ئەندی بێرنھام پاش وەرگرتنی پۆستی سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا پێکهاتەی کابینەکەی گۆڕی. چەندین کەسی نزیک لە ستارمر، سەرۆکوەزیرانی پێشوو لە کابینەکە دوور خرانەوە. ئێد میلیباند، ڕێبەری پێشووی پارتی کرێکاران بە شێوەیەکی چاوەڕواننەکراو بوو بە وەزیری دەرەوە.
ئەندی بێرنھام، سەرۆکوەزیرانی نوێی بەریتانیا لە پارتی کرێکاران، کاتی پێکهێنانی کابینەکەی، بەرپرسیارێتیی چەند وەزارەتێکی سەرەکیی بە کەسانی نوێ سپارد.
هاوکات لەگەڵ گۆڕانکارییەکان لە پێکهاتەی کابینەکەدا، ئەندی بێرنھام ڕای گەیاند لە یەکی تشرینی یەکەمەوە باجی بەهای زیادکراو لەسەر پسوولەی کارەبای ماڵان لادەبرێت. ئەم بڕیارە ڕۆژی سێشەممە ٢١ی تەممووز، پێش یەکەم کۆبوونەوەی کابینەی بێرنھام ڕاگەیەندرا.
وەزارەتی دارایی بە جۆن هیلی، وەزیری بەرگریی پێشوو سپێردرا. ئەو چەند هەفتەیەک لەمەوبەر بەهۆی ناکۆکی لەسەر بەرنامەکانی دابینکردنی بودجەی وەزارەتەکەی لە حکوومەتی پێشووی کیێر ستارمر دەستی کێشابووەوە. هیلی جێگەی ڕەیچڵ ڕیڤز دەگرێتەوە پێشتر لە لایەنگرە دڵسۆزەکانی سەرۆکوەزیرانی پێشوو بوو و ئێستا کابینەکە جێ دەهێڵێت.
دەستنیشانکردنی هیلی بۆ پۆستی وەزیری دارایی چاوەڕواننەکراو بوو، چونکە ئێد میلیباند، وەزیری پێشووی تەناهیی وزە و ڕێبەری پێشووی پارتی کرێکاران، بە بەربژێری سەرەکیی ئەو پۆستە دادەنرا.
میلیباند لەبری ئەوە ئێستا سەرۆکایەتیی وەزارەتی کاروباری دەرەوە دەگرێتە ئەستۆ. ڕێبەری پێشووی پارتی کرێکاران جێگەی ئیڤێت کووپەر دەگرێتەوە لەمەودوا دەبێتە وەزیری تەندروستی.
شەبانە مەحموود لە پۆستی وەزیری نێوخۆدا دەمێنێتەوە و وێس ستریتینگ، وەزیری پێشووی تەندروستی، بوو بە وەزیری بەرگریی نوێی بەریتانیا. لە گۆڕانکارییە نوێیەکانی کابینەکەدا، هەروەها ئەلێکس نۆریس لە لوتکەی وەزارەتی داد دادەنرێت، ئەنجێلا ئیگڵ دەبێتە وەزیری ژینگە و میاتا فانبوولێ وەزیری نوێی تەناهیی وزە دەبێت.
جۆناتان ڕیناڵدز وەزیری ئابووری و لووسی پاوڵ دەبنە وەزیری پەروەردە. ئانێلیز میدگلی وەک سەرۆکی فراکسیۆنی پارتی کرێکاران دەستنیشان کراوە. لیسا ناندی لە پۆستی وەزیری کولتووردا دەمێنێتەوە.
ئەنجێلا ڕەینەر، کەسایەتیی دیاری باڵی چەپی پارتی کرێکاران، جارێکی دیکە بۆ پۆستەکەی پێشووی وەک وەزیری نیشتەجێکردن گەڕایەوە. ڕەینەر لە ئەیلوولی ٢٠٢٥، پاش جەنجاڵێکی پێوەست بە باجی دارایی، لە پۆستی جێگری سەرۆکوەزیران و وەزیری نیشتەجێکردن دەستی کێشابووەوە.
بەرانبەر ئەوە، ژمارەیەک لە نزیکەکانی ستارمر، لەوانە دەیڤید لامی جێگری پێشووی سەرۆکوەزیران و وەزیری داد، هەروەها ڕەیچڵ ڕیڤز وەزیری دارایی پێشوو، لە حکوومەتی نوێدا ڕۆڵێکی گرنگیان نابێت.
