zagros news agency

پەرلەمانی لوبنان بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی سزای لەسێدارەدانی پەسەند کرد

 

پەرلەمانی لوبنان ڕۆژی سێشەممە ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (٢٠ی گەلاوێژی ١٤٠٥) بە زۆرینەی دەنگ، یاسای هەڵوەشاندنەوەی سزای لەسێدارەدانی پەسەند کرد. بەپێی دەقە پەسەندکراوەکە، سزای لەسێدارەدان بۆ تاوانە نوێکان بە «زیندانی هەتاهەتاییی توند» جێگر دەکرێت. ئەم بڕیارە لوبنان دەکاتە یەکەم وڵاتی عەرەبی و یەکەم وڵاتی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست بۆ لادانی یاساییی سزای لەسێدارەدان لە سیستەمی تاوانیی خۆیدا. ئاسۆشیتدپرێس و پەرلەمانی لوبنان ئەم هەنگاوەیان پشتڕاست کردووەتەوە.
ئەنجامدانی بڕیارەکە کۆتایییەکی یاسایی بە دۆخێکی نزیکەی ٢٢ ساڵەی نانووسراوی لوبنان دەهێنێت. لوبنان لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤ (بەفرانباری ١٣٨٢) بەدواوە هیچ حوکمێکی لەسێدارەدانی جێبەجێ نەکردووە، بەڵام دادگاکان لە ساڵانی دواتردا لە دەرکردنی ئەو جۆرە حوکمانە بەردەوام بوون؛ پاشان حوکمەکان ڕاگیران یان گۆڕدران. بۆیە یاسای نوێ تەنها ڕاگرتنی جێبەجێکردن نییە، بەڵکو بنەمای خودی سزاکە لە یاسای تاوانی لوبناندا دەسڕێتەوە.
بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکان، تاوانەکانی پێش دەستپێکردنی جێبەجێبوونی یاساکە بە زیندانی هەتاهەتاییی ئاسایی دەگۆڕدرێنەوە؛ بەڵام لە تاوانە نوێکاندا، دەقەکە سزای هەتاهەتاییی توند دیاری دەکات. ڕێکخراوی «یاسا و مافە مەدەنییەکانی لوبنان» پێشتر سەپاندنی حوکمی لەسێدارەدانی بەسەر نزیکەی ٨٤ زیندانیدا هەڵسەنگاندبوو. دیده‌بانی مافەکانی مرۆڤ لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٦ (پووشپەڕی ١٤٠٥) ئەم ژمارەیەی بڵاو کردەوە و پشتیوانیی خۆی بۆ هەڵوەشاندنەوەی سزاکە دەربڕی.
هەروەها پێویستە جیاوازیی نێوان پەسەندکردنی پەرلەمان و جێبەجێبوونی تەواوی یاساکە بکرێت. بڕیارەکە لە پەرلەمان پەسەند کراوە، بەڵام بەپێی ڕێکارە یاساییەکانی وڵات دەبێت بۆ بوون بە یاسای جێبەجێکراو، قۆناغەکانی کۆتاییی پەسەندکردن و بڵاوکردنەوەی فەرمی تێپەڕێنێت. بۆیە ناوەڕۆکی بڕیارەکە ڕوونە، بەڵام گۆڕینی فەرمیی حوکمە هەنووکەییەکان و شێوازی جێبەجێکردنی سزای جێگرەوە، بەو قۆناغانەوە بەستراوەتەوە.
عادل نەسار، وەزیری دادپەروەریی لوبنان، لە دوای دەنگدانەکە بڕیارەکەی بە «هەنگاوێکی مێژوویی» ناوبرد و جەختی کردەوە هەڵوەشاندنەوەی سزای لەسێدارەدان بە مانای نەرمی بەرانبەر تاوانباران نییە. ئەو گوتی سزای هەتاهەتاییی توند بۆ تاوانە گەورەکان بەردەوام دەبێت و تەنها لە چوارچێوەی یاسای جێبەجێکردنی سزادا دەکرێت بڕیار لەسەر کەمکردنەوەی بدرێت. نەسار هەروەها ئاماژەی بەوە دا لابردنی سزای لەسێدارەدان دەتوانێت داواکارییەکانی بەیروت بۆ ڕادەستکردنەوەی تۆمەتباران لەلایەن ئەو وڵاتانەوە ئاسانتر بکات ڕێگەیان بە ڕادەستکردنی کەسێک نادات ئەگەر لە وڵاتی داواکاردا سزای لەسێدارەدان هەبێت.
لە ١٢٨ ئەندامی پەرلەمان، زۆرینە پشتیوانییان لە یاساکە کرد؛ بەڵام بلۆکی پەرلەمانیی حیزبوڵڵا دژایەتیی خۆی دەربڕی. بڕیارەکە لە کاتێکدا دەرچوو، لوبنان لەگەڵ بن‌بەستی ئابووری، قەرەباڵغی زیندانەکان و گفتوگۆی توند لەسەر یاسای لێبوردنی گشتی ڕووبەڕوو بووەتەوە. هەندێک لە خێزانەکانی قوربانیانی توندوتیژیی چەکدارانه نیگەرانیی خۆیان لە ئەگەری بێ‌سزا مانەوەی تاوانباران بەهۆی هەر گۆڕانێک لە سیستەمی سزادا دەربڕیوە.
ڕەمزی قەیس، توێژەری لوبنانی لە دیده‌بانی مافەکانی مرۆڤ، بڕیارەکەی بە گەورەترین هەنگاوی مافەکانی مرۆڤ لە وڵاتەکەدا ناوبرد و گوتی لوبنان «ڕێگەی خۆی لە سزایەکی دڵڕەقی هەرگیز نەدەبوو بسەپێندرێت، جیا دەکاتەوە». ڕێکخراوەکە جەخت دەکاتەوە سزای لەسێدارەدان بە هەڵەی دادوەری، جیاکاری و نادادپەروەرییەکی چاکنەکراوەوە پەیوەستە.
هەنگاوی لوبنان لە ناوچەیەکدا ڕوویدا هەندێک وڵات ئاراستەی پێچەوانەیان گرتووە. ئوردن لە ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (٣١ی جۆزەردانی ١٤٠٥)، دوای نزیکەی ٩ ساڵ ڕاگرتنی جێبەجێکردنی لەسێدارەدان، ٦ پیاوی لەسێدارە دا. یەکێتیی ئەورووپا داوای گەڕانەوە بۆ ڕاگرتنی سزاکەی کرد. لە ئیسرائیلیش، کنیسێت لە ٣٠ی ئاداری ٢٠٢٦ (١٠ی خاکەلێوەی ١٤٠٥) یاسایەکی پەسەند کرد بەپێی ڕێکخراوە مافییەکان، بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر فەلەستینییەکان جێبەجێ دەکرێت. دیده‌بانی مافەکانی مرۆڤ ئەو یاسایەی بە جیاکارانە و دژ بە بنەماکانی مافی مرۆڤ وەسف کرد.

هەواڵی پەیوەندیدار

وەزارەتی ناوخۆ چەند شوێنێكی فرۆشتنی سیمكارت دادەخات

یاسین

گرووپێكی مەترسیداری سپیكردنەوەی پارە دەستگیرکران

یاسین

زیندانەکانی خۆسەر: ئەو مێردمنداڵانەی لە زیندانی ئەقتان بوون تێوەگڵاوی تاوان بوون

سەڵاح