوە.
دومینگێز بە خەمبارییەوە باسی «دەریاوانانی بێتاوان»ی کرد لە هێرشەکاندا کوژراون و گوتی کارمەندانی کەشتی شایستەی پارێزگاری و کارکردن لە ژینگەیەکی ئاساییدان. ئەو هەروەها داوای ئازادکردنی دەستبەجێ و بێ مەرجی هەموو ئەو دەریاوانانەی کرد لە ئاکامی تاوانی دەریایی و هێرشەکان لە دەریای سوور و کەنداوی عەدەندا هێشتا لە دەستگیریدان.
دەریای سوور و بابالمەندەب ڕێڕەوێکی سەرەکیی بازرگانیی جیهانین، چونکە کەنداوی عەدەن بە کەناڵی سوێس و دەریای ناوەڕاستەوە دەبەستنەوە. هەر ئاڵۆزییەک لەم ڕێگەیەدا دەبێتە هۆی گۆڕینی ئاراستەی کەشتییەکان بۆ دەوران بە دەوری باشووری ئەفریقادا؛ ئەمەش ماوەی گەشت و خەرجیی سووتەمەنی، بیمە و گواستنەوە زیاد دەکات. کۆمپانیا دەریاییە گەورەکان لە ماوەی ڕابردوودا بەشێک لە گەشتەکانیان لەو ڕێڕەوەدا کەم کردووەتەوە.
بۆیە هۆشداریی IMO تەنیا پەیامێکی ئینسانی نییە؛ بەڵکو داواکارییەکی کردەییە بۆ بەڕێوەبەرانی کەشتیگەری. هەڵسەنگاندنی مەترسی دەبێت وردبینی لە زانیاریی ئاسایشی نوێ، ئامادەبوونی پلانی فریاکەوتن، ڕێکخستنی پەیوەندی لەگەڵ دەسەڵاتدارانی دەریایی و پاراستنی دەستەی کەشتی لەخۆبگرێت. بەڵام تا کاتێک هێرشەکان و گرژییە سیاسییەکان بەردەوام بن، ئەو هەڵسەنگاندنانە ناتوانن مەترسییەکە بە تەواوی لاببەن.