ئەندی بێرنھام هاوکات ڕای گەیاند بە لادانی باجی بەهای زیادکراو لەسەر پسوولەی کارەبای خێزانەکان لە یەکی تشرینی یەکەمەوە، باجی ئەو پسوولانە کەم دەبێتەوە.
لە ڕاگەیەندراوێکدا نووسینگەی سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا بڵاوی کردەوە، ئەم هەنگاوە هەوڵێکە بۆ “ڕەخساندنی دەرفەتی هەناسەدان بۆ ملیۆنان خێزان لە زستانی داهاتوودا”.
بێرنھام گوتی: «ئێمە خەریکی ئەنجامدانی هەنگاوی بەپەلەین بۆ کەمکردنەوەی باجی سەر پسوولەکانی وزە، زیادکردنی داهاتی خەڵک و گەڕاندنەوەی ئومێد.»
بە گوێرەی ڕاگەیەندراوی حکوومەت، لادانی باجی بەهای زیادکراو لەسەر پسوولەی کارەبا دەبێتە هۆی ئەوەی سەقفی ساڵانەی تێچووی کارەبا بۆ هەر خێزانێک نزیکەی ٤٥ پاوەند (بەرانبەر ٦٠ دۆلار و ٤٨ سەنت) کەم ببێتەوە.
لە درێژەی ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە سەرچاوە داراییەکانی ئەم هەنگاوە لە ڕێگەی هەڵوەشاندنەوەی بەرنامەی “ناسنامەی دیجیتاڵی” دابین دەکرێت؛ بەرنامەیەک بڕیار بوو لە ماوەی سێ ساڵی داهاتوودا ملیارێک و ٨٠٠ ملیۆن پاوەند تێچووی هەبێت.
چاوەڕوان دەکرێت بێرنھام ڕۆژی سێشەممە، هاوکات لەگەڵ بەڕێوەچوونی یەکەم کۆبوونەوەی کابینەکەی، یەکەمین سیاسەتەکانی خۆی وەک سەرۆکوەزیرانی نوێی بەریتانیا ڕوون بکاتەوە.
ئەو ڕۆژی دووشەممە (٢٠ی تەممووز) کاتی دەستبەکاربوونی ڕای گەیاند تا کۆتایی ئەمساڵی زاینی (٢٠٢٦) بەرنامەیەکی ١٠ ساڵە بۆ مۆدێلێکی نوێی ئابووری و سیاسی پێشکەش دەکات.
بێرنھام گوتی لە تەنگژەی تێچووی ژیان لە بەریتانیا ئاگادارە و بەڵێنی دا چەندین پێشنیاز بۆ کەمکردنەوەی گوشارەکان پێشکەش بکات. ڕێبەری پارتی کرێکاران گوتی، یەکەم کاری لەپێشینەی ئەو “کۆتاییهێنان بە بێماڵوێران” لەو وڵاتەدا و کەمکردنەوەی تەنگژەی نیشتەجێکردنە. هەروەها بەڵێنی دا “ئومێد بۆ هەموو دانیشتووانی بەریتانیا بگەڕێنێتەوە”.
بێرنھام پێشتریش بەڵێنی دابوو کۆنترۆڵی ئاو، وزە، نیشتەجێکردن و گواستنەوەی گشتیی زیاتر بۆ کەرتی حکوومی بگەڕێنێتەوە و دەسەڵاتی سیاسی و ئابووریی چڕبووەوە لە لەندەن، بەسەر ناوچە جیاجیاکانی وڵاتدا دابەش بکات. لەگەڵ ئەوەشدا، گەڕانەوەی تەواوەتی بۆ نێو یەکێتیی ئەورووپا تەنانەت لە سەردەمی ئەودا بە دوور دەزانرێت.
ئەو سیاسییە تەمەن ٥٦ ساڵە لەگەڵ زۆربەی ئەو کێشانە ڕووبەڕووە کیێر ستارمر نەیتوانیبوو چارەسەریان بکات. ئابووریی بەریتانیا لاواز بووە، پێگە و گرنگیی سیاسەتی دەرەوەی ئەو وڵاتە کەمی کردووە و خەڵک لە نایەکسانیی کۆمەڵایەتی و کێشە زۆر بەرجەستەکانی وەک کەمیی خانوو و تێچووی بەرزی وزە دەناڵێنن.
