ئازار یەکێکە لە تایبەتترین ئەزموونەکانی جەستەی مرۆڤ، بە جۆرێک دۆزینەوەی وەڵامێکی یەکلاکەرەوه بۆ پرسیاری «بەژانترین ئازاری جیهان چییە؟» ئاسان نییە. زانستی پزیشکی بە لەبەرچاوگرتنی هۆکارە دەمارناسی، دەروونی و فیزیکییەکان، کۆمەڵێک نەخۆشی و باری تەندروستی دەستنیشان دەکات کە دژوارترین و پەکخەرترین ئازار لە جەستەی مرۆڤدا دروست دەکەن.
وردەکاریی جۆرەکانی ئازار و هەڵسەنگاندنی زانستی
بۆ دیاری کردنی ئاستی ئازار قورسە؟
ئازار پێوەرێکی ژمارەیی ڕەهای وەک پەستانی خوێن یان پلەی گەرمی نییە. پلەبەندیی ۱ تا ۱۰ لە لایەن نەخۆشەوە ڕەنگدانەوەی ئەزموونی کەسیی خۆیەتی.
مێشک و سیستەمی دەمار زانیارییەکان لەگەڵ ترس، ماندوویەتی و ئەزموونی ڕابردوودا تێکەڵ دەکەن، بەم هۆیەشەوە دوو کەس لە بەرامبەر هەمان نەخۆشیدا ئاستی ئازاری جیاواز تۆمار دەکەن.
ژانی منداڵبوون؛ ئازارێکی سروشتی بەڵام فرەڕەهەند:
لە کاتی منداڵبووندا، گرژبوونی منداڵدان، کرانەوەی ملی منداڵدان و پەستانی کۆرپەلە پێکەوە پەیامی ئازار ڕەوانەی مێشک دەکەن.
ئەم ئازارە تایبەتمەندییەکی هەیە کە لە ئازاری نەخۆشییەکان جیای دەکاتەوە: پڕۆسەیەکی پێشبینیکراوە و لە نێوان گرژبوونەکاندا سەردەمی حەوانەوە و کەمبوونەوەی ئازار هەیە.
ئازاری بەردی گورچیلە؛ شۆکێکی شەپۆلی:
جووڵانی بەرد لە گورچیلەوە بۆ بۆریی میز دروستکەری گرژبوونی توندە. ئەم ئازارە شەپۆلییە و لە لایەکانی پشتەوە بۆ خوارەوەی سک بڵاو دەبێتەوە.
بەهۆی توندیی ئازارەکەوە، نەخۆش ناتوانێت لە یەک شوێندا جێگیر بێت و زۆر جار ڕشانەوە و ئارەقکردنەوەی لەگەڵدایە.
دژوارترین ئازارە ناسراوەکانی دیکەی پزیشکی:
دەمارەئازاری سێیانی (Trigeminal Neuralgia): ئازارێکی کتوپڕ و وەک شۆکی کارەبایی دەم و چاوە، کە بە دەستلێدانێکی سادەش سەرهەڵدەدات.
سندرۆمی ئازاری ناوچەییی ئاڵۆز (CRPS): دوای نەشتەرگەری یان برینداربوون ڕوودەدات و تەنانەت بە بەرکەوتنی جلوبەرگیش ئازارێکی کوشندە دروست دەکات.
سەرئێشەی هێشوویی (Cluster Headache): ئازارێکی زۆر توندی یەکجەمسەرە لە دەوروبەری چاودا کە بە شەپۆل ڕوودەدات.
سووتانی پلە بەرز و هەوکردنی توندی پەنکریاس (Pancreatitis): دەبنە هۆی ئازارێکی ئەوەندە توند کە تەواوی جەستە پەک دەخەن.
ئەنجام: هیچ پێوەرێکی جیهانیی ڕەها نییە بۆ ڕیزبەندکردنی ئازارەکان لە ۱ تا ۱۰. توندیی ئازار هەمیشە بە مانای مەترسیداربوونی باری تەندروستی نییە، بەڵکو گرنگترین هەنگاو ناسینەوەی هۆکارەکە و چارەسەری خێرای پزیشکییە.