ناوبژیوانانی هەریەک لە قەتەر و پاکستان ڕایانگەیاند، خولی یەکەمی دانوستانە ئاستبەرزەکانی نێوان بەرپرسانی ئەمریکا و ئێران لە سویسرا کۆتایی هات. هەردوولا لەسەر نەخشەڕێگایەک بۆ واژۆکردنی ڕێککەوتنی کۆتایی لە ماوەی ٦٠ ڕۆژی داهاتوودا گەیشتنە ڕێککەوتن.
ئەم پێشکەوتنە دیپلۆماسییە لە کاتێکدایە کە سەرەتای کۆبوونەوەکان بە گرژییەکی زۆر دەستی پێکرد، دوای ئەوەی تاران دووبارە داخستنی گەرووی هورمزی ڕاگەیاند و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاش هەڕەشەی هێرشی سەربازی توندی دووبارە کردەوە.
خاڵە سەرەکییەکانی ڕێککەوتنەکە:
وەزارەتی دەرەوەی قەتەر لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا ڕایگەیاند کە هەردوولا لەسەر ئەم خاڵانە ڕێککەوتوون:
١. دانانی میکانیزمێک بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ و پێکدادانەکان لە لوبنان.
٢. کردنەوەی هێڵێکی پەیوەندی ڕاستەوخۆ بۆ مسۆگەرکردنی تێپەڕبوونی کەشتییە بازرگانییەکان لە گەرووی هورمز.
٣. بەردەوامبوونی گفتوگۆ تەکنیکییەکان لە ماوەی ئەم هەفتەیەدا لە هاوینەهەواری “بورگێنشتاک” لە سویسرا.
هەڕەشەکانی ترەمپ و هەڵوێستی تاران
جی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، سەرۆکایەتی شاندی وڵاتەکەی کرد. لە کاتی بەڕێوەچوونی دانوستانەکاندا، دۆناڵد ترەمپ لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و لێدوان بۆ میدیاکان، هەڕەشەی توندی لە ئێران کرد و ڕایگەیاند: “ئەگەر ئێران جارێکی تر گەرووی هورمز دابخات، وڵاتێکیان بۆ نامێنێتەوە.” ترەمپ ئاماژەی بەوەش کرد کە تەنها بۆ ڕێگریکردن لە داڕمانی ئابووری جیهان بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت، ڕەزامەندی لەسەر ئەم دانوستانانە داوە.
لەلایەکی دیکەوە، عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، ڕایگەیاند کە وڵاتەکەی توانیویەتی چەند ئیمتیازێک بەدەستبهێنێت، لەوانە: وەرگرتنی مۆڵەتی هەناردەکردنی نەوت و بەرهەمە پێترۆکیمیاییەکان، ئازادکردنی بەشێک لە داراییە بلۆککراوەکانی ئێران و دەستپێکردنی پلانێکی ئاوەدانکردنەوە.
کاریگەرییە ئابوورییەکان
بەهۆی بڵاوبوونەوەی هەواڵی بەرەوپێشچوونی دانوستانەکان، نرخەکانی نەوت لە بازاڕە جیهانییەکاندا دابەزینیان بەخۆوە بینی. نرخی بەرمیلێک نەوتی برێنت بە بڕی زیاتر لە دۆلارێک دابەزی و گەیشتە ٧٩.٤٤ دۆلار.
دۆخی لوبنان
سەبارەت بە لوبنان، جی دی ڤانس ڕایگەیاند کە پێشکەوتن لە کۆتاییهێنان بە دوژمنایەتییەکان هەیە، هەرچەندە دۆخەکە بە “ئاڵۆز” وەسف کرد. ئەمە لە کاتێکدایە کە ئیسرائیل لە مانگی ئازارەوە هێرشی زەمینی بۆ سەر باشووری لوبنان دەستپێکردووە و بووەتە هۆی ئاوارەبوونی زیاتر لە ملیۆنێک کەس. ئێرانیش داخستنی گەرووی هورمزی وەک وەڵامێک بۆ بەردەوامی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر حیزبوڵڵا بەکارهێنابوو.
بڕیارە دانوستانەکان لەسەر ئاستی تەکنیکی بەردەوام بن بۆ وردەکارییەکانی پەیوەست بە دۆسیەی ئەتۆمی و جێبەجێکردنی تەواوی بڕگەکانی لێکتێگەیشتنی نێوان هەردوو وڵات.
رۆیتهرز