zagros news agency

ئاگادارییە تەندروستییەکان دەتوانن کاتی بەکارهێنانی گەنجان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کەم بکەنەوە

 

توێژینەوەیەکی نوێ دەریخستووە کە پەیامە ئاگادارکەرەوەکان دەربارەی زیانەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەتوانن یارمەتی گەنجان بدەن بۆ کەمکردنەوەی بەکارهێنانی ئەم تۆڕانە.

لەسەر بەرهەمەکانی کحول و جگەرە، ئاگادارییە تەندروستییەکان دەربارەی دەرئەنجامە نەرێنییەکان دادەنرێن. توێژەران دەڵێن تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیش دەتوانن سوود لە ئاگادارییە هاوشێوەکان وەربگرن؛ بۆ نموونە: “بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەبێتە هۆی تێکچوونی خەو و بۆ تەندروستیت زیانبەخشە” و “تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان پەیوەندییان بە زیانە جددییەکانی تەندروستی دەروونی لە منداڵان و گەنجاندا هەیە.”

بە تەواوی ئەم جۆرە پەیامە پاپ-ئاپانە لە توێژینەوەیەکدا کە لە گۆڤاری JAMA Health Forum بڵاوکراوەتەوە دەرکەوتوون. ئەم پەیامانە دەربارەی دەرئەنجامە زیانبەخشەکانی بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، لەوانە خەمۆکی، دڵەڕاوکێ، لاوازکردنی وێنەی جەستە و تێکچوونی خەو، زانیاری دەدەن. توێژەران هیوادارن ئەم کارە ببێتە یەکێک لە ئامرازەکانی بەڕێوەبردنی تەندروستتری کاتی بەکارهێنانی گەنجان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان.

ئانا گرومن، نووسەری سەرەکی توێژینەوە و یاریدەدەری پرۆفیسۆری پزیشکی منداڵان، ڕایگەیاند: “دەربارەی ماددەکانی وەک جگەرە و کحول، بە تێکڕایی دەبینین کە تەگەکانی ئاگادارکەرەوەی باش دیزاینکراو ڕەفتار دەگۆڕن.” چونکە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەرهەمێکی تەواو جیاوازن لە جگەرە یان کحول، و شوێنی دانانی ئاگادارییەکە لەسەر خۆی بەرهەمەکەیە و لە هەمان شوێندا دەمێنێتەوە، گرومن وتی: “ئەم ئاگادارییانە دەبێت لە کرداردا بە شێوەی پاپ-ئاپ دەرکەون.”

توێژەران تێبینیان کردووە کە زیاتر لە هەزار گەنجی تەمەن ١٣ بۆ ٢٩ ساڵ، دوای تووشبوون بە ١٤ ئاگاداری لە شەش بابەتی تەندروستیدا لە کاتی گەڕان بە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا، تێگەیشتنیان لە مەترسییەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆ تەندروستی دەروونی خۆیان زیاتر بووە. ئەم ئاگادارییانە باس لە پابەندبوونی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، وێنەی جەستەی نەرێنی، تێکچوونی خەو، خەمۆکی، دڵەڕاوکێ، زیانە گشتییەکانی تەندروستی دەروونی و ئەم ڕاستییەیان دەکرد کە سەلامەتی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆ گەنجان هێشتا سەلمێنراوە.

بە پێی نووسەران، بەشداربووان بە بەردەوامی ڕاپۆرتیان کردووە کە ئەم پەیامە ئاگادارکەرەوانە بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیان کەم دەکاتەوە.

گەنجان هەر پەیامێکیان بە پێی وەڵامی دوو پرسیار هەڵسەنگاندووە: “ئەم پەیامە تا چەندێک وا لە خواستەکەت دەکات بۆ بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کەم بکەیتەوە؟” و “ئەم پەیامە تا چەندێک ئاگاییت لە زیانەکانی بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان زیاد دەکات؟”

ئەو پەیامانەی کە زۆرترین کاریگەریان هەبووە ئەوان بوون کە دەربارەی زیانەکانی تەندروستی دەروونی، وەک خەمۆکی و دڵەڕاوکێ، ئاگاداریان دەدا؛ بە دەرکردنی ئاگاداری پەیوەست بە پابەندبوون.

گرومن وتی: “هەرچەندە داتاکان نیشان نادەن کە بۆچی ئەو پەیامانە باشترین کارکردوویان هەبووە، ئەگەر بمویستە خەمڵاندن بکەم دەڵێم ئەم جۆرە زیانانە لەگەڵ ئەزموونی خەڵکدا یەکدەگرن.” ئەو وتیشی: “لەوانەیە خەڵک بە خۆیاندا بڵێن ڕاستە، دەتوانم ببینم کە ئەمە بۆ هاوڕێکانم یان خۆم ڕوودەدات و ئەمە ئەو دەرئەنجامانەن کە خەڵک گرنگییان پێ دەدەن.”

هەواڵی پەیوەندیدار

ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانیی تەمبەڵییە

سەڵاح

ئاماری وه‌رگرتنی گه‌نم، سلێمانی زۆرترین بڕه‌ گه‌نمی وه‌رگرتووه‌، پرۆسه‌ی وه‌ر

سەڵاح

ئێران لەسەر هێرشی تۆڵەسەندنەوە لە ئیسرائیل ڕژدە

سەڵاح